บทที่ 64 หมัดผสมสไตล์เฉิน

ใครๆ ก็พูดโม้เก่งได้ แต่ “ลงมือทำ” นี่สิของจริง แล้วจะทำยังไง?

จะบุกซ้ายหรือทะลวงขวา?

จะเปิดเกมรุกหรือเน้นตั้งรับให้แน่นหนา?

วิธีดำเนินการนี่ล่ะคือสิ่งสำคัญที่สุดในลำดับถัดไป

ในฐานะโปรแกรมเมอร์ เฉินโม่ถนัดที่สุดคือ “วิเคราะห์ปัญหาแล้วหาวิธีแก้”

เขาเปิดเว็บ hao123 มองดูรายการเว็บที่เรียงอยู่เต็มหน้า แล้วก็จมอยู่ในภวังค์ความคิด

ตอนนี้เงินทั้งหมดในบัญชีบวกกับเงินเดือนที่เพิ่งออก รวมแล้วก็แค่สี่หมื่นกว่าหยวน หักค่าใช้จ่ายที่จำเป็น เหลือสักสามหมื่นห้า

ต้องใช้เงินจำนวนน้อยนี่ให้คุ้มที่สุด ทำยังไงถึงจะเอาเงินก้อนเล็กไปงัดได้ผลงานใหญ่

ไป๋ตู้นี่ตกไปก่อนเลย ช่วงนี้เขาเก็บค่าโฆษณาแพงหูฉี่ เพราะเว็บส่วนลดแข่งขันกันลงโฆษณาจนราคาพุ่งสุดๆ เหมือนยุคไลฟ์สตรีมบูมที่ทำให้ราคาเช่าสถานที่โฆษณาพุ่งกระฉูด ถ้ามีแค่สามหมื่นหยวน ตอนนี้คงไม่พอแม้แต่จะจ่ายให้เขาได้ฟังเสียงตอบรับ

จำได้ว่ามีเจ้านายเว็บส่วนลดคนหนึ่งเคยให้สัมภาษณ์ว่า “ช่วงที่แข่งขันกันสูงสุด เผาเงินวันละห้าล้านหยวน ทุกเช้าตื่นมาคิดอย่างเดียวว่าทำไงให้เงินถูกใช้ให้หมด” ฟังแล้วโคตรจะไม่ใช่คำพูดมนุษย์ปกติ

ส่วนพวกเว็บพอร์ทัลรายใหญ่ทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็น NetEase, Sohu, Sina, Tencent เขาก็ไม่คิดไปลงโฆษณาด้วย สามหมื่นหยวนได้พื้นที่โฆษณามุมเล็กๆ ที่ซ่อนอยู่ในชั้นย่อยของหน้าเว็บ บอกตรงๆ ว่าคงไม่มีใครแล

“แล้วจะทำยังไงดี?” เขาบ่นกับตัวเอง สายตากวาดไปเจอชื่อเว็บหนึ่งเข้า แล้วจู่ๆ แววตาก็ฉายประกายขึ้นมา

“ใช่สิ… ทำไมฉันลืมไปได้ไงนะ!”

เขาคลิกเข้าไปในลิงก์ หน้าเว็บนั้นมีคำว่า “ซิน่าเว่ยป๋อ” โดดเด่นอยู่

ว่ากันว่าชื่อโดเมน “weibo.com” ซิน่าซื้อมาจากชายคนหนึ่งแซ่จาง ชื่อจางเว่ยป๋อด้วยราคา 8 ล้านหยวน เดิมทีเขาซื้อโดเมนนี้ไว้อยากจะเปิดเว็บส่วนตัวของตัวเอง แต่สุดท้ายซิน่าติดต่อมาบอก “ให้เวลาคุณคิดสองชั่วโมงนะ เราไม่ต่อรองราคา คิดราคาเดียวมาเลย” เจ้าของคิดแป๊บเดียวก็เลยหักดิบเสนอ 8 ล้านหยวน ปรากฏว่าทางซิน่าตกลงทันที

ใครจะไปคิดว่าวันหลัง “ซิน่าไมโครบล็อก” จะเติบโตขนาดนี้ กลายเป็นว่ายักษ์ใหญ่เจ้าอื่นๆ อย่าง NetEase, Sohu, Tencent ก็พากันทำ “ไมโครบล็อก” ของตัวเองตามหลังไปหมด ถ้าหมอนั่นขายช้ากว่านี้สักหน่อย ราคาน่าจะพุ่งไปถึงหลักหลายสิบล้านหยวน และใครจะรู้ บางทีเทนเซนต์อาจเป็นฝ่ายได้โดเมนนี้ไปแทน

จริงๆ แล้วเว็บไมโครบล็อกของจีนเริ่มต้นด้วยแรงบันดาลใจจาก Twitter ที่เกิดก่อนหน้านั้น

