ผมไปยังร้านกรอบรูปแห่งหนึ่งในปารีสพร้อมกับคุณปู่

เป็นร้านใหญ่ที่ใช้พื้นที่ทั้งสามชั้นของอาคารเป็นพื้นที่ขาย ชื่อร้านว่าชาโตง (Chaton: แปลว่าลูกแมว)

ทั้งภายนอกและภายในที่มองเห็นผ่านกระจกนั้นหรูหราเหลือเกิน

“ใหญ่ใช่ไหมล่ะ?”

“ไม่เข้ากับชื่อเลยนะครับ”

“ฮ่าๆ ตอนเริ่มเปิดใหม่ๆ มันเล็กน่ะสิ คงเป็นร้านกรอบรูปที่เก่าแก่ที่สุดในปารีสเลยล่ะ”

ถ้าร้านอยู่มาได้นานขนาดนั้น ก็แสดงว่าต้องมีสายตาเฉียบแหลมพอตัว

คุณปู่เองก็บอกว่าเคยซื้อขายกับร้านนี้หลายครั้ง ทำให้ผมรู้สึกวางใจ

เมื่อเราเดินเข้าไปในร้าน ชายวัยกลางคนก็รีบออกมาต้อนรับคุณปู่อย่างดีใจ

เขามีหนวดที่ขดเป็นวงอย่างสวยงาม

“โอ้ นี่มันท่านโกซูยอลไม่ใช่หรือครับ!”

“คุณมาร์โล”

คุณปู่กับชายที่ชื่อมาร์โลจับมือทักทายกัน

“สบายดีนะครับ?”

“แน่นอนครับ ช่วงนี้มีแต่เรื่องดีๆ เกิดขึ้น แต่ก็คงไม่มีอะไรสุขใจเท่าวันที่ท่านมาเยี่ยมแบบนี้อีกแล้ว”

“ฮ่าๆ”

จะว่าอวยก็ไม่เชิง เป็นคนที่พูดให้คนฟังรู้สึกดีได้เก่งทีเดียว

“โอ้ หนูแวนโก๊ะตัวน้อยก็มาด้วยสินะครับ”

ใจผมหล่นวูบ

‘เขารู้ได้ยังไงกัน?’

ผมเงยหน้าขึ้นอย่างระแวดระวัง แล้วเห็นเขายิ้ม

“ผมประทับใจภาพดอกทานตะวันกับภาพแขกของคุณมากเลยครับ เหมือนกับว่าถ้าแวนโก๊ะยังมีชีวิตอยู่ในตอนนี้ เขาก็คงจะวาดภาพแบบนั้นแหละครับ”

ถึงเขาจะไม่มีทางรู้จริงๆ ก็เถอะ แต่มันทำให้ผมตกใจอยู่ดี

“ขอบคุณครับ ผมจะพยายามวาดภาพที่ดียิ่งขึ้นไปอีกครับ”

ถ้าได้สัมผัสกับศิลปะในยุคนี้มากขึ้นกว่านี้ ผมเชื่อว่าจะวาดภาพที่ดียิ่งกว่านี้ได้แน่นอน

ให้ได้เลย

“ผมรอดูอยู่เลยนะครับ คุณเป็นคนที่เปล่งประกายที่สุดเท่าที่ผมเคยเจอมาเลย อย่าเสียความกล้านั้นไปนะครับ”

ผมจับมือที่มาร์โลยื่นมาอย่างดีใจ

เพราะผมยังเด็ก คนที่ใช้สรรพนามสุภาพกับผมมีน้อย แต่เขากลับทำเช่นนั้น แสดงว่าเป็นคนที่มีการศึกษาและให้เกียรติผู้อื่น เป็นคนที่น่านับถือมาก

“พวกเรากำลังมองหากรอบภาพที่ใส่ผ้าแคนวาสขนาด 30F ได้อยู่ อยากให้คุณมาร์โลช่วยแนะนำหน่อยครับ”

คุณปู่ค่อยๆ เอาของที่ห่อไว้ออกมาอย่างระมัดระวัง

“ได้สิครับ แน่นอนเลย ดื่มกาแฟไปพลางคุยกันไหมครับ?”

