ไม่อาจคาดเดาได้เลยว่าเธออยากเจอผมทำไม

“มีเรื่องอะไรเหรอครับ?”

“เธอบอกว่ามีเรื่องจะขอร้อง แต่รายละเอียดอยากคุยกันต่อหน้า”

บังแทโฮยื่นสมาร์ตโฟนให้ดูอีเมล

อีเมลที่ส่งจากจากผู้กำกับคริสติน นอร์แมน ถึงพิพิธภัณฑ์ศิลปะแพอุมนั้นสุภาพและมีระดับมาก

คุณปู่ที่ดูอยู่ข้าง ๆ ก็ถอนหายใจเบา ๆ

“คงไม่ใช่เรื่องแย่ล่ะนะ ถ้าพรุ่งนี้บ่ายว่างก็บอกไปว่าให้มานั่งจิบชาด้วยกันก็แล้วกัน หลังจากที่ฮุนกลับจากโรงเรียนแล้ว”

“ครับ แล้วก็…”

“แน่นอน ต้องไปด้วยกันสิ”

เมื่อคุณปู่พูดจบ บังแทโฮก็พยักหน้า

หลังจากเขาออกจากบ้านไปได้ไม่นาน พิซซ่าหน้ามันฝรั่งก็มาส่ง

ผมล้างมือเรียบร้อย แล้วก็กินคำใหญ่ด้วยความเคารพในอาหารตรงหน้า

“คุณปู่ครับ”

“อืม?”

“คุณปู่คิดยังไงกับเรื่องวันนี้ครับ?”

คุณปู่ลังเลอยู่ครู่หนึ่ง

“ก็ดีนะ”

แต่ไม่ยอมเปิดเผยความในใจ

บางทีอาจไม่อยากทำลายความรู้สึกของผม

“ผมรู้สึกสับสนครับ”

คุณปู่บีบซอสกระเทียมให้

“พูดต่อเลย”

จะเริ่มเล่าจากตรงไหนดีนะ

ผมพูดออกไปตามตรง

“ผมดีใจที่มันขายได้แพงครับ ไม่ต้องกังวลเรื่องค่าอุปกรณ์ วัตถุดิบ หรือแม้แต่ค่ากินอยู่”

ผมวางพิซซ่าลง

“ผมก็อยากให้มีคนเห็นภาพวาดของผมมากขึ้นด้วย อยากพิสูจน์ให้พวกที่ว่าภาพผมดูเด็ก ๆ เห็นว่า ภาพที่เข้าใจง่ายและทำให้คนรู้สึกอินด้วยมันก็มีคุณค่าเหมือนกัน และผมก็อยากคุยกับคนที่ชอบงานผมให้มากกว่านี้”

คุณปู่พยักหน้า

“แต่แบบนี้…มันไม่ใช่เลยครับ”

มันผิดแปลกไปหมด

ภาพเดียว...163 พันล้านวอน

แม้จะเป็นคำพูดของเด็กประถม แต่เขาว่าเงิน 100 ล้านวอนก็สามารถจ้างคนเก่งได้หนึ่งปีแล้ว

แล้วงานของผมจะมีค่าเท่ากับคนคนหนึ่งต้องทำงานถึง 163 ปีเชียวหรือ?

คุณปู่เองก็วางพิซซ่าลง เว้นช่วงนิดหนึ่ง แล้วเริ่มพูดด้วยน้ำเสียงอ่อนโยน

“เพราะว่าฮุนฉลาด ปู่เลยคิดว่าอธิบายแล้วคงเข้าใจได้”

“ครับ”

“แต่ก่อนอื่น ก่อนจะพูดเรื่องอื่น มีอย่างหนึ่งที่อยากชี้ให้เห็นก่อน”

ผมพยักหน้า

“ในบรรดาคนที่ทำงานด้านศิลปะ มีคนประเภทหนึ่งที่เข้าใจผิดอยู่เยอะเลยนะ คนที่คิดว่าตัวเองกำลังทำ ‘ศิลปะ’ อยู่น่ะ”

ต้องฟังต่อถึงจะเข้าใจ

“ปู่น่ะ ไม่เคยคิดเลยว่าตัวเองเป็นศิลปิน ปู่เป็นแค่จิตรกร ไม่ใช่ศิลปิน”

แม้จะเป็นคนวาดรูป

แต่ไม่ใช่ศิลปิน จากคำพูดนั้น ผมเริ่มจับใจความได้ว่าคุณปู่จะสื่ออะไร

“แล้วฮุนคิดว่า ใครเป็นคนสร้างศิลปะล่ะ?”