และเป็นเพราะ Sina เป็นเจ้าแรกที่เปิดตัวไมโครบล็อกในประเทศ แถมดึงเอาทรัพยากรทั้งหมดที่สะสมมานานมาช่วยดึงผู้ใช้ โดยเฉพาะเหล่าดาราคนดัง จึงก่อให้เกิดอิทธิพลอย่างรวดเร็ว

ก่อนหน้านี้ ระหว่างปี 2007-2009 ก็มีเว็บที่ลอกโมเดล Twitter มาหลายเจ้า เช่น Fanfou ของหวังซิง, Digu, Gy, Zuosa ฯลฯ แต่ก็ล้วนไปไม่รอด บ้างก็เจอปัญหาเรื่องควบคุมเนื้อหา บ้างก็เจออย่างอื่น

กระทั่งมี “สำนักประหลาด” อีกคนคือ สวี่เฉาเจินที่ออกจากบริษัทซั่งต้ามาทำ DiandianWang ซึ่งตอนนั้นเขาพาคนเก่งๆ สายโมบายมาออกกันยกชุด ถ้าไม่อย่างนั้น เสี่ยเฉินเทียนเฉียว บิ๊กบอสของซั่งต้า ที่ว่ากันว่าอยากทำแอปแชทบนมือถือแข่งกับวีแชท อาจปั้นเป็นสามก๊กแห่งแอปส่งข้อความ (WeChat, MiTalk, Shanda) แทนก็ได้

แต่ซิน่าไม่เป็นเช่นนั้น เพราะยุค Blog พวกเขาสร้างฐานผู้ใช้มาแล้ว ด้วยการรวมตัวดารา นักเขียน เซเลบทั้งหลายมาเขียนบล็อก ทำให้เว็บมีเนื้อหาแบบ User Generated Content (UGC) ที่แข็งแกร่ง เลยมั่นใจมากๆ ว่าการเปิดไมโครบล็อกจะประสบความสำเร็จ

หลังจากนั้น พอเข้าสู่ยุค “เก็บเกี่ยว” ช่วงกลางปีที่แล้ว (สิงหาคม) ซิน่าไมโครบล็อกก็เริ่มทดสอบระบบแบบเชิญกลุ่มเล็ก แต่ดึงเหล่าดาราคนดังเข้ามาใช้อย่างคึกคัก สร้างกระแสได้ดีเยี่ยม

อีกสามค่ายใหญ่ (Netease, Sohu, Tencent) เพิ่งตื่นมาแข่งตามหลังกันตอนนี้ ซึ่งช้าไปแล้ว สายไปเสียแล้ว เพิ่งตั้งไข่กันอยู่เลย อย่าง Netease, Weibo ก็เพิ่งเปิดทดสอบเมื่อ 7 มกราคม โซฮูเพิ่งเปิดตัวเมื่อวันที่ 7 เดือนนี้ ส่วนเทนเซนต์จะเปิดให้คนลงทะเบียนวันที่ 1 พฤษภาคม พรุ่งนี้พอดี

นี่กลายเป็นสภาพ “ไมโครบล็อก” สี่เจ้ายักษ์ใหญ่กำลังจะเปิดสงครามตามหลังซิน่าที่นำไปหลายช่วงตัวแล้ว

แล้วฝั่ง “ส่วนลด” เองก็เป็นสมรภูมิชุลมุน มีจุดเริ่มต้นจาก GroupOn และ Twitter คนละสาย แต่สุดท้ายกลับว่าบริษัทที่เติบโตได้ยิ่งใหญ่กลับเป็น Meituan กับ “ซิน่าไมโครบล็อก” ที่ต่างมีนวัตกรรมบางอย่าง จนถึงขั้นที่ภายหลังเจ้าต้นแบบอย่าง GroupOn หรือ Twitter ก็ต้องย้อนมาศึกษาว่า พวกเจ้าทำกันยังไง?

เฉินโม่นั่งวิเคราะห์ข้อมูลไปเรื่อยๆ ในสมุดจด ข้างซ้ายเป็นแผนภาพความสัมพันธ์ในวงการ GroupOn ข้างขวาเป็นแผนภาพไมโครบล็อก มีการจดคำสำคัญเต็มไปหมด ทั้ง ทราฟฟิก, การตลาด, Baidu, ร้านค้า, เว็บลดราคา, ไมโครบล็อก, ออนไลน์, การปูพรมภาคสนาม ฯลฯ แต่ละคำโยงลูกศรไปมาราวกับใยแมงมุม

พอมาถึงจุดหนึ่ง เขาก็วงชื่อบุคคลคนหนึ่งไว้อย่างหนาเป็นพิเศษ นั่นแหละคือ “ด้ายเส้นแรก” ของแผนทั้งหมด

