"แค่เอาน้ำผลไม้ก็พอแล้ว จะพูดอะไรไร้สาระอีกทำไม?"

"สถานการณ์ที่ฉันอยู่ตรงนี้มันก็ไร้สาระอยู่แล้ว! อย่าพูดมาก รีบจ่ายเงินมา!"

"ฉันบ้ารึไง? จะดื่มน้ำราคา 5 ยูโร แต่ต้องจ่าย 1,000 ยูโรเนี่ยนะ?"

"นายเริ่มพูดไม่ให้เกียรติฉันแล้วนะ?"

"มันก็แค่คุณคิดไปเอง! แล้วไปเสนอเงินตั้งพันยูโรทำไมกัน? เงินคุณเหรอ?"

"ชั่วโมงละพันยูโรมันก็ถูกแล้วไม่ใช่หรือไง!"

"แต่ไม่ใช่สำหรับฉัน! ไม่สิ สำหรับใครก็ไม่ใช่ทั้งนั้นแหละ!"

"หาเงินได้แล้วทำไมถึงทำตัวขี้งกขนาดนี้?"

"ขี้งกอะไรล่ะ! แล้วจะเอายังไง! เจ้าของร้านเขาคาดหวังอยู่! ดูสิ เขาตื่นเต้นออกจะตาย!"

อ็องรี มาร์โซ ไม่สามารถทนอยู่กับผู้คนในที่สาธารณะได้ จึงพยายามใช้ความดื้อดึงเข้าช่วย

สำหรับเจ้าของคาเฟ่ที่กำลังหดหู่เพราะลูกค้าน้อย ข้อเสนอการเช่าร้านหนึ่งชั่วโมงราคา 1,000 ยูโรของอ็องรี มาร์โซ เป็นสิ่งที่น่ายินดีอย่างมาก

“เฮ้อ...”

โกฮุนที่กำลังอารมณ์เสีย สูดหายใจลึกเพื่อสงบสติอารมณ์

“เหลือเวลาอีกแค่ 10 นาทีเอง คุณไม่อายสายตาคนอื่นเหรอ? เลิกสร้างปัญหา แล้วก็นั่งเงียบๆ ดื่มโซดาแล้วรีบออกไปเถอะ”

“นี่มันความผิดฉันเหรอ? ถ้านายจองร้านเงียบๆ ไปตั้งแต่แรก คนพวกนั้นจะมารุมดูขนาดนี้ไหม!”

“ก็ฉันบอกแล้วไงว่าไม่มีเงิน!”

“ทำไมจะไม่มี!”

โกฮุนขยี้ผมตัวเองด้วยความหงุดหงิด

ทั้งที่เคยฟื้นคืนความสงบสุขจากครอบครัวที่อบอุ่น ความสำเร็จในฐานะจิตรกร และประสบการณ์อันน่าประทับใจ

แต่การมีปากเสียงกับอ็องรี มาร์โซ ก็ทำให้เขาเริ่มแสดงนิสัยเก่าออกมา

“ใช่! มี! ฉันมีเงินเยอะเลย! ก็นายซื้อภาพฉันไปไงล่ะ ถึงได้มีเงินเยอะ!”

“อย่างนี้สิค่อยพูดกันรู้เรื่อง รีบจ่ายมา”

“คุยอะไรไม่รู้เรื่องเลยสักนิด!”

ขณะที่พวกเขายังทะเลาะกันโดยไม่สนใจสั่งอาหาร

ฝูงชนที่มามุงดูการทะเลาะกันของโกฮุนและอ็องรี มาร์โซ ก็เริ่มสั่งเครื่องดื่มและขนมกินเล่น

เจ้าของคาเฟ่แอบหวังให้ทั้งสองคนอย่าเช่าร้านเลย จะได้ยืนทะเลาะกันนานๆ ทำยอดขายได้มากขึ้น

“โถๆ ตายจริง อะไรกันนักหนา ขอโทษนะคะ ขอเข้าไปหน่อย”

ทันใดนั้น หญิงวัยกลางคนคนหนึ่งฝ่าฝูงชนเข้ามาในร้าน

“เชรี!”

“แม่นม!”

โกฮุนและอ็องรี มาร์โซ ตะโกนทักเธออย่างดีใจ

หลังจากนั้นไม่นาน

โกฮุนและอ็องรี มาร์โซ ขึ้นรถมินิคูเปอร์ของเชรี กาโด ทั้งคู่หันหน้าคนละทางและเม้มปากแน่น

“ฮุน สบายดีไหมจ๊ะ?”