“คนดูครับ”

คุณปู่เบิกตากว้าง ก่อนจะหัวเราะเบา ๆ

“ปู่ก็คิดแบบนั้นเหมือนกัน ศิลปะน่ะ ไม่ใช่สิ่งที่จิตรกรหรือพวกนักวิจารณ์กำหนดหรอก แต่เป็นสิ่งที่ผู้ชมรู้สึกต่างหากที่ตัดสินมัน”

เราทั้งคู่กัดพิซซ่าพร้อมกัน

“จำได้ไหม ตอนที่อ็องรี มาร์โซ อยากซื้อภาพของปู่ แล้วปู่ปฏิเสธเขา?”

“จำได้ครับ”

ตอนแรกผมคิดว่าเพราะคุณปู่ไม่ชอบเขา แต่ตลอด 9 เดือนที่ผ่านมา คุณปู่ไม่ได้ขายภาพให้ใครเลย แม้จะมีชื่อเสียงขนาดนั้น

ไม่ใช่แค่อ็องรี มาร์โซ แต่กับใครก็ตาม

“ถึงจะเกลียดเจ้าหมอนั่นจริง แต่มันก็ไม่ใช่แค่เพราะสาเหตุนั้นหรอก”

คุณปู่จิบโคล่าพอให้ชุ่มคอ

“ตอนหนุ่ม ๆ น่ะ มันก็แค่สนุกดีที่คนรวย ๆ คลั่งไคล้ภาพของคุณปู่ ถึงกับยอมจ่ายกันเป็นหมื่น ๆ หรือแสน ๆ ล้านเลย แต่ว่านะ ภาพที่วาดตอนนั้น ปู่ไม่รู้เลยว่ามันไปอยู่ที่ไหนแล้ว”

อาจจะ…

ถูกนักสะสมเก็บไว้แน่นหนาในบ้านของพวกเขา

หรือไม่ก็ถูกใช้เป็นเครื่องมือในการเก็งกำไรหรือฟอกเงินเหมือนในอดีตอีกครั้ง

สำหรับพวกที่มีอำนาจและเงินทอง ภาพวาดก็เป็นแค่ทรัพย์สินขนาดย่อมเท่านั้นเอง

“ชื่อเสียงของปู่ก็เพิ่มขึ้น คนที่อยากซื้อภาพก็เสนอเงินมากขึ้น แต่ว่าคนที่ได้เห็นภาพจริง ๆ ของปู่กลับแทบไม่มีเลย”

“……”

“ผู้คนไม่ได้พูดถึงรูปของปู่เลย แต่กลับสนใจว่าขายได้เท่าไหร่ ใครเป็นคนซื้อ ปู่รู้สึกเลยว่ามันมีอะไรบางอย่างผิดไป”

คุณปู่วางพิซซ่าลง

หลับตาแล้วส่ายหัวเบา ๆ

ท่าทางนั้นเต็มไปด้วยความเสียใจ

“ฮุนอา ปู่เชื่อว่า บนโลกอาจจะมีภาพวาดที่ยิ่งใหญ่ก็จริง แต่มันไม่มีหรอก ‘จิตรกรที่ยิ่งใหญ่’ น่ะ”

ไม่มีจิตรกรที่ยิ่งใหญ่

“เพราะเจ้าของของศิลปะคือคนดู ศิลปะน่ะ ไม่ใช่สิ่งที่ ‘ทำ’ หรอกนะ แต่มันคือสิ่งที่ ‘กลายเป็น’ ต่างหาก”

