การแข่งดำเนินไปอย่างบังเอิญราวกับมีคนเขียนบท ทั้งที่ทางฝั่งเฉียนหยุนหลงเพิ่งจะร้องเพลงซาบซึ้งจับใจอย่าง 《พ่อของฉัน》 จบไปหมาดๆ
กู้สิงก็ตามมาติดๆ ด้วยเพลง 《บทกวีร้อยแก้วที่พ่อเขียน》
ต้องรู้ก่อนว่าเพลง 《พ่อของฉัน》 ที่เฉียนหยุนหลงร้องนั้น ถือเป็นหนึ่งในเพลงว่าด้วยความรักของพ่อที่กินใจที่สุดเพลงหนึ่งของซีโจวเลยทีเดียว
พอกู้สิงแต่งเพลงด้วยหัวข้อเดียวกัน ผู้ชมหลายคนก็อดไม่ได้ที่จะลุ้นแทนเขา ใจเต้นไม่เป็นจังหวะ
แล้วในจังหวะนั้นเอง ทำนองอินโทรก็ดังขึ้น ไม่มีการประโคมเครื่องดนตรีซับซ้อน มีเพียงเสียงกีตาร์โปร่งโทนอุ่นปนนุ่มแหบเล็กๆ ดีดคอร์ดแตกเป็นโน้ตย่อยอย่างเรียบง่ายค่อยๆ ไหลรินออกมา ราวกับลำธารเวลาในวันวาน จากนั้นเสียงเปียโนเก่าแก่โทนวินเทจก็ค่อยๆ แทรกเข้ามา
ทำนองหลักที่ทอดยาวชวนโหยหาอดีต เหมือนจะดึงทุกคนย้อนกลับไปในห้วงเวลาเมื่อหลายสิบปีก่อน
กู้สิงก้มหน้าลงเล็กน้อย เอียงเข้าใกล้ไมโครโฟน เริ่มร้องด้วยน้ำเสียงทุ้ม เรียบง่าย เหมือนกำลังอ่านบันทึกประจำวัน
“ปีหนึ่งเก้าสี่ ข้าวในนาเกี่ยวยังไม่หมด
ลูกชายซบหลับอยู่ในอ้อมอกของฉัน หลับฝันหวานเหลือเกิน
หนังกลางแปลงคืนนี้ ไม่มีเวลาจะไปดู
เมียเตือนฉันไว้ ให้ซ่อมแป้นเหยียบจักรเย็บผ้าเสียก่อน
พรุ่งนี้ฉันต้องไปขอยืมเงินเพื่อนบ้านอีกสักหน่อย
ลูกเอะอะร้องไห้มาทั้งวัน งอแงอยากกินขนมปังกรอบ
เสื้อแจ็กเก็ตผ้าโพลีเอสเตอร์สีน้ำเงิน เจ็บจี้ลึกเข้าไปในใจ
หมอบอยู่ริมสระน้ำ ฉันชกตัวเองไปสองหมัด
……”
ท่อนเวิร์สแรกเริ่มขึ้น ทั้งฮอลล์เงียบกริบในชั่วพริบตา!
ในช่วงเปิดเพลง กู้สิงไม่ได้เริ่มจากการพร่ำรำพันอย่างเลื่อนลอย แต่เลือกจะใช้ภาษาธรรมดา เรียบง่าย พรรณนาฉากหนึ่งที่เต็มไปด้วยภาพและกลิ่นอายของยุคสมัยอย่างชัดเจน
ปีไหนอย่างชัดเจน
ความลำบากในการใช้ชีวิตอย่างชัดเจน
ช่วงเวลาอารมณ์ในหนึ่งวินาทีที่ชัดเจน
เรื่องราวในวันวานเหมือนบันทึกเก่าหน้าเหลืองเล่มหนึ่ง ที่ถูกกางออกต่อหน้าทุกคน
เพียงแต่ว่ากู้สิงอายุเพียงยี่สิบกว่าปีเท่านั้น แต่เขากลับร้องถึงประสบการณ์ที่เป็นไปไม่ได้จะเกิดขึ้นกับตัวเอง มันจึงทำให้เกิดความรู้สึกขัดแย้งอย่างแรง ผู้ฟังไม่อาจเชื่อได้เต็มที่ว่าเรื่องราวในเพลงนี้เกี่ยวข้องกับกู้สิงจริงๆ