“ครับ แล้วเชรีล่ะครับ? สบายดีไหม?”

“สบายดีสิ เห็นเธอแข็งแรงดี ก็ดีแล้วล่ะ”

เชรี กาโด มองหน้าอ็องรี มาร์โซ เล็กน้อย แล้วกล่าวอย่างอ่อนโยน

“จะดีใจแค่ไหนก็เถอะ แต่ไม่ควรทำแบบนั้นในที่สาธารณะนะ”

“ใครดีใจกันล่ะ!”

อ็องรี มาร์โซ ซึ่งหมดความอดทนไปแล้ว แสดงความหงุดหงิดออกมา เพราะเบาะที่นั่งด้านหน้าแน่นจนเขานั่งไม่สบาย

“อุตส่าห์เป็นห่วงเลยมาดู แต่พอเห็นหน้าก็พูดจาเพ้อเจ้อเลยนะ”

โกฮุนพึมพำให้ได้ยิน

“คนที่ไม่มีปัญญาจ่ายแค่ 1,000 ยูโร ยังจะมาทำห่วงใยคนอื่นอีก มากินข้าวต่างหากล่ะสิ”

“อ็องรี ชาร์ล เฟอร์ดินอง มาร์โซ!”

เมื่อเชรี กาโด เรียกชื่อเต็มด้วยน้ำเสียงเข้ม อ็องรี มาร์โซ ก็เงียบไปทันที

“ฮุน กินข้าวรึยัง? ฉันทำทาร์ตบลูเบอร์รีไว้ให้นะ”

“จริงเหรอครับ?”

โกฮุนยิ้มกว้างเมื่อได้ยินว่าเชรีทำทาร์ตบลูเบอร์รีไว้ให้

“เห็นไหมล่ะ มากินข้าวชัดๆ”

“อ็องรี!”

อ็องรี มาร์โซ แลบลิ้นใส่

เชรี กาโด พยายามพูดกับลูกชายที่ดื้อรั้น

“ว่าแต่ อาร์แซงล่ะ? ไม่ได้ไปด้วยกันเหรอ?”

“ไม่รู้สิ”

อ็องรี มาร์โซ เพิ่งจะนึกขึ้นได้ เพราะมัวแต่ทะเลาะกับโกฮุนจนลืมเรื่องอาร์แซงไปเลย

เขาไม่ได้คิดถึงอาร์แซงที่กลับไปเจอรถโดนเหยียบและตกใจที่เขาหายตัวไปสองรอบ

ในใจเขาคิดว่าเรื่องทั้งหมดมันผิดเพราะอาร์แซงมาช้า

ก่อนอาหารกลางวัน

เชรี กาโด ยกทาร์ตบลูเบอร์รีมาเสิร์ฟ

ฝีมือของเธอยังดีเหมือนเดิม เป็นทาร์ตที่สมบูรณ์แบบที่สุด

ครีมคัสตาร์ดที่เธอทำเอง ควรจะนำไปวางขายจริงๆ

ถ้าขายในราคาสมเหตุสมผล รับรองว่ารวยเละ

"นายมีเวลามานั่งกินแบบนี้เหรอ?"

อ็องรี มาร์โซ วางคางลงกับโต๊ะแล้วถาม

"ทำไมเหรอครับ?"

"ประกวดน่ะสิ"

"เสร็จแล้วครับ เพิ่งเจอคุณมาร์โลมา"

"ไม่รู้ว่านายวาดอะไร แต่ถ้าเป็นฉันคงจะวาดต่อถึงวันสุดท้าย เพราะแค่นั้นมันไม่พอหรอก"

"ตอนก่อนคุณยังพูดเองเลยว่ารู้ตัวอยู่แล้วว่าจะชนะ ถึงได้ลงแข่ง"

‘ไม่รู้ว่าอบจากเตาไหน ทำไมบลูเบอร์รียังสดขนาดนี้ได้นะ’

“ก็แค่พูดตอนนั้นแหละ”

“ผมมั่นใจครับ”

“ว่าไงนะ?”

“ออกมาดีครับ ทั้งคุณปู่ ทั้งคุณมาร์โลก็ชอบ”

อ็องรีมองเขาเงียบๆ เหมือนจะจับพิรุธ

“ว่าแต่… เรื่องนั้นยังไงเหรอครับ?”

“เรื่องไหน?”

