ชื่อนี้ฟังดูแปลกดี

พอเห็นบังแทโฮ เขากระซิบว่าคนที่กำลังพูดอยู่นั้นเป็นนักวิจารณ์ศิลปะจากญี่ปุ่น

ชื่อของเขาน่าจะเป็น “ทานากะ ฮิโรบูมิ”

“แม้จะยังไม่ได้ดูผลงานทั้งหมดเพราะรีบมาร่วมงาน แต่ผลงานที่ชื่อว่า ‘ความสุข’ นั้นน่าประทับใจทีเดียวครับ”

นี่เป็นครั้งแรกที่ฉันได้เจอคนญี่ปุ่นตัวเป็น ๆ

“การทาสีลงไปหนา ๆ ทำให้ถ่ายทอดพื้นผิวของช็อกโกแลตออกมาได้ดีมากเลยครับ ผมถึงกับรู้สึกถึงจังหวะของการละลายของช็อกโกแลตได้เลย”

ไม่รู้ว่าเป็นแค่เขาคนเดียวหรือเปล่า แต่สำเนียงภาษาญี่ปุ่นฟังดูแปลกจริง ๆ

อยากให้มีใครสักคนมาแปลให้ แต่ก็ได้แค่สบตาแล้วฟังไปก่อน

“แต่ก็อย่างว่า เด็กก็คือเด็กสินะ ยังไงก็รู้สึกว่าพิพิธภัณฑ์ศิลปะอันยิ่งใหญ่นี้ดูเหมือนจะเกินตัวไปหน่อยนะครับ”

ในยุโรปศตวรรษที่ 19 มีความนิยมเกี่ยวกับภาพพิมพ์หลากสีของญี่ปุ่นที่เรียกว่า อุคิโยะเอะ

ศิลปินหลายคนรวมถึงปอล โกแก็ง ก็หลงใหลในวัฒนธรรมอันเป็นเอกลักษณ์นี้และได้ลองทำอะไรใหม่ ๆ หลายอย่าง

ฉันเองก็เช่นกัน ถูกดึงดูดด้วยสีจัดจ้านที่ไม่เคยเห็นมาก่อน

“แต่ก็นะ อาจเป็นเพราะผมคาดหวังมากเกินไป เด็กคนนั้นอายุเก้าขวบใช่ไหมครับ? เป็นพรสวรรค์ที่ยอดเยี่ยมจริง ๆ ครับ รอให้จิตใจเติบโตขึ้นในอีกยี่สิบปีข้างหน้า คงจะน่าติดตามไม่น้อยเลย”

เหมือนตอนที่ได้เห็นจิตรกรรมเกาหลีเป็นครั้งแรก

วัฒนธรรมมักจะโดดเด่นเมื่อสิ่งที่แตกต่างกันได้มาพบกัน

ถ้าผมไม่เคยเห็นอุคิโยะเอะ ก็คงใช้เวลาอีกนานกว่าจะกล้าใช้สีสดใสขนาดนี้

ถ้าผมไม่ได้สัมผัสกับจิตรกรรมเกาหลี ก็คงไม่ได้วาดผลงานหลายชิ้นที่เตรียมไว้เพื่อวันนี้

‘ทำไมบรรยากาศถึงเป็นแบบนี้ล่ะ?’

ทุกครั้งที่ทานากะ ฮิโรบูมิพูด สีหน้าของผู้คนก็เริ่มแข็งทื่อขึ้นเรื่อย ๆ

โดยเฉพาะคุณปู่ จางมีแรและบังแทโฮ ต่างก็จ้องมองเขาด้วยสายตาเหยียดหยาม

ดูเหมือนพวกเขาจะเข้าใจภาษาญี่ปุ่น

มีแค่ชาวฝรั่งเศสอย่างปิแอร์ มาร์โล และมิเชล พลาตินี ที่ไม่สนใจภาษาอื่นเลย ทำหน้าเฉยเมยเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น

“ได้ยินว่ามีอัจฉริยะเกิดขึ้นในเกาหลี เลยคาดหวังไว้สูง แต่พอมาดูวันนี้กลับพบว่าไม่ใช่อัจฉริยะทางศิลปะ หากแต่อัจฉริยะทางการทำช็อกโกแลตต่างหากครับ”

เขาพูดจบ

เพราะฉันอยากรู้ว่าเขาพูดอะไรเลยถามออกไปทันที

“ขอคนแปลให้หน่อยได้ไหมครับ?”