อารมณ์ของผู้ชมจึงเริ่มสับสนสองจิตสองใจ ฝั่งหนึ่งก็เผลอซึ้งตามไปด้วย อีกฝั่งหนึ่งกลับรู้สึกว่าการสร้างสรรค์แบบนี้ไม่สมจริงเอาเสียเลย จนถึงขั้นดู “เฟค” ด้วยซ้ำ แต่ในจังหวะที่ทุกคนกำลังติดอยู่ในความรู้สึกขัดแย้งประหลาดๆ นี้ อยู่ๆ เพลงก็พลิกหักมุม
“นี่คือคำในไดอารี่…ของพ่อฉัน
นี่คือชีวิต…ของเขา
คือบทกวีร้อยแก้ว ที่เขาทิ้งเอาไว้
หลายปีผ่านไป ฉันอ่านแล้วน้ำตากลับไหลไม่หยุด
แต่พ่อของฉัน…ก็แก่เฒ่าลงจนเหมือนเพียงเงาร่างหนึ่ง……”
ประโยคเหล่านั้นราวกับระเบิดลูกโตที่จงใจขว้างลงกลางผืนน้ำในหัวใจ “ตูม” สนั่น! กำแพงทางอารมณ์ของผู้ชมพังครืนลงในชั่วขณะ ทุกความรู้สึกขัดแย้งเมื่อครู่นี้ แตกกระจายหายวับไป กลับถูกแทนที่ด้วยแรงสะเทือนใจที่ลึกซึ้งอย่างหาที่สุดไม่ได้!
แท้จริงแล้วเป็นอย่างนี้เอง!
ชื่อเพลง 《บทกวีร้อยแก้วที่พ่อเขียน》 ที่แท้หมายถึง “ไดอารี่ของพ่อ” นี่เอง
เป็นสำนวนที่งดงามเหลือเกิน!
ในฐานะลูกที่ได้อ่านบันทึกของพ่อที่เขียนเอาไว้อย่างนี้ นั่นก็เปรียบได้กับ “บทกวีร้อยแก้ว” จริงๆ ไม่ใช่หรือ?
กู้สิงไม่ได้กำลัง “สวมบทพ่อคนหนึ่ง” แต่อยู่ในฐานะลูก กำลังอ่าน กำลังพยายามในวันนี้ ที่ผ่านมาหลายสิบปีแล้ว ย้อนกลับไปอ่านและเข้าใจชีวิตของคนรุ่นพ่อ ที่เงียบขรึม หนักแน่น มั่นคงดั่งภูผาลูกนั้น
เขื่อนอารมณ์
พังทลายลงโดยสิ้นเชิงในวินาทีนี้!
ในท่ามกลางผู้ชม มีเสียงสะอื้นแรกที่กลั้นไม่อยู่ดังเล็ดลอดออกมา คล้ายก้อนหินที่ถูกโยนลงในผิวน้ำอันสงบนิ่ง เสียงสะอื้นนั้นจึงเริ่มกระเพื่อมขยายออกไปอย่างรวดเร็ว
ในเวลาเดียวกัน
ภายในห้องควบคุมรายการ
อะดรีนาลีนของผู้กำกับใหญ่เจิ้งจื๋อ พุ่งทะยานขึ้นสูง!
ทันทีที่กู้สิงร้องมาถึงท่อน “นี่คือคำในไดอารี่ของพ่อฉัน” เลือดทั้งร่างของเขาก็เหมือนพุ่งขึ้นศีรษะในคราวเดียว เขาสะบัดตัวลุกขึ้นจากเก้าอี้ครึ่งตัว มือข้างหนึ่งกดหูฟังแน่น อีกมือแทบจะจิ้มทะลุจอมอนิเตอร์ เสียงแตกพร่าเพราะความตื่นเต้น แต่ยังคมชัดเป็นคำสั่งสั้นๆ รัวเร็วต่อเนื่อง
“กล้องหนึ่ง!
ล็อกภาพผู้ชายสูทสีเทา แถวสามคนนั้น! เร็ว! ซูมหน้า! ดันภาพเข้าไป!”
ภาพตัดไปยังชายวัยกลางคนคนนั้นทันที หน้ากากเยือกเย็นของคนประสบความสำเร็จที่เขาสวมเอาไว้ตลอด แตกสลายลงชั่วพริบตา มุมปากสั่นแล้วหุบลงไม่อาจควบคุม เขาก้มหน้าลงอย่างแรง ใช้นิ้วข้อนิ้วกดที่หว่างคิ้วแน่น พยายามสุดกำลังจะกลั้นไม่ให้น้ำตาไหลออกมาให้คนเห็น
“กล้องสอง!
