เพราะไม่มีร้านอาหารที่เหมาะจะสั่งเดลิเวอรี่ เราเลยไปกินปลากะพงแดงนึ่งซอสที่ร้านอาหารใกล้ ๆ

เป็นอาหารที่ใช้ปลากะพงแดงทั้งตัวหมักเครื่องปรุงแล้วนำไปนึ่ง ซึ่งเขาให้เยอะมาก จนหม้อเต็มล้น

เพราะผมกับชาชีฮยอนไม่ถนัดแทะก้างปลา คุณปู่จึงต้องจัดการแยกเนื้อปลาให้เราทีละคำ

“ค่อย ๆ กินนะ ดูดี ๆ ว่ามีก้างรึเปล่า”

“ครับ”

อร่อยมาก

รสเผ็ดที่ไม่ถึงกับเผ็ด กับรสเค็มที่แตะขอบของคำว่า “พอดี” ผสมกันอย่างลงตัว

แต่ตัวเอกที่แท้จริงของเมนูนี้กลับไม่ใช่ปลากะพงแดงอย่างที่ชื่อเมนูบอก

กลับเป็น... หัวไชเท้า

“อ้า—”

พอเป่าหัวไชเท้าที่ดูดซึมซอสเข้าไปทั่วทั้งชิ้น แล้วกินพร้อมข้าวขาวร้อน ๆ ไม่มีอะไรจะอร่อยไปกว่านี้อีกแล้ว

ไม่ลืมที่จะกินพร้อมผักลวกและเนื้อปลาที่คุณปู่จัดให้

ปลาขาวเนื้อนุ่มร่วน ซอสที่เผ็ดจัด ๆ ข้าวอุ่น ๆ และผักเคียงที่ช่วยเจริญอาหาร ไม่ว่าจับคู่แบบไหนก็อร่อย

กินปลากับข้าวก็อร่อย ผักกับปลา หรือผักกับข้าว หรือหัวไชเท้ากับปลา

เอาน้ำซอสคลุกข้าวก็ดีเลิศไม่แพ้กัน

มื้อนี้ก็เป็นมื้อเย็นที่ยอดเยี่ยมอีกมื้อหนึ่ง

กลับถึงบ้าน อาบน้ำ แล้วนอนบนเตียง เปิดดูคอมเมนต์ของวิดีโอทีเซอร์ <ปราสาทปริศนา> อีกรอบ จากนั้นก็ศึกษาปรากฏการณ์ภาพลวงตาเพิ่มเติม

แม้จะเข้าใจยาก แต่ยิ่งรู้ก็ยิ่งน่าสนใจ

เพอร์สเปกทีฟที่ใช้วาดภาพ 3 มิติลงบนพื้นที่ 2 มิติก็ถือเป็นหนึ่งในภาพลวงตาเช่นกัน ทำให้ผมพยักหน้าด้วยความเข้าใจ

ถ้ามีเวลา อยากศึกษาให้ลึกกว่านี้ แต่ตอนนี้ไม่ใช่เวลา

ต้องหา “วิธีทำให้ภาพดูเหมือนเคลื่อนไหว” ให้ได้

แล้วก็เจอภาพตัวอย่างที่ดี

ถ้าเพ่งมองจุดศูนย์กลาง แล้วขยับหน้าเข้าใกล้และถอยห่างจากจอซ้ำไปมา วงกลมจะดูเหมือนหมุนได้

นี่เรียกว่า ภาพลวงตาเคลื่อนไหว เกิดจากการที่สมองแปลผลผิดพลาดเวลารับรู้สีและตำแหน่ง

ถึงจะเจอบทความวิจัยหลายชิ้น แต่ภาษาวิชาการยากจนอ่านไม่รู้เรื่อง และไม่มีใครพูดถึง “วิธีวาด” แบบนี้เลย

ไม่มีทางเลือก จึงต้องสังเกตภาพลวงตาเคลื่อนไหวเอง แล้วก็พบข้อสังเกตบางอย่าง

ถ้าเพ่งมองนิ่ง ๆ ภาพจะไม่เคลื่อนไหว แต่ถ้าขยับสายตาหรือระยะห่าง ภาพจะเริ่มเคลื่อนไหว