มาร์โลปรบมือเรียกพนักงาน

ชายหนุ่มหน้าตาดีในชุดเนี้ยบเดินเข้ามา

“ช่วยเอากาแฟมาให้หน่อย แล้วคุณโกฮุนล่ะ อยากได้อะไร?”

“ขอเป็นโคล่าได้ไหมครับ?”

มาร์โลเบิกตากว้างเล็กน้อย จากนั้นก็ยิ้มอย่างมีชั้นเชิงสมกับเป็นพ่อค้าเก่า

ที่แกลเลอรี่มาร์โซก็เหมือนกัน ดูเหมือนคนฝรั่งเศสจะไม่ชอบโคล่าเท่าไหร่

ไม่เกี่ยวกับราคาเลย การที่ไม่ดื่มของอร่อยแบบนี้นี่ถือว่าเป็นความสูญเสียครั้งใหญ่ของชีวิตเลยนะ

“เลโอ ได้ยินแล้วใช่ไหม? ขอทั้งกาแฟและโคล่าด้วยนะ”

“ครับ ท่านประธาน”

เมื่อเดินตามมาร์โลเข้าไปข้างใน ผมก็รู้สึกว่าเมื่อกี้ที่ว่าโชว์รูมดูหรูหรานั้นเทียบไม่ติดเลย

แม้ผมจะไม่เคยไป แต่ในจินตนาการ นี่คงเหมือนพระราชวังแวร์ซายของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 เลยทีเดียว

เหมือนกับว่าชั้นสองถูกรวมกับชั้นล่าง ทำให้เพดานสูงโปร่ง กลางเพดานมีโคมไฟระย้าแวววาวสวยงามห้อยอยู่

ใต้แชนเดอเลียร์นั้นมีโต๊ะไม้กลมสไตล์โบราณวางอยู่ และเก้าอี้ประดับขอบทองล้อมรอบ

แต่สิ่งที่ทำให้ผมประหลาดใจที่สุดคือ พื้นของห้องกว้างๆ นี้ถูกปูด้วยหินอ่อนแผ่นเดียวทั้งผืน

แค่จะจินตนาการถึงต้นทุนในการตัดหินอ่อนขนาดนี้ก็ยากแล้ว

แต่สิ่งที่น่าประทับใจที่สุดคือ กรอบรูปเปล่าที่จัดแสดงไว้บนผนังทั้งสองด้าน

ตอนแรกผมคิดว่าเขาแค่ขายกรอบรูปเท่านั้น แต่ตอนนี้เห็นชัดว่าเขาให้คุณค่ากับสิ่งที่ตัวเองทำ และมีจิตวิญญาณในอาชีพ

ถ้าไม่อย่างนั้น เขาคงไม่จัดวางกรอบรูปอย่างประณีตขนาดนี้

“เชิญนั่งตามสบายเลยครับ”

มาร์โลเชิญให้นั่ง

คุณปู่ก็วางสิ่งของที่ห่อไว้อย่างระมัดระวังบนโต๊ะกลม

“คุณต้องดูมันก่อน”

“แน่นอนครับ”

มาร์โลค่อยๆ สูดหายใจลึก แล้วแกะเชือกออกอย่างช้าๆ

ท่าทางที่เขาแกะกระดาษอย่างระมัดระวังนั้น บ่งบอกได้ทันทีว่าเขาเป็นคนที่รักงานศิลปะอย่างแท้จริง

“Oh mon Dieu”