แต่บังแทโฮที่ดูโกรธจัดก็ตอบมาโดยไม่ละสายตาจากทานากะ ฮิโรบูมิ

“ไม่ต้องสนใจหรอก พวกแบบนั้นน่ะ”

จากนั้นก็หันหน้าหนี

“ฟังไม่รู้เรื่องเหรอ?”

“ผมไม่รู้ภาษาญี่ปุ่นครับ”

พอยักไหล่ตอบกลับไป เสียงหัวเราะก็ดังมาจากที่นั่งผู้ชม

“เมื่อกี้เขาพูดฝรั่งเศสต่างหาก”

“……ครับ?”

ฉันไม่เข้าใจเลยว่าพูดอะไรกันแน่ จึงยกมือขึ้นเล็กน้อย

“โดนวิจารณ์แล้วไม่ยอมรับ กลับแกล้งทำเป็นไม่รู้เรื่อง น่าผิดหวังจริง ๆ คุณว่าศิลปินที่แสดงท่าทีแบบนี้ สมควรจะมีผลงานที่มีมูลค่าหลายล้านยูโรเหรอ?”

ทานากะ ฮิโรบูมิพูดอะไรบางอย่างอีก

แต่ก็ยังไม่คิดว่าเป็นภาษาฝรั่งเศสอยู่ดี

“ไอ้หน้าตาเหมือนปลาดุกแดกไม่หมดมันพูดอะไรวะ!”

คุณปู่เด้งลุกขึ้นแต่ก็ถูกจางมีแรและนักศึกษาคนอื่น ๆ กันเอาไว้

เพราะเริ่มสงสัย เลยถามเป็นภาษาฝรั่งเศสไปว่า

“ขอโทษนะครับ เมื่อกี้คุณพูดภาษาฝรั่งเศสอยู่เหรอ?”

ทานากะ ฮิโรบูมิเบิกตากว้าง

ดูเหมือนจะจริง

“ถ้าค่อย ๆ พูดใหม่อีกครั้งจะเป็นพระคุณมากครับ ไม่ว่าคุณจะพูดอะไร ผมยินดีรับฟังครับ”

คราวนี้ใบหน้าเขาแดงเถือก

ไม่เข้าใจเลยว่าทำไมถึงโกรธ ทั้งที่ผมพูดด้วยความสุภาพแล้วแท้ ๆ

“เสียมารยาทมากเลยนะครับ ที่เกาหลีปฏิบัติต่อคำวิจารณ์อย่างตรงไปตรงมาแบบนี้ด้วยการตอบโต้แบบหยาบคายกันเหรอครับ?”

ชายหนุ่มที่มากับทานากะ ฮิโรบูมิช่วยแปลเป็นภาษาฝรั่งเศสอย่างเงอะงะ

“นิทรรศการของเด็ก ๆ แบบนี้มันจะไปเป็นนิทรรศการจริงจังได้ยังไงกันล่ะ? ไร้สาระสิ้นดี ผมว่าเปลี่ยนมาเป็นโชโคลาเตียร์แทนดีกว่าไหม?”