เดาว่าอาจเป็นเพราะเวลาปรับโฟกัส ภาพก่อนหน้าที่ยังติดตาอยู่ทำให้สมองแยกไม่ออกว่ากำลังมองอะไรอยู่

อีกอย่าง ภาพที่ดูเหมือนเคลื่อนไหวได้ มักประกอบด้วยรูปทรงซ้ำ ๆ แบบต่อเนื่อง และแต่ละชิ้นจะมีแสงเงาอย่างน้อยเล็กน้อย

หรือจะต้องใช้รูปทรงที่เรียบง่ายแบบนี้เท่านั้น?

ไม่ว่าจะค้นหายังไง ก็ยังไม่เจอภาพวาดศิลปะที่เป็นภาพลวงตาแบบนี้

“แล้วอันนี้ล่ะ?”

ชาชีฮยอนเปิดบทความที่อธิบายหลักการภาพลวงตาอย่างง่ายให้ดู

ถึงจะไม่มีวิธีวาดภาพให้เคลื่อนไหวได้โดยตรง แต่น่าสนใจดี เลยอ่านดู

อันหนึ่งคือ การเปรียบเทียบพร้อมกัน (Simultaneous Contrast) ซึ่งหมายถึงสีจะดูต่างไปตามสีรอบข้าง

พอดูภาพเปรียบเทียบ ความต่างของแสงและสีชัดเจนมาก ซึ่งผมเองก็เคยสัมผัสมาก่อนในชีวิตจริง

อีกอย่างคือ การปรับตัว (Adaptation)

ผู้เขียนบทความเรียกว่า การปรับตัวตามสี

ถ้ามองสิ่งหนึ่งนาน ๆ สมองจะปรับให้คุ้นเคยกับแสงที่สะท้อนออกมาจากสิ่งนั้น แม้แสงจะเปลี่ยนไป แต่สมองก็ยังเห็นสีเดิมที่เคยเห็นอยู่ดี

“….”

“ทำไมเหรอ?”

“แค่อยากวาดรูปเองแท้ ๆ ไม่คิดเลยว่าจะต้องมาเรียนรู้อะไรแบบนี้ด้วย”

“จริงด้วย ยากมากเลย”

จะเป็นศิลปินให้ได้ ต้องรู้หลายอย่างอย่างแท้จริง

ต้องสัมผัสทั้งวรรณกรรม ดนตรี การละคร เติมหัวใจและสมองให้เต็ม

ถึงจะยังไม่พอ ก็ยังต้องเรียนรู้อยู่เสมอ

แต่พอเรียนเรื่องภาพลวงตา ก็เริ่มรู้สึกหดหู่ขึ้นมานิด ๆ

แบบนี้ปล่อยให้เป็นหน้าที่ของนักชีววิทยาหรือนักวิทยาศาสตร์สมองดีกว่า แล้วเรากลับมาโฟกัสที่วาดทะเลคลื่นซัดก็แล้วกัน

ในเมื่อเรารู้ว่า “ภาพที่จัดเรียงเป็นแพทเทิร์นสม่ำเสมอจะดูเหมือนเคลื่อนไหว” ก็เอาไอเดียนั้นมาลองวาด

“มันไม่ขยับเลยอ่ะ”

แน่นอน มันไม่ได้ง่ายขนาดนั้น

เราอยู่ที่ซัมช็อกมาได้หนึ่งสัปดาห์แล้ว

แม้จะพอเข้าใจลักษณะแพทเทิร์นที่ทำให้เกิดภาพลวงตาได้บ้าง แต่ก็ยังไม่สามารถทำให้ “ภาพเหมือนของคลื่นทะเล” ขยับได้เลย

พอเอาแต่หมกตัววาดรูปในบ้าน คุณปู่เลยชวนออกไปตกปลาเปลี่ยนอารมณ์

ชาชีฮยอนที่ต้องกลับโซลพรุ่งนี้ก็เหมือนจะเบื่อพอดี จึงยินดีรับคำชวนของคุณปู่

“เร็ว ๆ! เร็วเข้า!”