แววตาของมาร์โลสั่นไหวเมื่อเห็นภาพวาด แววตานั้นสุภาพมากจนผมรู้สึกซาบซึ้งแทน

เขาถอนหายใจเบาๆ แล้วถอยหลังไปหนึ่งก้าว เป็นการถอยเพื่อซึมซับความประทับใจโดยรวม

เขาหลับตา สูดลมหายใจยาวๆ แล้วลืมตามองภาพอีกครั้ง วนอยู่อย่างนั้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า

ไม่รู้เวลาผ่านไปนานเท่าไหร่

มาร์โลยังคงไม่ขยับแม้กาแฟที่พนักงานเลโอเอามาให้จะเย็นสนิท

กระทั่งน้ำแข็งในโคล่าเริ่มละลายเกือบหมด เขาจึงพูดขึ้นในที่สุด

“ไม่น่าเชื่อเลยครับ”

เขาเอามือปิดปาก สูดลมหายใจอีกครั้ง

“รวงข้าวที่หม่นหมองนี้ ให้ความรู้สึกเหมือนทหารที่ล้มในสนามรบ ทุ่งข้าวสาลีที่แห้งแล้งนี้เหมือนกับสนามรบจริงๆ”

เป็นคำวิจารณ์ที่น่าสนใจ

“ภาพนี้ทั้งสูงส่งและเปี่ยมความโศกเศร้า ผมคิดว่า ความสงบสุขคงจะมาเยือนในที่สุด ด้วยการเสียสละแบบนี้แหละครับ”

แม้ผมจะไม่คาดคิดว่าเขาจะตีความในแง่นี้ แต่ก็ดีใจที่เจตนาของผมส่งไปถึง

มันเศร้าเมื่อต้องเห็นการเสียสละที่ไม่มีใครจดจำ ผมอยากบอกให้รู้ว่าภายใต้ทุ่งข้าวสาลีที่เย็นเยียบ ยังมีชีวิตใหม่กำลังเติบโต

ความหวังและความกล้าหาญที่ผมได้รับจากทุ่งข้าวสาลีที่โอแวร์ซูว์รวซ ปี 2028 นั่นเอง

“อืม...”

มาร์โลที่กล่าวจบกลับเข้าสู่ห้วงความคิดอีกครั้ง

เขานั่งลงตรงโต๊ะกลม ประสานมือหลวมๆ ไว้ตรงริมฝีปาก สีหน้าที่เคยยิ้มแย้มกลับกลายเป็นจริงจัง

สายตาเขาคมกริบดุจใบมีด ราวกับจะมองทะลุเข้าไปในภาพวาด

‘หรือว่าจะไม่มีกรอบที่เหมาะสม?’

ผมหันไปมองคุณปู่ เขาพยักหน้าเบาๆ ราวกับจะบอกว่าไม่ต้องกังวล

เวลาผ่านไปอีกพักหนึ่ง มาร์โลจึงคลายมือที่ประสานกันออก และลูบหนวดอย่างมีสไตล์ ก่อนจะพูดว่า

“ลำบากใจจริงๆ ครับ”

ดูเหมือนว่าจะไม่มีกรอบที่เหมาะสมเลย

ในเมื่อเขาคือคนที่มองกรอบรูปเป็นงานศิลป์ ก็ย่อมต้องคิดอย่างรอบคอบว่ากรอบแบบไหนจึงจะเหมาะสมกับภาพนี้ที่สุด

ผมเองก็เห็นว่าเขาตั้งใจมองภาพวาดนี้อย่างลึกซึ้ง

เมื่อเจ้าของร้านกรอบรูปที่เก่าแก่และใหญ่ที่สุดในปารีสบอกว่าลำบากใจ ผมก็เริ่มกังวลว่ามีปัญหาอะไรหรือเปล่า

“ต้องใช้เวลาสองสัปดาห์ครับ”

“เร่งกว่านี้ไม่ได้สินะ”

“ใช่ครับ ต้องขออภัยจริงๆ”

“ไม่เป็นไร ใครจะไปเร่งช่างฝีมือได้กัน ฝากด้วยนะ”

อะไรนะ?