“SNBA น่ะครับ”

“อ๋อ เรื่องนั้นเองเหรอ”

เมื่อพูดถึงสมาคมศิลปะแห่งชาติฝรั่งเศส อ็องรี มาร์โซ ก็หันหน้าหนีแล้วพ่นลมหายใจทางจมูก

“ไม่ใช่เรื่องที่นายต้องสนใจหรอก”

“จะไม่ให้สนใจได้ยังไงล่ะครับ”

ระบบอ็องแตร์มิต็อง เป็นระบบสวัสดิการที่ศิลปินทั่วโลกต่างใฝ่ฝัน

แม้ว่าเชื่อว่าสุดท้ายแล้วทุกศิลปินควรพึ่งพาตัวเองได้ในทางเศรษฐกิจ

แต่เขาก็รู้ดีว่าก่อนจะได้รับการยอมรับนั้น การมีชีวิตความเป็นอยู่ที่มั่นคงเป็นสิ่งที่ศิลปินทุกคนโหยหา

อ็องรี มาร์โซ ขยับมือเบาๆ แล้วเอนหลังพิงพนักเก้าอี้

“อยากรู้อะไรล่ะ”

“ว่าทำไมถึงมีเรื่องทะเลาะกัน?”

“แค่ทิ้งขยะจะเป็นเรื่องทะเลาะได้ยังไงกัน?”

บางครั้งก็ลืมไปว่า เวลาคุยกับคนคนนี้ ต้องวาง ‘สามัญสำนึก’ และ ‘ตรรกะทั่วไป’ ไว้ข้างๆ ก่อน

ต้องปรับระดับสายตาให้เท่ากัน ถึงจะคุยกันรู้เรื่อง

“แล้วทำไมคนพวกนั้นถึงเป็นขยะล่ะครับ?”

“ก็เงินที่ให้ไว้ให้ใช้ร่วมกัน แต่พวกมันเอาไปใช้กันเองหมด กล้าเอาเงินของฉันไปใช้ไง”

ตามคาด เป็นเรื่องที่เกิดจากความเข้าใจผิด

ถ้าตามที่เขาว่าไว้จริงๆ ศิลปินชาวฝรั่งเศสหลายคนที่ตำหนิเขา หรือแม้แต่เดินขบวนต่อต้านบนท้องถนนนั้น ที่จริงควรเป็นฝ่ายที่ถูกตำหนิ

“คุณคงมีหลักฐานใช่ไหมครับ?”

“แน่นอน”

“งั้นทำไมถึงไม่พูดอะไรออกมาล่ะครับ?”

อ็องรี มาร์โซจ้องหน้าผมสักพัก ก่อนจะถามด้วยเสียงจริงจัง

“รู้ไหมว่าฉันเป็นใคร?”

อยากตอบว่า "ก็อันธพาลรวยๆ ไง" แต่รู้ว่าจะกลายเป็นทะเลาะกันเปล่าๆ เลยแค่ยักไหล่

“ฉันไม่ใช่นักการเมือง ไม่ใช่เจ้าหน้าที่สมาคม ไม่ใช่ตำรวจ หรือผู้พิพากษาด้วยซ้ำ”

เขาพูดถูก ผมพยักหน้า

“หลายคนชอบเข้าใจผิด แต่นายควรจำไว้ให้ดี อย่าคาดหวังให้ฉันทำอะไรที่ไม่ใช่เรื่องของศิลปะ ฉันไม่สนเรื่องช่วยเหลือคนอื่น หรือสร้างความยุติธรรมเลย”

ผมเริ่มเข้าใจ

คำพูดที่เขาเคยพูดอยู่บ่อยๆ ว่า "ฉันไม่ใช่อะไรสักอย่าง" คงมาจากแนวคิดแบบนี้

แต่กรณีนี้ต่างออกไป

“แต่คุณก็เป็นฝ่ายที่โดนโจมตีนะครับ คุณควรปกป้องตัวเองสิ”

“ฉันโดนโจมตีงั้นเหรอ?”

อ็องรี มาร์โซเงยหน้าขึ้นแล้วหัวเราะออกมา

“ฉันเนี่ยนะ ถูกกระทำ?”

“ไม่ใช่เหรอครับ?”