คำพูดของชายหนุ่มนั้นเข้าใจง่ายกว่าคำพูดของทานากะ ฮิโรบูมิ

แต่ก็ยังไม่เข้าใจว่าโชโคลาเตียร์คืออะไรกันแน่

“พูดอะไรของมันวะ”

ตอนนั้นเอง อ็องรี มาร์โซที่กำลังใช้ก้อยแคะหูอยู่ก็พึมพำอย่างไม่พอใจ

“ถ้าจะพูดภาษาเราก็ช่วยพูดให้มันถูก ๆ หน่อย โชโคลาเตียร์ นี่มันหมายความว่าอะไรกัน?”

“ก็ โชโคลาเตียร์! โชโคลาเตียร์ ไงครับ!”

“อะไรนะ?”

“โชโกลาโตะ!”

ชายหนุ่มตะโกนย้ำอีกครั้ง ทำให้อ็องรี มาร์โซทำหน้าราวกับเหยียบอึเข้าอย่างจัง

จากนั้นเขาก็ลุกพรวดขึ้นแล้วเดินเข้าไปหาชายหนุ่มกับทานากะ ฮิโรบูมิ

นักข่าวต่างก็ตื่นเต้นกดชัตเตอร์รัวไม่หยุด

“เฮ้ย”

“ม-มีอะไรครับ?”

“เขียนให้ดูสิ”

“ฮึ่ก ฮืออือึ่ก…”

พออ็องรียื่นสมุดสเก็ตช์ให้ คนบางคนในห้องก็กลั้นหัวเราะจนเสียงสะอื้นเล็ดลอด

นักข่าวเองก็แทบจะกัดริมฝีปากตัวเองเพื่อไม่ให้หลุดขำ

ผมไม่เข้าใจเลยว่าเรื่องมันเลยเถิดไปถึงไหนแล้ว

ในขณะที่ชายญี่ปุ่นสองคนนั้นกำลังตัวสั่นราวกับโดนดูหมิ่นอย่างแรง ปิแอร์ มาร์โลที่กำลังดึงเคราตัวเองอยู่ก็ร้องออกมาอย่างเข้าใจ

“หรือว่า... เขาหมายถึง โชโกลาติเอร์ (chocolatier) กันแน่?”

ไม่นะ...

อ็องรี มาร์โซจึงพูดกับทานากะ ฮิโรบูมิและชายหนุ่มตรงหน้าช้า ๆ ชัด ๆ

“พูดตามฉันนะ... โชโกลา”

“ก็พูดไปแล้วนี่ครับ! โชโกลา! โชโกลา!”

ลองฟังดี ๆ ดู ก็เหมือนเขากำลังพยายามพูดคำว่า ช็อกโกแลต (chocolat) จริง ๆ

ผมเริ่มสงสัย หรือว่าคนจะมาเยอะเกินคาดจนพวกเขาไม่ได้รับช็อกโกแลตที่เตรียมไว้

บังแทโฮเองก็เคยพูดว่าไม่คิดว่างานจะประสบความสำเร็จขนาดนี้ อาจจะเตรียมของไม่พอจริง ๆ

ไม่อย่างนั้นจะมีเหตุผลอะไรให้ต้องโมโหแล้วตะโกน “ช็อกโกแลต” ขนาดนั้นล่ะ?

“คุณฮุน?”

ผมลุกขึ้นแล้วเดินเข้าไปหาทานากะ ฮิโรบูมิที่กำลังตัวสั่นอยู่

“นี่ครับ”

ผมหยิบช็อกโกแลตที่เตรียมไว้ว่าจะกินทีหลังออกมา

“ผมไม่คิดว่าจะมีคนมาเยอะขนาดนี้ครับ ถ้าไม่ได้ช็อกโกแลต นั่นเป็นเพราะผมเตรียมไม่พอ ไม่ใช่ว่าตั้งใจมองข้ามคุณเลย อย่าโกรธเลยนะครับ”

เขาดูไม่อยากรับไว้เพราะรักษาหน้าตัวเอง ผมจึงคว้ามือเขามาแล้วยัดใส่มือของเขา

ไม่ลืมที่จะใช้มืออีกข้างตบเบา ๆ บนหลังมือเขาเป็นเชิงปลอบด้วยความจริงใจ

ไม่ว่าเขาจะพูดอะไร วิจารณ์แค่ไหน ผมก็ยังรู้สึกขอบคุณเขาอยู่ดี

ทุกคนที่มาที่นี่ ล้วนมีค่ามากสำหรับผม

เพราะพวกเขามาดูภาพวาดของผม

“อะไรน่ะ? เกิดอะไรขึ้น? เขาให้ของอะไรไป?”