ผมมองหน้าคุณปู่กับมาร์โลสลับกัน มาร์โลก็หัวเราะเล็กน้อยอย่างเก้อเขิน

“หมายถึงต้องใช้เวลาสองสัปดาห์ในการสร้างกรอบครับ”

“คุณจะทำเองเลยเหรอครับ?”

“แน่นอนครับ ทุกภาพมีกรอบที่ ‘คู่ควร’ ของมัน และภาพที่ยอดเยี่ยมขนาดนี้ จะให้ใส่ลงในกรอบสำเร็จรูปได้อย่างไรกันล่ะครับ”

ผมเข้าใจผิดเขาเสียแล้ว

เขาไม่ใช่พ่อค้า แต่เป็นช่างฝีมือ

มาร์โลคือศิลปินผู้สร้างสรรค์ผลงานด้วยความงดงามในแบบของเขาเอง

“ผมจะจ่ายล่วงหน้าเลยนะครับ”

“ขอบคุณครับ”

มาร์โลหยิบแท็บเล็ตขึ้นมาคำนวณราคา แล้วโชว์ให้ผมกับคุณปู่ดู

32,000 ยูโร

เงินจำนวนนี้สามารถซื้อพิซซ่าหน้ามันฝรั่งได้ถึง 1,570 ถาด!

แม้กรอบจะสวยก็เถอะ แต่ราคาขนาดนี้ ถ้ากรอบดูอลังการเกินไป สายตาของผู้ชมอาจไปหยุดที่กรอบแทนที่จะเป็นภาพวาด

ผมลังเลและรีบห้ามคุณปู่ที่กำลังจะหยิบกระเป๋าสตางค์ออกมา

มาร์โลจึงยิ้มบางๆ

“คุณโกฮุนเป็นศิลปินจริงๆ นะครับ”

“ครับ?”

“ไม่ต้องห่วงหรอกครับ หน้าที่ของผมคือทำให้ภาพ ‘ทุ่งข้าวสาลีเยือกแข็ง’ นี้โดดเด่นที่สุด ผมจะไม่เอากรอบจากที่ติดโชว์บนผนังไปให้อย่างแน่นอน”

จริงด้วย กรอบพวกนั้นหรูหราและสวยงามจนผมอดรู้สึกกังวลไม่ได้

“กรอบพวกนั้นไว้โชว์เฉยๆ เหรอครับ?”

“หืม จะว่าอย่างนั้นก็คงได้มั้งครับ”

มาร์โลลูบหนวดอย่างใช้ความคิด

“ผมทำมันขึ้นมาเพราะไม่อาจห้ามตัวเองได้”

ว่าแล้วเชียว เขาก็เป็นคนประเภทที่ถ้าไม่ถ่ายทอดสิ่งที่เดือดพล่านในอกออกมา ก็คงจะทนอยู่เฉยๆ ไม่ได้

ผมรู้สึกละอายที่เคยคิดว่ากรอบพวกนั้นเขาทำไว้เพื่อขายในราคา 32,000 ยูโร

สำหรับเขา กรอบเหล่านั้นไม่ใช่แค่ “กรอบ” แต่คือ “งานหัตถศิลป์” ต่างหาก

‘นี่แหละ คือวิถีแห่งการมีชีวิตอยู่’

ชายที่สามารถสร้างกรอบที่งดงามเช่นนั้นได้ แต่เมื่อมีลูกค้ามาขอ ก็เลือกที่จะสร้างสิ่งที่เหมาะสมที่สุดตามความต้องการของลูกค้า

ชายที่บริหารร้านจากเงินที่ได้จากผลงานเหล่านั้น และในยามว่างก็สร้างงานศิลป์ของตนเอง พร้อมเฝ้ารอใครสักคนที่จะเข้าใจมัน