ผมพูดอะไรไม่ออก เมื่อได้ยินความคิดที่ผ่านการกลั่นกรองมายาวนานของคุณปู่

“เมื่อคนดูยอมรับภาพวาดว่าเป็นงานศิลปะ เมื่อนั้นแหละ มันถึงจะมีคุณค่า”

ผมถึงกับลืมแม้แต่จะพยักหน้า

มีเพียงแค่สบตากับคุณปู่เท่านั้น

“แน่นอนว่าเราต้องหาเลี้ยงชีพ ต้องหาเงินเลี้ยงตัวเอง แต่เราก็เป็น ‘จิตรกร’ นี่นะ ลองคิดดูสิ ว่ามันเศร้าแค่ไหนถ้าคนพูดถึงงานของเราแค่เรื่องว่าเราสวมอะไร กลิ่นปากเป็นยังไง แต่กลับไม่พูดถึงภาพเลย”

นี่คงไม่ใช่เรื่องที่เพิ่งเกิดขึ้น

คุณปู่คงใช้ทั้งชีวิตอยู่กับความขัดแย้งนี้

ทั้งที่ดีใจกับชื่อเสียงและราคาภาพที่สูงขึ้น แต่ก็เจ็บปวดกับภาพที่ค่อย ๆ หายไปจากโลก

ผู้คนที่สรรเสริญผลงาน โดยไม่รู้แม้กระทั่งภาพนั้นวาดอะไร

คุณปู่คงผ่านช่วงเวลาหนักหนานั้นมามากพอแล้ว

แต่มีสิ่งหนึ่งที่ผมสงสัยมาตลอดหลายเดือนที่ผ่านมา คุณปู่มีโอกาสจะหยุดไม่ให้ภาพของผมถูกนำไปประมูลได้ แต่คุณปู่ก็ไม่ได้ทำ

“ทำไมไม่บอกผมล่ะครับ?”

พอผมถาม คุณปู่ก็ยื่นพิซ่าชิ้นหนึ่งมาให้

“การถ่ายทอดประสบการณ์หรือความรู้ด้วยคำพูดมันง่ายนะ แต่ในมุมของคนที่ต้องรับฟังน่ะ มันรู้สึกยากเสมอ ไม่ว่าจะพูดดีแค่ไหนก็ตาม”

ก็เหมือนคำสั่งสอนจากพ่อแม่ ครู หรือรุ่นพี่

เรารู้ว่าคำพูดเหล่านั้นดีและถูกต้อง แต่ก็ไม่ได้รู้สึกอินเสมอไป

“ต้องเจอกับมันด้วยตัวเอง ไม่รู้หรอกว่าผลจะเป็นยังไง แต่ฮุนอาจจะหาคำตอบที่ต่างจากปู่ก็ได้”

ผมกัดพิซ่าเข้าปาก

“ถ้าอยากขายภาพให้ได้ราคาสูง ๆ ก็ทำไปเถอะ มีจิตรกรตั้งมากมายที่ไม่มีโอกาสนั้นจนต้องหิวโหย ไม่มีใครตำหนิหลานได้หรอก”

ผมหยิบแตงกวาดองเข้าปากอีกชิ้น

“แต่อย่างน้อย ถ้าหลานเป็นคนที่รักการวาดรูปจริง ๆ เป็นคนที่อยากให้ใครสักคนได้ดูมัน แล้วรู้สึกดีไปกับมันจริง ๆ ปู่ก็หวังว่าหลานจะได้ลองทำอะไรหลาย ๆ อย่าง ปู่จะบอกทุกอย่างที่ปู่รู้ให้หมด แต่หลานต้องไปหาคำตอบเอง ว่าจะวาดภาพอย่างมีความสุขได้ยังไง”

“วาดอย่างมีความสุข”

คำคำเดียวนี้มีความหมายมากมายเหลือเกิน

ผมต้องวาดในสิ่งที่อยากวาด สื่อสารกับคนอื่นได้ และอย่างน้อยก็ไม่ควรต้องอดอยาก

เป้าหมายของผมไม่ใช่ขายภาพให้คนที่มางานประมูลในราคาสูงลิ่ว

แม้ตอนนี้ผมจะได้เงินก้อนโตที่เกินจะจินตนาการ แต่กลับไม่มีภาพจะเอาไปแสดงในงานวิตนีย์เบียนนาเล่เลย