“ช็อกโกแลตไม่ใช่เหรอ?”

“ช็อกโกแลต? อยู่ดี ๆ ให้ทำไมล่ะ?”

“ไม่รู้สิ โมโหเพราะไม่ได้รึเปล่า?”

แม้จะมีทั้งภาษาเกาหลีและอังกฤษปะปนกัน แต่ทุกคนก็ดูเข้าใจสถานการณ์

“อ๊ะฮ่าฮ่าฮ่าฮ่าฮ่า!”

เสียงหัวเราะเริ่มดังขึ้น แล้วห้องทั้งห้องก็กลายเป็นคลื่นของเสียงหัวเราะ

ผมไม่เข้าใจว่าเกิดอะไรขึ้นเลยได้แต่มองไปรอบ ๆ จนอ็องรี มาร์โซหันมาถามพร้อมยกมุมปากข้างซ้ายลง

“นี่ นายตั้งใจทำแบบนี้ใช่ไหม?”

“อะไรเหรอครับ?”

“ตั้งใจประจานกันกลางงานแบบนี้น่ะ”

ทั้งที่ผมตั้งใจจริงใจ แต่เขากลับมองว่าเป็นการดูหมิ่นอีกฝ่าย

“ผมไม่เคยทำแบบนั้นเลยนะ มาร์โซต่างหาก อย่าทำลายงานของผมเลย สวัสดีครับ พลาตินี ขอบคุณที่มานะครับ”

“ฮึก ฮึ... สวัสดี...”

ขณะผมกำลังทักทายกับอ็องรี มาร์โซและมิเชล พลาตินี ทานากะ ฮิโรบูมิและพรรคพวกก็รีบลุกออกจากงานอย่างรวดเร็ว

ครั้งหน้า ผมคงต้องเตรียมตัวให้ดีกว่านี้เสียแล้ว

...

หลังจากเสียงหัวเราะครั้งใหญ่ บรรยากาศที่ตึงเครียดเพราะคำพูดหยาบคายของทานากะ ฮิโรบูมิก็ผ่อนคลายลง

คำถามจากผู้ชมและนักข่าวหลั่งไหลเข้ามา ‘การพบปะกับศิลปิน’ จึงจบลงโดยไม่มีเหตุวุ่นวายใด ๆ

“สุดท้ายนี้ เราจะเปิดห้องจัดแสดงหมายเลข 4 ครับ”

ห้องที่ 4 เป็นที่จัดแสดงผลงานสำหรับการประมูล

ในขณะที่ความคาดหวังของผู้ชมพุ่งถึงขีดสุด พนักงานของพิพิธภัณฑ์ก็เปิดม่านออก

และภาพนั้น ก็ปรากฏตรงหน้าทุกคน

บางคนเผลอกลั้นหายใจ

บางคนเอามือปิดปาก ตาเบิกกว้าง และบางคนก็ก้าวเข้าไปโดยไม่รู้ตัว

“โอ พระเจ้า…”

นักประวัติศาสตร์ศิลป์ แคโรไลน์ สตริก รู้สึกราวกับถูกฟาดเข้าที่หัวอย่างแรง

เพียงแค่ผลงานก่อนหน้าก็ทำให้เธอประเมินโกฮุนไว้สูงแล้ว แต่เมื่อได้เห็นภาพนี้… เธอก็เหมือนจะหมดสติไปชั่วขณะ