เขาคือคนที่น่าเคารพจริงๆ

“ผมอยากทำงานกับเขาไปเรื่อยๆ”

“คุณปู่ครับ ครั้งนี้ให้ผมจ่ายเองนะครับ”

“ก็เคยบอกแล้วไม่ใช่เหรอว่าให้ประหยัดเงินไว้”

“แต่ครั้งนี้เป็นการซื้อครั้งแรกกับคนที่ผมอยากจะฝากทำกรอบรูปทั้งในอีก 10 ปี หรือ 20 ปีข้างหน้า ผมอยากเป็นคนเริ่มต้นเองครับ”

ในเมื่อเป็นจุดเริ่มต้นของความไว้วางใจ ก็สมควรที่ผู้เกี่ยวข้องโดยตรงจะเป็นคนดำเนินการ

คุณปู่เหมือนเข้าใจสิ่งที่ผมคิด ท่านถอนหายใจยาวก่อนจะยิ้มออกมา

“อย่างนั้นก็เอาตามนั้นเถอะ”

“โอ้วว”

มาร์โลกอดตัวเองพร้อมกับบิดตัวเล็กน้อย อาจจะคิดไปเองก็ได้ แต่ดูเหมือนหนวดเขาจะม้วนขึ้นมากกว่าเดิมด้วยซ้ำ

เขาสะท้านนิดหน่อย แล้วก็ยิ้มออกมา

“มุชี่... พูดจาได้น่ารักอะไรขนาดนี้นะ”

“……”

แต่อย่าเรียกผมว่า "มุชี่" เลยครับ…

มาร์โลหมุนปลายหนวดไปมาอย่างครุ่นคิด ก่อนจะเสนอสิ่งที่ผมไม่คาดฝันมาก่อน

“อืม ดีล! ผมไม่ลดราคาเด็ดขาดนะครับ แต่ของขวัญมันเป็นอีกเรื่อง ครั้งนี้ถือเป็นของขวัญจากการพบกันครั้งแรกแล้วกัน”

“ไม่ครับ แบบนั้นมันไม่ได้”

ผมรับของที่มีมูลค่าถึง 32,000 ยูโร เป็นของขวัญไม่ได้เด็ดขาด

โดยเฉพาะจากช่างฝีมือที่ทุ่มเทหัวใจให้กับผลงานของเขาแบบนี้

มาร์โลจับหนวดที่ม้วนโค้งนั้นยืดยาวออกมา พลางพูดว่า

“นี่คือสัญชาตญาณของพ่อค้าเลยครับ แค่ผู้คนรู้ว่าใครเป็นคนทำกรอบให้ภาพ ‘ทุ่งข้าวสาลีเยือกแข็ง’ นี้ก็มากพอแล้ว”

“ถึงอย่างนั้นก็เถอะครับ…”

“งั้นผมจะตอบกลับคำพูดของมุชี่เอง เพราะนี่คือของขวัญจากการเริ่มต้น ไม่ต้องรู้สึกเกรงใจนะครับ”

ไม่รู้ว่าควรพูดอย่างไรดี แต่มันคือของขวัญชิ้นใหญ่มาก

“ขอบคุณมากครับ”

ผมก้มหัวให้เขา มาร์โลก็ก้มหัวตอบกลับมา

แปลกดีเหมือนกัน แต่ผมได้เพื่อนที่ทั้งประหลาดและน่าประทับใจคนหนึ่ง

...