ตอนนี้ผมเองก็ไม่รู้ว่าภาพของผมแขวนอยู่ที่ไหนแล้ว

ตั้งแต่ภาพทานตะวันจนถึงภาพที่เพิ่งขายวันนี้

ผมกระดกโคล่าให้ความซ่าปลุกทั้งหัวและหัวใจให้เย็นลง

ถึงจะเป็นคนมีนิสัยแย่ แต่ในฐานะจิตรกรและประติมากร อ็องรี มาร์โซก็มีฝีมือยอดเยี่ยม

เขาไม่น่าจะเห็นภาพของผมเป็นแค่เงิน

แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่า ตลาดประมูลในตอนนี้มีปัญหา

แม้จะมีคนที่ชอบศิลปะอย่างจริงใจอย่างอ็องรี มาร์โซหรือริชาร์ด ฟิลลิปส์อยู่ แต่ก็มีอีกมากมายที่เข้ามาเพราะจุดประสงค์อื่น เหมือนที่ภาพของคุณปู่หายไปจากโลก

“จริง ๆ แล้วนะ...”

คุณปู่เอ่ยขึ้น

“ปู่ตกใจมากกับเรื่องวันนี้ ปู่ไม่แน่ใจว่าฮุนจะเข้าใจมูลค่าของเงินจำนวนนี้รึเปล่า”

“ไม่รู้เลยครับ”

มันเยอะเกินไปจะจินตนาการออก

สำหรับคนที่ใช้เงินแค่ซื้อขนม 1,000–2,000 วอน หรือพิซ่ามันฝรั่ง 28,000 วอน คนแบบผมจะรู้สึกว่าเงิน 16,300 ล้านวอนเป็นเรื่องจริงได้ยังไง

“นั่นสิ มันคงเป็นแบบนั้นแหละ แม้จะต่างจากที่เราคุยกันก่อนหน้านี้ แต่เรื่องนี้ก็ไม่สมเหตุสมผลเลยจริง ๆ ฮุนรู้ใช่ไหมว่าปู่รักภาพของฮุนแค่ไหน?”

“รู้ครับ”

“แต่ขนาดปู่ยังคิดว่า เงินจำนวนนั้นมันบ้าไปแล้วเลยนะ มันไม่ใช่เรื่องน่ายินดี แต่ควรจะตั้งคำถามว่า อะไรมันผิดพลาดไปตรงไหน รู้ไหมว่าปู่หมายถึงอะไร?”

“รู้ครับ”

อาจเป็นเพราะพฤติกรรมไร้เหตุผลของอ็องรี มาร์โซ

ไม่รู้ว่าทำไมเขาถึงหมกมุ่นกับผมตั้งแต่ครั้งแรกที่เจอ

เขาซื้อภาพของผมไปสองภาพแล้ว

และอาจจะยังไม่หยุดแค่นั้น

เขาจะยังซื้อภาพของผมในราคาสูง

แต่ถ้าภาพของผมกลายเป็นภาพที่มีแค่เขาคนเดียวที่ถือครอง แล้วจะมีใครได้เห็นอีก?

ไม่เลย

นั่นไม่ใช่สิ่งที่ผมต้องการ

ผมไม่อยากเป็นศิลปินที่ขายงานให้แค่อ็องรี มาร์โซ ไม่อยากทำงานพึ่งพาแค่เขา

แต่ถ้าจะมีรายได้ ผมก็ต้องขายภาพ

“……”

ผมต้องไปเจอประสบการณ์ให้มากขึ้น

แน่ล่ะ จิตรกรไม่ได้มีแค่งานแสดงภาพหรือขายผลงานเท่านั้น

อย่างที่คุณปู่พูด การตามหาและทดลองสิ่งต่าง ๆ นั่นแหละ คือสิ่งที่ต้องทำ

เรื่องเส้นทางชีวิต คงเอาไว้ตัดสินใจอีกที

แต่มีสิ่งหนึ่งที่อยากถามให้แน่ใจ

“คุณปู่บอกว่า ไม่มีจิตรกรที่ยิ่งใหญ่ใช่ไหมครับ?”