“ปล่อยให้พวกนั้นพูดไปเถอะ แฟนคลับฉันไม่แม้แต่จะกระพริบตาด้วยซ้ำ”

“………”

“คนที่รู้จักฉัน ฟังเสียงฉัน เห็นงานฉัน คิดว่าพวกเขาจะไปใส่ใจกับเสียงบ่นป่วนจากพวกนั้นเหรอ? ไม่มีทาง”

เขาอาจจะเป็นคนแปลกๆ แต่ท่าทีแบบนี้มันก็น่าอิจฉาอยู่เหมือนกัน

เขาเชื่อมั่นในผู้สนับสนุนของเขาอย่างแรงกล้า

เชื่อมั่นว่าความสัมพันธ์ที่เชื่อมโยงผ่านผลงานศิลปะนั้นจะไม่มีทางสั่นคลอน

มันแสดงถึงความภาคภูมิใจและศักดิ์ศรีในตนเองอย่างแรงกล้า และเชื่อมั่นว่าแฟนคลับของเขาจะไม่หวั่นไหวกับคำพูดไร้สาระจากพวกนั้น

ถ้าย้อนคิดดู แม้เขาจะนิสัยแย่ยังไง เขาก็แคร์แฟนคลับของตัวเองอย่างสุดๆ

บางครั้งเขาก็อีโก้จัดจนน่าเวียนหัว

แต่บางทีนั่นก็อาจเป็นแรงผลักดันที่ทำให้เขาเดินหน้าโดยไม่สั่นคลอน

“จริงด้วยครับ”

ผมยอมรับ

เขาแสดงให้เห็นถึงฝีมือและผลลัพธ์มากพอที่จะคิดแบบนั้นได้

“จู่ๆ มาพูดอะไรเนี่ย”

“ก็แค่พูดตามความจริงครับ”

แต่สิ่งที่เขามองข้ามก็ยังน่ากังวลอยู่ดี

“แฟนคลับอาจไม่เป็นไร แต่ก็ยังมีคนอื่นอยู่นะครับ จะมั่นใจได้ยังไงว่าจะไม่มีใครถูกปลุกปั่น?”

แฟนๆ ของเขาอาจจะไม่หวั่นไหวอย่างที่เขาว่าจริง

แต่สำหรับคนทั่วไปที่ไม่ได้เป็นทั้งฝ่ายเขาหรือฝ่ายตรงข้าม บางคนอาจเชื่อคำโกหกพวกนั้นโดยไม่รู้ตัว

และเมื่อภาพจำถูกสร้างขึ้นแล้ว มันไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะลบล้าง

“ถึงออกตัวก็ไม่มีอะไรเปลี่ยนหรอก”

อ็องรี มาร์โซหันหน้าหนีเล็กน้อยแล้วพูด

“ถึงฉันจะพูดว่าฉันเจ๋งยังไง คนอื่นก็ไม่เชื่ออยู่ดี ต้องให้คนหมู่มากพูดว่าฉันเจ๋ง มันถึงจะเป็นจริง”

เป็นคำพูดที่คล้ายกับแนวคิดทางศิลปะของคุณปู่ของเขา

“ให้ฉันพูดเองว่าเป็นฝ่ายถูก แล้วคิดว่าพวกนั้นจะเชื่อไหม?”

“แล้วจะทำยังไงล่ะครับ?”

“ต้องทำให้เสียงส่วนใหญ่หันมาพูดในทางเดียวกันให้ได้สิ”

ดูเหมือนเขาจะมีแผนในใจอยู่แล้ว ต่างจากที่ผมกังวล

“สมมุติว่ามีคน 3,000 หรือ 30,000 คนเชื่อคำพวกนั้น ก็ไม่มีทางเปลี่ยนใจพวกนั้นได้หรอก เว้นแต่ว่าฉันจะจับทุกคนมาทรมานเองน่ะนะ”

“แล้วจะทำยังไงครับ?”

“ก็เปลี่ยนคนที่เหลืออีก 700,000 คนให้มาอยู่ฝั่งฉันไง”

ประมาณว่าตอนนี้มีศิลปินในฝรั่งเศสอยู่ราว 730,000 คน

“ทำยังไงล่ะครับ?”

“ตั้งแต่สัปดาห์นี้เป็นต้นไป ศิลปิน 400,000 คนที่ถูกตัดสิทธิ์จากการช่วยเหลือเพราะการตัดสินไม่ยุติธรรม จะได้รับเงินช่วยเหลือว่างงานแล้ว”

เขาหมายถึงระบบอ็องแตร์มิต็อง

“นี่แค่จุดเริ่มต้น ปีหน้าศิลปินทุกคนจะได้รับสิทธิ์ ไม่ใช่แค่ประกันการว่างงาน แต่กองทุนสมาคมจะจ่ายค่าประกันสุขภาพครึ่งหนึ่งให้ด้วย”

“แล้วเงินทั้งหมดนี้จะมาจากไหนกันครับ?”