เร่งให้รีบจัดของใหญ่เลย

เพราะตกปลาบนหน้าผาอันตราย เราเลยเลือกตกปลาบนท่าเรือที่มีราวกันตก

“เอ้า ถือคนละคัน”

เราหยิบเบ็ดที่คุณปู่ประกอบไว้ให้มา ถือว่าเป็นเบ็ดขนาด 190 มม. ที่ใช้สำหรับเด็ก แต่ไม่รู้ทำไมมันหนักมาก

ถือยากชะมัด

“ต้องใส่เหยื่อล่ะสิ”

“น่ารักจัง”

คุณปู่โชว์ตัวหอยเบี้ยทะเลที่ใช้เป็นเหยื่อ

ชาชีฮยอนนั่งยอง ๆ จ้องหอยเบี้ยอย่างสนใจ แม้แต่ผมเองก็รู้สึกว่าเอามันมาเป็นเหยื่อดูจะโหดร้ายเกินไป

“นี่นะ เอาเข็มเกี่ยวหัวมันทะลุกระดองแบบนี้”

“เข็มเหรอครับ?”

ชาชีฮยอนถามด้วยน้ำเสียงตกใจ

“ก็ต้องอย่างงั้นน่ะสิ ปลาเวลากินจะได้ติดเบ็ดไงล่ะ”

“มันเจ็บนะครับ…”

ดูเหมือนจะสงสารเจ้าหอยเบี้ยที่ต้องถูกเข็มเสียบทะลุจนหมด

แม้จะรู้ว่าต้องใช้เป็นเหยื่อล่อเพื่อจับปลาที่อร่อย แต่เขาก็ยังยืนกรานว่าจะไม่ทำ

เป็นเด็กที่จิตใจดีจริง ๆ

“งั้นอันนี้ล่ะ?”

คุณปู่โชว์ไส้เดือนแทน

เป็นไส้เดือนสีชมพูอ่อนที่เรียกว่าไส้เดือนทะเลแดง

“…ผมไม่ตกปลาแล้วครับ”

เขายกเก้าอี้มานั่งข้างผม หยิบแท็บเล็ตขึ้นมา ดูท่าว่าจะตั้งใจนั่งวาดรูปเงียบ ๆ แทนการตกปลา

“ลองทำดูเถอะ”

“มันน่าสงสารออก”

“แต่เราจะได้ปลาที่อร่อยกินนะ”

“ซื้อกินเอาไม่ดีกว่าเหรอ?”

“ถ้าซื้อกิน มันจะไม่น่าสงสารเหรอ?”

เขาเอียงคอด้วยความสงสัย

พอถามว่าการกินปลาก็เป็นการพรากชีวิตเหมือนกันไม่ใช่เหรอ เขาก็ทำหน้าสับสนแบบน่าเอ็นดู

คุณปู่โปรยเหยื่อลงทะเล

ไม่นานนัก ผิวน้ำที่เคยสงบนิ่งก็เริ่มขยับคลื่นไหว มีปลามากมายว่ายขึ้นมาให้เห็นจนชาชีฮยอนต้องโน้มตัวออกไปดูจากราวกันตก

“ระวังนะ ถ้าโดนเบ็ดเกี่ยวจะเจ็บมากเลย”

“ครับ”

ผมลองทำตามคุณปู่ โยนเบ็ดออกไปแล้วจ้องดูทะเลอย่างช้า ๆ

ถึงแม้ตลอดสัปดาห์จะเห็นทะเลอยู่ทุกวัน แต่ก็ยังยากจะเข้าใจอย่างถ่องแท้ มันเหมือนเผยให้เห็นทุกอย่าง แต่ในความเป็นจริงกลับลึกล้ำเกินหยั่ง

แค่ถ่ายทอดทะเลออกมาให้ครบถ้วนยังยาก แล้วนี่ผมดันจะเติมเอฟเฟกต์ลวงตาเข้าไปอีก ก็ยิ่งรู้สึกถึงขีดจำกัด

ถึงจะพอจับแนวทางของภาพลวงตาด้วยแพทเทิร์นได้บ้าง แต่ยังไม่เจอทางที่จะทำให้คลื่นทะเลดูเคลื่อนไหวได้อย่างเรียบง่าย

จะต้องยอมแพ้แล้วหรือเปล่านะ...