“อืม”

“แล้ว...มีแล หรือ ปิกัสโซ ก็ไม่ใช่เหรอครับ?”

“ใช่แล้ว The Angelus ของมีแล หรือ เกวร์นิกาของปิกัสโซ เป็นภาพวาดที่ยิ่งใหญ่ก็จริง…”

ผมเผลอยิ้มออกมาเบา ๆ โดยไม่รู้ตัว

อาจจะจริงอย่างที่คุณปู่บอก ไม่มีจิตรกรที่ยิ่งใหญ่

แต่ที่แน่นอนที่สุดคือ

อาจารย์ผู้ยิ่งใหญ่ อยู่ตรงหน้าผมแล้ว

...

วันต่อมา

นักข่าวตั้งแคมป์อยู่หน้าบ้าน แล้วตอนนี้ถึงขั้นไปปักหลักอยู่หน้าโรงเรียนด้วย

แค่ไปกลับโรงเรียนก็หมดแรงแล้ว

ผมหยิบขนม “มงแชร์ทงทง” ที่เตรียมไว้กินตอนหิวออกจากกระเป๋า

มันแบนยับไปหมดแล้ว

กำลังจะโกรธขึ้นมา ก็เผลอคิดถึงคำพูดของคิมจีอู

“คุณปู่ครับ อยากดูหนังครับ”

“หนังเหรอ? หนังอะไรล่ะ?”

“อะไรก็ได้ครับ”

“อื้ม ดีเลย วันนี้ไม่มีเวลา งั้นพรุ่งนี้ดูละกัน อยากดูเรื่องไหนเป็นพิเศษไหม?”

“ไม่ครับ แค่อยากรู้ว่ามันเป็นยังไงน่ะครับ”

คุณปู่เอียงหัวนิดหน่อยเหมือนจะงง แต่ก็ดูเข้าใจในที่สุด

คงคิดว่าผมลืมแม้กระทั่งหนัง เพราะความจำเสื่อม

“งั้นดูเรื่องที่คุณปู่ชอบไหม?”

“ชื่อเรื่องอะไรเหรอครับ?”

“บิดสุดใจ แรงเกินฝัน”

แค่ชื่อก็สงสัยแล้วว่าจะเร็วแค่ไหนกัน ถึงได้ชื่อว่าเร็วที่สุดในโลก

“ฟังดูน่าสนใจครับ”

“อย่างงั้นสิ ต้องตอบแบบนั้นสิ เดี๋ยวเราทำป๊อปคอร์นกันด้วยนะ”

“ป๊อปคอร์น?”

ระหว่างเรียนรู้วิธีดูหนังจากคุณปู่ เราก็มาถึงพิพิธภัณฑ์ศิลปะแพอุมโดยไม่รู้ตัว

บังแทโฮทักทายด้วยสีหน้ายินดี

“อาจารย์ครับ น้องฮุน”

“มาถึงแล้วเหรอ?”

“ครับ ท่านอยู่ในห้องรับรองแล้วครับ”

ดูเหมือนจะมารอก่อนเวลาอยู่ 5 นาที

พอเปิดประตู ก็เห็นผู้หญิงวัยกลางคนกับผู้ชายสองคนหันมามอง

ผู้หญิงคนนั้นคือคริสติน นอร์แมน ที่ผมเคยเห็นที่งานประมูล

“สวัสดีค่ะ”

“ยินดีที่ได้เจอค่ะ คุณโก”

น้ำเสียงและคำพูดของเธอเต็มไปด้วยความสุภาพและสง่างาม

เธอกล่าวทักทายคุณปู่ด้วยเช่นกัน

“เพิ่งเคยเจอกันครั้งแรกนะคะ ดิฉันคริสติน นอร์แมนค่ะ”

“ผมโกซูยอล ยินดีเช่นกันครับ”