ร้านกรอบรูปชาโตงที่มาร์โลบริหารอยู่ เป็นร้านที่สืบทอดกิจการต่อกันมาแล้วถึง 6 รุ่น และนับเป็นร้านกรอบรูปที่ดีที่สุดในปารีส

โดยเฉพาะปิแอร์ มาร์โล เจ้าของคนปัจจุบัน เป็นช่างฝีมือที่มีชื่อเสียงจากฝีมือการทำกรอบรูปอย่างยอดเยี่ยม

เขามีหลักการที่เคร่งครัด

เขาจะรับทำเฉพาะภาพที่เขาได้เห็นด้วยตาตัวเองเท่านั้น

รับงานเฉพาะภาพที่เขาถูกใจ

และจะไม่ต่อรองค่าจ้าง

ถึงแม้จะมีเงื่อนไขเข้มงวดขนาดนั้น แต่มาร์โลก็ยังคงเป็นที่รักของเหล่าศิลปินด้วยเหตุผลเดียว

เพราะเมื่อกรอบของปิแอร์ มาร์โลครอบล้อมตัวภาพแล้ว ภาพนั้นจะรู้สึก "สมบูรณ์แบบ" ขึ้นมาในทันที

ไม่เพียงแค่ศิลปินที่ต้องการให้เขาทำกรอบให้

แม้แต่ในหมู่นักสะสม ก็มีธรรมเนียมปฏิบัติว่า หากภาพนั้นมีกรอบที่มาร์โลเป็นคนทำ จะสามารถตั้งราคาสูงขึ้นอีกหลายหมื่นดอลลาร์ได้อย่างไม่เคอะเขิน

ด้วยเหตุนี้ คนที่ต้องการให้มาร์โลทำกรอบรูปจึงมีมากถึง สามหมื่นคนต่อปี

แต่ในความเป็นจริง คนที่ได้กรอบจากเขากลับมีน้อยมาก

ส่วนใหญ่ มาร์โลจะแนะนำกรอบสำเร็จรูปที่มีในร้านชาโตงแทน และจะไม่ลงมือทำด้วยตัวเอง

ในปี 2027 เขารับทำกรอบแค่ 4 ภาพ ตลอดทั้งปี

ประกอบด้วย:

อ็องรี มาร์โซ จากปารีส ประเทศฝรั่งเศส

ยูจินฮี จากเบอร์ลิน ประเทศเยอรมนี

จางมีแร จากโซล ประเทศเกาหลีใต้

คริสตินา อัลไคเต จากวิลนีอุส ประเทศลิทัวเนีย

ทั้งหมดเป็นจิตรกรที่มีชื่อเสียง และสามารถปลุกเร้าจิตวิญญาณของปิแอร์ มาร์โลได้

ในปีนี้ เขารับงานเพิ่มขึ้นเล็กน้อย

เฉพาะในเดือนมกราคม เขาก็รับภาพวาดไปแล้วสองชิ้น และทั้งสองชิ้นก็คือผลงานของโกฮุน

หลังจากส่งคุณโกซูยอลและโกฮุนกลับไปแล้ว ปิแอร์ มาร์โลก็มอบหมายร้านให้ลูกน้องดูแล ก่อนจะกลับมานั่งชมภาพวาดอีกครั้ง

ยิ่งมอง ก็ยิ่งรู้สึกทึ่ง

หากเขาไม่ชอบภาพนี้ ต่อให้เป็นคำขอจากศิลปินใหญ่อย่างโกซูยอล เขาก็จะปฏิเสธอย่างสุภาพ

แต่ทันทีที่เขาเห็นภาพนี้ ภาพของกรอบรูปที่เหมาะสมที่สุดก็ผุดขึ้นมาในหัว

เหมือนกับต้นกล้าที่ผลิขึ้นจากกลางความสิ้นหวัง

เมื่อเขามองภาพซึ่งเปี่ยมด้วยความหวังและความกล้าหาญ มาร์โลก็ดึงหนวดของตัวเองเบาๆ พลางพูดว่า

“ว่ากันว่า ต่อให้กลางคืนมืดเพียงใด ดวงอาทิตย์ก็ยังจะขึ้นอยู่ดีสินะ…”

จากนั้น เขาก็คว้าสายวัดขึ้นมาอย่างเงียบๆ