ถ้าไม่ส่งเข้าประกวดครั้งนี้ แล้วใช้เวลาค่อย ๆ คิดไป บางทีวันหนึ่งอาจจะหาวิธีได้ก็ได้

สิ่งที่วันนี้ยังทำไม่ได้ พรุ่งนี้ หรือเดือนหน้า หรืออีกหลายปีข้างหน้า อาจจะทำได้

“อืม”

สายเบ็ดของคุณปู่ตึงขึ้น

พอปล่อยแล้วหมุนกลับ น้ำก็ค่อย ๆ ผุดขึ้นมาให้เห็นปลาใหญ่ตัวหนึ่ง โผล่ขึ้นจากผิวน้ำ

ขนาดประมาณ 35–40 เซนติเมตร เห็นจะได้

“ว้าววว”

ชาชีฮยอนร้องตื่นตะลึง

“ปลานี่คืออะไรเหรอครับ?”

“มันคือปลานอแลมิ”

ตัวสีดำออกน้ำตาล ท้องสีอ่อน

หางยาวตรงดี กระโดดดิ้นแรง ดูเหมือนมีบุคลิกชัดเจนทีเดียว

น่ากินมาก

“อร่อยไหมครับ?”

“อร่อยสิ เนื้อนุ่มนิ่มเลยนะ เอาไปทำซุปเผ็ดน่าจะดี”

ผมแอบกังวลว่าคุณปู่จะอยากทำเอง

“ถ้าเอาไปให้ร้านแถวนี้ เขาก็จะต้มให้อร่อยเลยแหละ”

โล่งอกไปที

คุณปู่ใส่ปลาที่จับได้ลงถัง แล้วก็โยนเหยื่อออกไปอีกครั้ง

แล้วก็จับได้อีกตัวในทันที

ก็แน่ล่ะ ผิวน้ำมีปลาขึ้นมามองเต็มไปหมด แทบจะเรียกได้ว่าน้ำครึ่ง ปลาครึ่ง

พวกมันกระโดดปริ่มผิวน้ำจนเป็นคลื่น เห็นชัดเลยว่าหิวจัด

“อ๊ะ...!”

ในเสี้ยววินาที ผมมีความคิดดี ๆ ผุดขึ้นมา

“ช่วยถืออันนี้ให้หน่อย”

“หา? ฉันทำไม่เป็นนะ”

“ฉันก็ไม่เป็นเหมือนกัน”

ผมยื่นเบ็ดให้ชาชีฮยอน แล้วรีบหยิบแท็บเล็ตออกมา

ถ้าเป็นปลา ก็วาดให้ง่ายได้ไม่ยาก

แล้วถ้าใช้ลวดลายรูปปลาแบบเป็นแพทเทิร์น อาจทำให้ภาพดูเหมือนคลื่นกำลังเคลื่อนไหวได้

แต่พอวาดด้วยปากกาไปได้สักพัก ก็รู้สึกติดขัดจนเก็บใส่กระเป๋าอีกครั้ง

“คุณปู่ ผมขอกลับก่อนนะครับ!”

“หือ? ตอนนี้เลย?”

“ผมคิดอะไรดี ๆ ได้แล้วครับ!”

“เดี๋ยวก่อนสิ จะกลับคนเดียวได้ยังไง”

“ไม่เป็นไรครับ มันด่วน!”

ผมทิ้งคุณปู่กับชาชีฮยอนไว้ที่ท่าเรือ แล้ววิ่งขึ้นเนินกลับไปยังบ้านพัก

ร่างกายที่อ่อนเยาว์ลงทำให้ความแข็งแรงดีขึ้น แต่การวิ่งขึ้นทางลาดก็ยังทำให้หอบแฮก

พอพักหายใจได้ ก็รีบหยิบดินสอมาสเก็ตช์ทันที

วาดรูปทรงปลาให้เรียบง่ายที่สุด

ลงเงาเล็กน้อยบริเวณท้อง แล้ววาดให้ปลาบิดตัวเล็กน้อยเหมือนกำลังว่ายน้ำ

เติมภาพให้เต็มกระดาษโดยวางปลาเว้นระยะกันเหมือนมีอีกตัวว่ายอยู่ตรงกลาง ทำให้ดูเหมือนคลื่นกำลังซัดสาด

