อ็องรี มาร์โซหันหลังกลับหลังจากเห็นขาตั้งภาพเก่า ๆ และพาสเทลที่เว้นช่องว่างไว้เป็นหย่อม ๆ ของพีดา ราบานี

เมื่อเห็นเช่นนั้น พีดา ราบานีที่คอยสังเกตอยู่ก็ถามขึ้น

“จะ–จะไปแล้วเหรอครับ?”

อ็องรี มาร์โซหันหน้ากลับมาอย่างรำคาญ

“ทำไม”

“คือ… เอ่อ… ได้ยินมาว่าคุณ… บางครั้งก็ซื้อภาพจากศิลปินข้างถนนน่ะครับ พอจะ…”

พีดา ราบานีพูดพลางอ้ำอึ้ง

อ็องรี มาร์โซคือบุคคลที่ศิลปินทุกคนใฝ่ฝัน และพีดา ราบานีก็ไม่ต่างกัน

แค่ขายผลงานให้เขาได้ก็เป็นเรื่องที่สร้างกระแสได้ทันที

เขาไม่เคยสนใจชื่อเสียงหรือภูมิหลังของศิลปิน บางคนถึงกับออกมาวาดตามท้องถนนเพียงเพื่อให้เขาเห็น

พีดา ราบานีคิดว่าตัวเองก็กำลังมีโชคนั้นเหมือนกัน

“ฮ่ะ…”

อ็องรี มาร์โซหลุดหัวเราะออกมาด้วยความไม่เชื่อ เขาเย้ยหยันพีดา ราบานีที่เบิกตากว้างด้วยความประหลาดใจ

“นั่นเป็นสัญลักษณ์ของฝรั่งเศสนะ แล้วแกวาดออกมาแบบนั้น คิดจะขายมันงั้นเหรอ? รู้จักตัวเองหน่อยสิ”

“อา…”

พีดา ราบานีพลันนึกถึงชายที่ข่มขู่ตนเมื่อครู่นี้ขึ้นมา

พวกเขาก็พูดคล้ายกัน ว่าพวกมุสลิมไม่มีสิทธิ์วาดสิ่งนั้น

“ถ้าอยากขายให้คนอื่น ก็จงพัฒนาฝีมือซะก่อน ไม่มีใครซื้อขยะอย่างนั้นหรอก”

เมื่ออ็องรี มาร์โซตำหนิอย่างตรงไปตรงมา พีดา ราบานีก็เงยหน้าขึ้น

เพราะเขาไม่ได้มองตนว่าเป็นมุสลิม แต่เป็นเพียงเด็กหนุ่มที่อยากเป็นศิลปิน คำพูดของเขาจึงเหมือนแสงแห่งความหวัง

“จริงเหรอครับ? ถ้างั้นคุณจะซื้อภาพของผมใช่ไหมครับ?”

อ็องรี มาร์โซกระตุกริมฝีปาก

“ผมจะวาดภาพที่คุณมาร์โซอยากซื้อให้ได้ไหมครับ?”

“ฮึ่ม… ต้องวาดสักหมื่นภาพก่อนมั้ง?”

ในสายตาของอ็องรี มาร์โซ พีดา ราบานีไม่มีพรสวรรค์ ที่สำคัญดูเหมือนไม่เคยผ่านการเรียนศิลปะพื้นฐาน

เขาไม่รู้วิธีใช้สี และยังไม่รู้ด้วยซ้ำว่าต้องการสื่ออะไร

“……”

พีดา ราบานีก้มหน้า

หากไม่มีทั้งพรสวรรค์และการศึกษา อย่างน้อยก็ควรพยายามจนสุดทาง แต่พอได้ยินว่าต้องวาดถึงหมื่นภาพก็แสดงท่าทีท้อใจ แสดงว่าไม่มีหวังจริง ๆ

หากไม่ตั้งใจทำงานด้วยหัวใจและจิตวิญญาณราวกับจะหลั่งเลือดตลอดสิบปี ควรเลิกฝันถึงการเป็นศิลปินอาชีพไปเสียจะดีกว่า

อ็องรี มาร์โซหันหลังให้เด็กหนุ่ม แล้วเดินกลับไปหาอาร์แซงที่จอดรถรอ

“หมื่นภาพ…”