มันคือภาพจินตภาพที่กดทับจิตใจอย่างรุนแรง

ลมที่พัดกรรโชกมานั้นรุนแรงเสียจนรู้สึกว่าแม้แต่สีก็ยังถูกแช่แข็งไปด้วย

ผืนดินเบื้องล่างหลงเหลือเพียงร่องรอยของการต่อสู้อันดุเดือด

เบื้องหลังการเสียสละของเหล่าวัยหนุ่มผู้ต่อสู้เพื่อสิ่งที่รัก มีเพียงแผ่นดินที่แข็งตัวด้วยน้ำค้างและเลือด

แผ่นดินที่ควรจะเป็นพรแห่งชีวิตกลับเปื้อนเลือดและน้ำแข็ง

กลางทุ่งข้าวสาลีในฤดูหนาวที่ปกคลุมด้วยหิมะ ท่ามกลางฟ้าค่ำคืนสีดำอมฟ้าและลมหนาวที่พัดพาเอาความสิ้นหวังลงมา

‘มันอบอุ่น…’

ทุ่งข้าวสาลีที่ปกคลุมด้วยน้ำค้างสะท้อนแสงอย่างแผ่วเบานั้น งดงามและศักดิ์สิทธิ์เกินบรรยาย

แม้จะถูกปั่นป่วน ยอดรวงแข็งตัวและปกคลุมด้วยหิมะจนยุ่งเหยิง แต่มันก็ยังยืนหยัดอยู่ตรงนั้น

เพื่อรอวันที่ข้าวสาลีจะเติบโตขึ้นอีกครั้ง

‘นานแค่ไหนแล้ว... ที่ไม่ได้เห็นภาพแบบนี้’

ผู้คนยุคปัจจุบันใช้ชีวิตในยุคเสื่อมถอยของจิตรกรรม

เมื่อศิลปะดั้งเดิมถูกทำลายด้วยความว่างเปล่าหลังสงคราม ความเปลี่ยนแปลงนั้นก็ขยายวงอย่างไม่มีที่สิ้นสุด

ศิลปินจำนวนมากทุ่มเทในการลบล้างประวัติศาสตร์ของจิตรกรรมที่สั่งสมมาหลายหมื่นหลายแสนคน

จิตรกรรมจึงค่อย ๆ สูญเสียความเป็นเรื่องราว

สูญเสียพลังในการสื่อสาร

แม้จะมีศิลปินผู้โดดเด่นปรากฏขึ้นบ้างเป็นครั้งคราว แต่จิตรกรรมก็กลายเป็นเพียงเครื่องมือเพื่อเรียกร้องความสนใจมากกว่าคุณค่าในตัวเอง

นั่นก็เพราะมันนำพาซึ่งเงินตรา

แต่ภาพนี้… แตกต่างออกไป

ราวกับว่าประวัติศาสตร์ของจิตรกรรมที่เคยถูกตัดขาด ได้ถูกเย็บต่อขึ้นใหม่อีกครั้งด้วยภาพ ๆ เดียว

ในนั้นมี มีแล, แวนโก๊ะ และ โกฮุน

ความศักดิ์สิทธิ์ของมีแล

ความประทับใจอันลึกซึ้งของแวนโก๊ะ

และจังหวะอันหนักแน่นที่โกฮุนแสดงให้เห็นผ่านภาพนี้

‘มันเหมือนกับพิพิธภัณฑ์เลยครับ ตอนที่ได้พบกับภาพของศิลปินที่ไม่รู้จัก ถ้ากล้าก้าวเข้าไปเพียงนิดเดียว ก็จะพบกับประสบการณ์ที่เปี่ยมสุข’

แคโรไลน์ สตริก พยักหน้าเบา ๆ พลางนึกถึงคำพูดของโกฮุน

เธอเคยอ่านบทความที่ว่าเขาได้เดินทางเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ศิลปะหลายแห่งในยุโรปเมื่อหลายเดือนก่อน