ยังมีจุดที่ต้องปรับอีกมาก

แต่แค่ได้เจอ “ทิศทาง” ใจผมก็เต้นแรงแล้ว

ในขณะที่โกฮุนกำลังเอาชีวิตเป็นเดิมพันเพื่อวาดภาพสำหรับส่งเข้าประกวด อาร์นูโว อยู่นั้น อ็องรี มาร์โซก็เจออุปสรรคเช่นกัน

ปัญหาที่เขาเผชิญคือ... “เขาต้องเลิกวาดภาพตัวเอง”

อ็องรี มาร์โซ วาดภาพเหมือนตัวเองมานับพันภาพ รวมถึงผลงานล่าสุดอย่าง <เงา> ด้วย แต่เพราะครั้งนี้เป็นการส่งแบบนิรนาม จึงต้องหาเนื้อหาใหม่

ไม่มีเวลาคิดเรื่อง “ขยะ” หรืออะไรพวกนั้นเลย

เขาพอมีไอเดียขึ้นมาบ้าง จึงลองร่างสเก็ตช์ดู แต่ก็หยุดมือลง

แบบนี้ก็ยังไม่ใช่

อ็องรี มาร์โซตั้งเป้าหมายสองข้อสำหรับผลงานครั้งนี้

หนึ่ง เขาจะวาดภาพที่ “โดดเด่น” ที่สุดในบรรดาผลงานกว่า 1,700 ชิ้น

สอง ในเมื่อไม่สามารถวาดตัวเองได้ ก็ต้องหาสัญลักษณ์ที่งดงามเทียบเท่าตัวเขามาแทนให้ได้

เพราะมีคนร่วมประกวดมาก และการตัดสินจะใช้การโหวต งานของเขาจึงต้อง “ฝังอยู่ในความทรงจำของผู้ชม” ให้ได้

ถ้าไม่สามารถทำให้คนดูจำได้เวลาลงคะแนน ก็ไม่มีความหมาย

เพราะฉะนั้น ภาพจะต้องมีพลังมากพอให้คนจำได้ตั้งแต่แวบแรก

แต่นั่นก็เป็นปัญหาที่ควรจะมาคิด หลังจากเขาหาเนื้อหาที่เหมาะสมได้แล้ว

อ็องรี มาร์โซหาอะไรที่ “สวยงามและสมบูรณ์แบบ” เท่าเขาเองไม่ได้เลย

แม้แต่ภูมิทัศน์ เพชร หรือดอกไม้ที่สวยที่สุดในโลก ก็ยังไม่เท่าดวงตาของเขาเอง

“ฮึ…”

ความคิดอันยุ่งเหยิงที่ลากยาวมาหลายวันทำให้เขาถอนหายใจอีกครั้ง

ตั้งแต่เขารู้ว่า <กระสุน> ไม่ใช่ผลงานที่เกิดจาก “พรสวรรค์โดยบังเอิญ” แต่จากความตั้งใจของอัจฉริยะรุ่นใหม่ เขาก็ไม่อาจสงบใจได้เลย

เขาไม่อาจยอมรับได้ว่า... ตัวเองรู้สึกด้อยกว่าเด็กคนนั้น

อ็องรี มาร์โซที่สมบูรณ์แบบ ไม่ควรจะมีอารมณ์ต่ำต้อยแบบนั้น

ดังนั้นเขาจึงตัดสินใจว่าจะ “เผชิญหน้าอย่างสง่าผ่าเผย”

แต่ยิ่งคิด ก็ยิ่งรู้สึกกดดัน

ความกังวลเริ่มกัดกินชีวิตประจำวัน ทำให้เขากลายเป็นคนหงุดหงิดและนอนน้อยลงเรื่อย ๆ

เขาไม่สามารถลืมอัจฉริยะในหัวได้เลย

เพราะแบบนั้น...

เขาจึงวางพู่กันไม่ได้