กวาดเลนส์ไปทางช่องเดินฝั่งซ้าย! จับภาพเด็กผู้หญิงใส่แว่นคนนั้น! เธอเอามือปิดปากแล้ว! จ่อไปที่เธอเลย!”
กล้องจับภาพเด็กสาวคนหนึ่งได้อย่างรวดเร็ว ทั้งตัวเธอเหมือนถูกกระแสไฟช็อต สะดุ้งแล้วรีบยกมือขึ้นมาปิดปาก ดวงตาเบิกกว้าง แต่น้ำตากลับทะลักออกมาไม่หยุด ไหลรินลอดตามช่องนิ้วมือที่ปิดปากอยู่
“กล้องสามอย่าขยับ!
ให้นิ่ง! ถ่ายภาพกว้าง! เฮ้ๆ! ฉันอยากเห็นพวกเขาพังพร้อมกันทั้งแถบเลย!”
ในภาพมุมกว้าง ที่นั่งผู้ชมเหมือนเขื่อนแตกทลาย คล้ายทุ่งข้าวสาลีที่ถูกลมกรรโชก ผู้คนก้มหน้าลงทีละคน หรือไม่ก็เชิดหน้าขึ้นพยายามกลั้นน้ำตา ทิชชู่ถูกยกขึ้นมาปาดน้ำตาในความมืดสลัวครั้งแล้วครั้งเล่า ท่ามกลางเสียงสะอื้นที่เริ่มดังชัดขึ้นเรื่อยๆ แต่เสียงร้องของกู้สิงก็ยังคงนิ่ง มั่นคง และอัดแน่นไปด้วยอารมณ์ไม่เสื่อมคลาย:
“ปีหนึ่งเก้าสี่ ข้าวในนาก็เกี่ยวเสร็จตั้งนานแล้ว
แม่เฒ่าของฉันจากโลกนี้ไปเมื่อปีก่อน
ลูกชายใส่เสื้อเชิ้ตสีขาววิ่งเข้าไปในรั้วโรงเรียน
แต่พักนี้เขามีเรื่องคิดมาก ผอมไปโขเลยทีเดียว
นึกถึงวันข้างหน้าตอนฉันแก่เป็นแค่กระดาษเงินกระดาษทองเก่าๆ กองหนึ่ง
ตอนนั้นลูกชายก็คงเป็นผู้ชายเต็มตัวแล้ว
มีผู้หญิงน่ารักคนหนึ่งมาเป็นคู่ชีวิต
ขอเพียงให้พวกเขา…อย่าได้ต้องใช้ชีวิตอย่างยากลำบากแบบนี้เลย……”
พอร้องมาถึงประโยคที่พ่อเขียนไว้ในไดอารี่ว่า “ขอเพียงให้พวกเขาอย่าได้ต้องใช้ชีวิตอย่างยากลำบากแบบนี้เลย” อารมณ์ที่สะสมมาก็เหมือนพุ่งถึงจุดสูงสุด ผู้ชมในฮอลล์น้ำตาแตกพรากพร้อมกันทั้งห้อง
มีเพียงผู้กำกับเจิ้งจื๋อที่กำลังตื่นเต้นสุดขีด:
“จบรอบนี้แล้ว คอยดูเลย ไอ้โก่วตงซีตัวไหนยังกล้าพูดอีกว่าคนดูแถวหน้าที่เราจ้างมาเป็นนักแสดงร้องไห้อาชีพ มีนักแสดงคนไหนร้องไห้ได้ธรรมชาติขนาดนี้บ้างวะ!”
มีเพลงบางเพลงที่ไม่ต้องอาศัยทำนองซับซ้อน แค่พลังของตัวอักษรก็ทำให้คนฟังจมูกแปลบ น้ำตารื้นได้แล้ว
และเมื่อตัวอักษรเหล่านี้ถูกพาไปกับดนตรีที่ประคองอารมณ์ได้พอดีเป๊ะ มันก็จะกลายเป็นหมัดเด็ดที่ต่อยทะลุถึงก้นบึ้งของจิตวิญญาณ ต่อต้านไม่ได้เลยจริงๆ
เพลง 《บทกวีร้อยแก้วที่พ่อเขียน》 เพลงนี้ เป็นแบบนั้นเป๊ะทุกอย่าง
การร้องของกู้สิง ไม่มีเสียงสูงเสียดฟ้าหวือหวา ไร้ซึ่งลูกเอื้อนสะอื้นโหยหวนที่จงใจขุดคุ้ยอารมณ์ ทุกเทคนิคของเขาถูกใช้เพื่อรับใช้ “ความรู้สึกเหมือนกำลังอ่าน” และ “ความรู้สึกเหมือนกำลังเล่า” เพียงสองอย่างนี้เท่านั้น
ความรักของพ่อ หนักแน่นราวภูเขา!