“ไม่ใช่ ‘มาจากไหน’ หรอกนะ มันเป็นเงินที่ ‘มีอยู่แล้ว’ ต่างหาก”

อ็องรี มาร์โซจิบเคลจูซเบาๆ

“แค่พวกขโมยพวกนั้นหายไป ทุกอย่างก็เดินหน้าได้แล้ว สัดส่วน GDP ถึง 30% เป็นงบสวัสดิการ จะไม่มีพอได้ยังไงกัน”

ตอนแรกก็แอบสงสัยว่าเขาใช้เงินตัวเองหรือเปล่า

แต่ดูเหมือนจะไม่ใช่อย่างนั้น

สมกับเป็นประเทศยุโรปที่ร่ำรวยชื่อดัง ถึงทำเรื่องแบบนี้ได้

“บอกว่าไม่ยุ่งเรื่องการเมือง แต่ทำได้ดีนี่ครับ”

“นี่มันเป็นการใช้สิทธิ”

อ็องรี มาร์โซ ยังยืนกรานไม่ให้การกระทำของเขาถูกโยงเข้ากับเรื่องการเมือง

เขาขีดเส้นชัดว่า นี่เป็นการใช้สิทธิในฐานะศิลปินเท่านั้น

แต่ถ้าการกระทำของเขาสามารถทำให้ศิลปินถึง 730,000 คน ได้รับประโยชน์

จะเรียกว่ายังไงก็ไม่เห็นจะเป็นไร

...ไม่สิ

ศิลปิน 3,000 คนที่ถูกขับออกจากสมาคม กับกลุ่มที่ตามเขามา คงจะไม่ได้รับสิทธินั้น

“เรื่องซับซ้อนพูดไปก็ไม่มีประโยชน์หรอก

แค่ทำให้พวกเขารู้ว่า 'จะมีอะไรกิน' กับ 'ใครเป็นคนให้' ก็พอแล้ว”

“พูดแบบนี้คนจะเข้าใจผิดเอานะครับ”

ก็พูดเหมือนกำลังดูถูกคนอื่นเหมือนเป็นสัตว์เลี้ยงแบบนั้น ใครจะไม่เข้าใจผิดล่ะ

“ไม่ใช่หรอก”

อ็องรี มาร์โซวางแก้วลง

“ใครกันแน่ที่ทำให้คนกลายเป็นหมูกลายเป็นหมา คนที่เคยโดนเท่านั้นแหละจะเข้าใจ

ไม่พอใจก็จับโยนขึ้นกิโยติน คนพวกนั้นน่ะ มนุษย์ฝรั่งเศสนี่แหละ”

ฟังดูแล้วตอนแรกที่เป็นห่วงก็กลายเป็นว่า เขาคิดมาดีแล้ว

คงไม่ต้องเป็นห่วงอะไรอีก

“แล้วช่วงนี้ทำอะไรอยู่เหรอครับ?”

“จะอะไรล่ะ ก็ทำงานสิ”

“งานอะไรเหรอครับ?”

“…หืม?”

“ถามว่า ทำงานอะไรอยู่ครับ”

“ก็…แค่…”

คำตอบชักอึกอัก

“ก็มาเยี่ยมทั้งที ขอแวะดูผลงานหน่อยสิครับ”

“…ไม่ได้”

“ทำไมล่ะครับ?”

“บอกว่าไม่ได้ก็คือไม่ได้ เข้าใจไหม”

ไม่รู้ซ่อนสมบัติล้ำค่าอะไรไว้หรือไง ถึงได้ทำท่าทางหยิ่งนัก

ยิ่งปฏิเสธจริงจังแบบนี้ ก็ยิ่งอยากเห็นเข้าไปใหญ่

“ไม่ได้ทำอะไรใช่ไหมล่ะ?”

“ว่าไงนะ?”

“ชอบพูดกับคนอื่นให้เต็มที่ พยายามให้ถึงที่สุด อะไรทำนองนั้น แต่ตัวเองล่ะ?”

ใบหน้าอ็องรี มาร์โซ บิดเบี้ยวทันที

ตอนที่พวกคนที่ถูกขับออกมาจากสมาคมพูดยั่วเขายังเฉยๆ

แต่พอมาโดนแหย่แบบนี้กลับมีปฏิกิริยาทันที น่ารักดีเหมือนกัน