พอเรานั่งลง เจ้าหน้าที่ของพิพิธภัณฑ์ก็นำเครื่องดื่มมาเสิร์ฟอย่างน่าขอบคุณ

แค่เห็นโคลาที่มีน้ำแข็งห้าก้อนก็รู้สึกสดชื่นตั้งแต่ยังไม่ได้ดื่ม

ผมจิบไปหนึ่งอึก แล้วคริสติน นอร์แมนก็เริ่มพูด

“คงตกใจสินะคะที่อยู่ ๆ ก็ขอพบ”

“ไม่ตกใจหรอกครับ แค่สงสัยว่ามีเรื่องอะไร”

ผมพูดตรง ๆ และเธอก็ยิ้มเล็กน้อย

รอยยิ้มดูผ่อนคลาย แต่แววตานั้นมั่นคง บ่งบอกถึงความเฉลียวฉลาดและความภาคภูมิใจ

“จริง ๆ แล้วฉันแค่อยากเจอด้วยความเป็นแฟนคลับน่ะค่ะ แล้วก็เสียดายที่ไม่ได้ซื้อทุ่งข้าวสาลีเยือกแข็งด้วย”

“อ๋อ…”

“ได้ยินมาว่าวาดเสร็จภายในวันเดียว จริงเหรอคะ?”

ถ้านับแค่เวลาลงมือทำจริง ๆ ก็แค่ครึ่งวัน แต่ความคิดนั้นอยู่กับผมมานานแล้ว

แค่หลังจากได้พบคุณปู่ ความตั้งใจในการวาดภาพนี้ก็เปลี่ยนไปเท่านั้นเอง

“ก็จริงค่ะ แต่ถ้านับเวลาคิด เตรียมการ ก็เกือบปีเลยครับ”

คริสติน นอร์แมนเลิกคิ้วขึ้น และโน้มตัวมาข้างหน้าเล็กน้อย

“ผมพยายามอย่างมากที่จะถ่ายทอดภาพทุ่งข้าวสาลีที่ถูกน้ำค้างจับตัว แล้วกว่าจะวาดท้องฟ้ายามค่ำคืนที่มีลมพัดในฤดูหนาวได้ มันก็ต้องใช้เวลาพอสมควรเลยครับ”

ถ้าจะพูดให้แม่นยำก็คือ ทุกความสามารถและการไตร่ตรองที่ผมสะสมมาจากวันที่ตัดสินใจจะเป็นจิตรกร จนถึงวันนี้ ได้ถูกรวมเข้าในภาพนั้นแล้ว

จึงไม่สามารถพูดว่า "วาดเสร็จในวันเดียว" ได้หรอก

คริสติน นอร์แมนพยักหน้า แล้วส่งสายตาไปทางผู้ชายข้าง ๆ

เขายื่นเอกสารหนา ๆ พอประมาณให้เธอ

แล้วเธอก็นำมันวางไว้บนโต๊ะ

“คุณชอบดูหนังไหมคะ?”

“ไม่ครับ”

เธอลืมตากว้าง ดูท่าจะตกใจมากทีเดียว เพราะเธอดูสงบนิ่งมาตลอด

“ไม่เคยดูน่ะครับ กะว่าจะลองดูพรุ่งนี้ แล้วค่อยบอกคุณทีหลังครับว่ารู้สึกยังไง”

“อ๋อ…”

เธอยิ้ม แล้วดันเอกสารมาทางผม

“นี่คือบทหนังที่เราจะถ่ายทำกันในปีหน้า ถ้าคุณสนใจ อยากให้ลองอ่านดูค่ะ”

บนหน้าปก ผมเห็นชื่อเรื่อง: เข็มที่ว่างเปล่า

‘เข็มที่ว่างเปล่า?’

แค่ชื่อก็ยังเดาเรื่องไม่ออกเลย

“แล้วถ้า…”

ผมเงยหน้าขึ้นตามคำพูดของเธอ

“ถ้าอ่านแล้วคุณรู้สึกอยากวาดภาพขึ้นมาเมื่อไหร่ อย่าลืมติดต่อฉันนะคะ”

ผมไม่เข้าใจว่าเธอหมายความว่าอะไร จึงหันไปมองบังแทโฮ

เขาเบิกตากว้าง ราวกับพร้อมจะพุ่งเข้ามาอธิบายให้ทันทีเลยทีเดียว