สิ่งที่เพลงนี้ทำ ก็คือค่อยๆ แกะรื้อ “ภูเขา” เงียบงันลูกนี้อย่างทะนุถนอม ให้คุณได้มองเห็นว่าที่หลอมรวมกันเป็นภูเขาลูกนี้ แท้จริงคือเศษเสี้ยวมากมายที่เต็มไปด้วยกลิ่นควันไฟของชีวิต ทั้งการต่อสู้ ดิ้นรน ความจนตรอก และความปรารถนาที่เรียบง่ายที่สุด
ใช่แล้ว
ถ้ามองในเชิงวรรณศิลป์ ถ้อยคำในไดอารี่เล่มนี้แทบไม่มีความสละสลวยเลย แต่คนเป็นพ่อในรุ่นนั้นก็เป็นแบบนี้ เขาไม่ได้เกิดมาในยุคใหม่ที่อิ่มหนำพร้อมหน้าเหมือนคนรุ่นหลัง ความคิดอาจจะดูเชย ล้าสมัยไปบ้าง ทำได้แค่ก้มหน้าหามหอบเอาภาระชีวิตทีละก้าวๆ แบกเงียบๆ เดินฝ่ามาเรื่อยๆ จนถึงวันนี้
แน่นอนว่า
ก็อาจจะไม่ใช่พ่อของทุกคน ที่มีชีวิตผ่านประสบการณ์แบบในเพลงนี้
บางที พ่อของผู้ชมบางคนอาจจะเติบโตในเมืองตั้งแต่เล็ก อยู่ในสภาพแวดล้อมที่ต่างออกไปโดยสิ้นเชิง
แต่บางความรู้สึกนั้น มีคุณค่าแบบสากล แม้บรรดาพ่อทั้งโลกจะไม่ได้ทำเรื่องเดียวกันหมดทุกคน แต่ในหมู่พ่อเหล่านี้ “ส่วนใหญ่” ล้วนเคยทุ่มเทในแบบเดียวกัน และความเป็น “สากล” ของการทุ่มเทนี้เอง คือศูนย์กลางที่ทำให้คนดูทุกคนถูกแตะหัวใจได้พร้อมๆ กัน
“นี่คือถ้อยคำ ในไดอารี่ของพ่อฉัน
นี่คือบทกวีร้อยแก้ว ที่ชีวิตของเขาทิ้งเอาไว้
หลายปีต่อมา ฉันอ่านแล้วน้ำตาไหลไม่ยอมหยุด แต่พ่อของฉันกลับดูราวกับหนังสือพิมพ์เก่าๆ แผ่นหนึ่งต้องลม
หนังสือพิมพ์เก่า……”
เพลงนี้ไม่จำเป็นต้องร้องแบบ 《พ่อของฉัน》 ที่ต้องตะโกนจนเสียงแตก เส้นเลือดคอปูดโปนถึงจะสะเทือนใจได้
กู้สิงเพียงแค่เชิดหน้าขึ้นเล็กน้อย ยกโทนเสียงให้สูงขึ้นนิดเดียว โดยไม่ทำลายบรรยากาศของทั้งเพลง แล้วอัดความรู้สึกทั้งหมดลงไปในทุกๆ ประโยค ทุกๆ คำร้อง
เมื่อประโยคสุดท้ายจบลง
ผู้กำกับเจิ้งจื๋อมองจ้องไปที่มอนิเตอร์หลักไม่กะพริบ ภาพบนจอหยุดนิ่งอยู่ตรงใบหน้าของกู้สิงตอนร้องจบ ใบหน้าที่ดูสงบนิ่ง แต่เหมือนเพิ่งทุ่มเทแรงทั้งหมดที่มีไปจนหมด เขาค่อยๆ ทรุดตัวนั่งลงบนเก้าอี้ แต่ปากกลับตื่นเต้นจนเผลอหลุดคำสบถออกมา:
“ปิดงาน!
แม่งเอ๊ย ไอ้กู้สิงนี่…คือระดับตำราเรียนเลยว่ะ…สังหารหมู่ทางอารมณ์ของแท้เลย”