‘เด็กคนนี้แหละ’

เธอมั่นใจ

ศิลปินผู้จะสานต่อประวัติศาสตร์ของจิตรกรรมที่ถูกตัดขาด ได้ปรากฏขึ้นแล้วในที่สุด

เหมือนที่ มาเนต์ กับ โมเนต์ เคยทำ

เหมือนที่ แวนโก๊ะ, โกแก็ง, เซซานน์, เรอนัวร์ เคยทำ

เหมือนที่ ลอแทร็ก, คลิมต์, มาติส, ปิกัสโซ, ดูชอง, ดาลี เคยทำ

ครั้งนี้ ก็มีอีกคนที่จะนำกระแสใหม่อันยิ่งใหญ่มาสู่โลกศิลปะ

อีกด้านหนึ่ง...

อ็องรี มาร์โซ ศิลปินผู้ยิ่งใหญ่รุ่นใหม่ ก็รู้สึกไม่ต่างกัน

มันคือความรู้สึกเดียวกับตอนที่เขาได้เห็นทุ่งข้าวสาลีใต้ท้องฟ้าของแวนโก๊ะเป็นครั้งแรก

ความสั่นไหวไหลขึ้นตามแนวกระดูกสันหลัง แผ่ซ่านไปทั่วร่างจนขนลุกซู่

หัวใจเต้นแรง

รูม่านตาขยาย มือสั่น

คาธาร์ซิส

‘ทุ่งข้าวสาลีเยือกแข็ง…’

อ็องรี มาร์โซเคยมองว่าโลกศิลปะช่างน่าผิดหวัง

เต็มไปด้วยของปลอม และเป็นแค่สนามของพวกมีเงินที่ใช้ศิลปะเล่นสนุก

มีเพียงศิลปินหยิบมือเดียวที่ยังคงความภาคภูมิใจในฐานะจิตรกรไว้ได้ เช่น เอ็ดเวิร์ด ฮอปเปอร์, วินสโลว์ โฮเมอร์, โกซูยอล, จางมีแร

แต่ถึงจะยกย่องพวกเขา เขาก็ไม่รู้ว่าตัวเองต้องการอะไร

เขาลองดื่มกินทุกอย่างที่อาจจะดับกระหายได้ แต่กลับไม่พบสิ่งใดที่เติมเต็มใจเขา

เขาใช้เวลานานพยายามค้นหาสิ่งที่ตัวเองปรารถนา

แม้แต่การวาดภาพเหมือนตัวเองเพื่อทำความเข้าใจตัวเอง ก็ไม่ช่วยให้ดับกระหายได้เลยแม้เพียงนิดเดียว

แล้วก็...

เขาได้พบภาพนี้

บางที... ศิลปินผู้วาดภาพนี้อาจเป็นคนที่ตอบสนองความกระหายในใจเขาได้

เขาไม่เคยคิดว่าจะได้พบเร็วขนาดนี้

ขณะมองภาพนั้น อ็องรี มาร์โซก็กำมือแน่น

‘ยอมรับก็ยอมรับ’

เขาไม่หลอกตัวเองอีกต่อไป

เขาถูกเด็กน้อยคนนั้นทำให้ประทับใจ

เด็กอายุแค่เก้าขวบที่เผยแพร่ความรู้สึกที่อ็องรี มาร์โซ ศิลปินผู้ทรงเกียรติตามหามาทั้งชีวิตได้อย่างสง่างามในการแสดงครั้งแรก

มันคือความต่างของพรสวรรค์

แกร๊ก—

แต่ความกระหายต่อศิลปะของเขาย่อมไม่ดับลงง่าย ๆ

เขาไม่ใช่คนที่จะทนใช้ชีวิตพร้อมแผลในศักดิ์ศรีได้

ตอนนี้ที่เขาเจอเป้าหมายแล้ว อ็องรี มาร์โซก็มีพลังใจแรงกล้ากว่าครั้งไหน ๆ