พอหาเส้นเริ่มต้นเจอ ที่เหลือก็ไหลลื่นเป็นลำดับ

ครึ่งชั่วโมงต่อมา เฉินโม่ตรวจทานแผนงานทั้งหมดอีกครั้ง ปรับแก้รายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ แล้วก็หยิบมือถือกดโทรออก

“ฮัลโหล? หงเหยียนเหรอ? ช่วยส่งเบอร์ของคนที่เป็น Information Promotion Specialist ที่ว่ามาให้หน่อย … อ๋อ โอเค เดี๋ยวจดนะ 158… ชื่อจางฉางฝาเหรอ? ชื่อเขานี่น่าสนใจแฮะ ได้ ขอบใจ… ไม่ต้อง ไม่ต้องหรอก แกหยุดยาวอยู่พักให้เต็มที่ นี่เป็นคำสั่ง เข้าใจนะ? โอเค แค่นี้นะ บาย!”

บ่ายวันที่สองของวันหยุดแรงงาน แสงแดดอบอุ่น ท้องฟ้าปลอดโปร่งไร้เมฆ

หลังปี 2008 รัฐบาลจีนยกเลิกหยุดยาว 7 วันในช่วงวันแรงงาน แบ่งใหม่เป็นหยุด 3 วัน และกระจายวันหยุดย่อยไปช่วงอื่นๆ แทน

ช่วงนี้ยังไม่มีลูกเล่นดึงหยุดจากเสาร์อาทิตย์มาโปะข้างๆ กัน เป็นวันหยุดเรียบง่ายสามวันเต็มๆ คนส่วนใหญ่ยอมรับได้

ใครจะไปรู้ว่าต่อไป ‘วันหยุด’ จะกลายเป็นเซียนใช้วิชาตัวเบารวบวันสลับวันจนวุ่นวาย

บ่ายวันนี้ที่หน้าตึก e-World ใจกลางจงกวานชุน ผู้คนเนืองแน่น เดินกันขวักไขว่ เพิ่งดูราวกับยุครุ่งเรืองสุดๆ ของการซื้อขายสินค้าไอที

ใครจะคาดว่าผ่านไปอีกไม่กี่ปี ด้วยกระแสช้อปปิ้งออนไลน์รุกคืบ และชื่อเสียง “มิจฉาชีพแถวจงกวานชุน” ที่เสียหาย ทำให้ที่นี่ค่อยๆ ร้างผู้คนจนเงียบเหงา

ตอนนี้เอง ที่มุมหนึ่งของตึกกำลังบังแดด มีชายสองคนยืนรอและเจอกัน

“คุณ… เฉินโม่… ผู้จัดการเฉิน ใช่ไหมครับ?”

ครั้งแรกที่มีคนเรียก “ผู้จัดการ” ใส่ตัวเอง เฉินโม่อดรู้สึกแปลกใหม่ไม่ได้ จึงหันไปมองสำรวจอีกฝ่าย

ชายคนนี้อายุราวสามสิบกว่า ผิวเข้มหน่อย คงทำงานกลางแดดบ่อยๆ ไหล่ตกหลังงอเล็กน้อย ใส่กางเกงสแลคเสื้อเชิ้ตราคาถูก สะพายกระเป๋าหนังข้างตัว ดูหน้าตาเหมือนคนซื่อ

แต่เฉินโม่คิดในใจ ‘ห้ามดูคนแค่ภายนอก ต้องคุยกันยาวๆ ถึงจะรู้จักตัวตนที่แท้จริง’

“คุณคือจางฉางฝาใช่ไหม?”

“ครับผม ผมนี่แหละ ชื่อจางฉางฝา พี่ต้วนบอกไว้แล้วว่าคุณอยากแจกใบปลิวโปรโมตใช่ไหม ถ้าเป็นในปักกิ่งนี้นะ เราทีม ‘เฉวียนจวินชูจี’ ไม่ได้มีดีอะไรมาก แต่อย่างน้อยก็มีคนเยอะ แค่คุณบอกว่าอยากแจกใบปลิว เรารับทำให้ได้ทุกจุดเลยครับ”

เฉินโม่เห็นแดดจ้าแยงตา เลยกวาดตามองรอบๆ ก่อนเอ่ยว่า

“ดื่มโค้กเย็นๆ สักแก้วก่อนดีไหม?”

“เอ่อ… ได้ครับ แล้วแต่คุณเลย”

ผ่านไปครู่หนึ่ง ทั้งสองก็มานั่งใน KFC เจ้าใกล้ๆ จางฉางฝาไปต่อแถวกลับมาพร้อมแก้วโค้กเย็นสองใบ ก่อนนั่งลง

เฉินโม่หยิบแผนที่เมืองปักกิ่งออกจากกระเป๋า…