พีดา ราบานีที่ถูกทิ้งไว้คนเดียวพึมพำออกมา

หากจะวาดให้ได้ถึงหมื่นภาพ พาสเทลที่มีอยู่ไม่พอ กระดาษก็ไม่พอ

แม้จะประหยัดใช้พาสเทลที่ได้จากวันเกิดเมื่อปีที่แล้วมากแค่ไหน บางสีที่ใช้บ่อยก็หมดไปแล้ว และตอนนี้ก็เหลือสีที่ใช้ได้อยู่ไม่มาก

วันเกิดเดือนธันวาคมยังอีกตั้งห้าเดือน

‘ต้องวาดสักหมื่นภาพก่อนมั้ง?’

แม้จะรู้ว่าเป็นความทะเยอทะยาน

แต่พีดา ราบานีก็ลืมคำพูดของอ็องรี มาร์โซไม่ได้

...

ขณะที่โกฮุนใช้เวลาอยู่ในพิพิธภัณฑ์ศิลปะวิตนีย์

โกซูยอลได้ไปพบเฟอร์ดินานโด กอนซาเลซเพียงลำพัง

เฟอร์ดินานโดที่บอกว่าอยากพบกันสองคน ทักทายเพื่อนอาวุโสด้วยหน้ากากปิดหน้า

“เชิญครับ”

“นี่นาย…”

โกซูยอลไม่อาจซ่อนความตกใจได้เมื่อเห็นว่าเฟอร์ดินานโดผอมลงอย่างเห็นได้ชัดในเวลาเพียงสองเดือน

แขนที่เคยล่ำจนเสื้อแทบปริ ตอนนี้กลับดูหลวมอย่างไม่น่าเชื่อ

“เข้ามาสิครับ”

เฟอร์ดินานโดเชื้อเชิญให้เข้าไปข้างใน

“ได้ยินว่าสุขภาพไม่ดี แล้วเป็นอะไรกันแน่ ถึงผอมจนเหลือครึ่งเดียวแบบนี้”

เฟอร์ดินานโดยังคงไม่ถอดหน้ากาก แต่หัวเราะอย่างฝืด ๆ

“อย่ามองแบบนั้นสิครับ ซูยอล ผมไม่เป็นไรจริง ๆ”

“ถึงดูไม่เป็นไรก็เถอะ ฉันถึงได้ถามไง ตอนก่อนที่บอกว่าไม่สบาย ไม่ใช่แค่ไข้หวัดธรรมดาใช่ไหม?”

เฟอร์ดินานโดหัวเราะอย่างขมขื่นแล้วหยิบเครื่องดื่มจากตู้เย็น

โกซูยอลกวาดตามองไปรอบ ๆ

“แล้วหลุยส์ไปไหน?”

หลุยส์ เรย์ค็อก คู่ชีวิตของเฟอร์ดินานโดไม่ปรากฏตัว เขาไม่ได้บอกความจริง ฉันจึงตั้งใจจะไถ่ถามจากหลุยส์

เฟอร์ดินานโดยื่นเครื่องดื่มให้โกซูยอลแล้วนั่งลง

เขากลืนคำพูดไว้หลายครั้ง แต่ก็ไม่ยอมพูดอะไร โกซูยอลจึงถามย้ำอีกครั้ง

“จะไม่พูด ฉันก็ไม่รู้หรอกนะ บ้านถึงได้รกแบบนี้ นายก็ป่วยขนาดนี้ แล้วหลุยส์ไปไหน?”

“…อยู่โรงพยาบาลครับ”

เสียงของเฟอร์ดินานโดสั่นเครือ

“โรงพยาบาล?”

โกซูยอลตกใจถามย้ำ

“เป็นอะไร?”

เฟอร์ดินานโดลังเลอยู่พักหนึ่ง

เพราะไม่มีใครให้พูดคุยเกี่ยวกับปัญหาของพวกเขา เขาจึงปิดบังไว้ตลอด แต่ดูเหมือนจะเก็บไว้เป็นความลับไม่ได้อีกต่อไป

หากไม่ระบายกับใครสักคน ก็รู้สึกว่าหัวใจจะระเบิด

เฟอร์ดินานโดคิดว่าหากเป็นโกซูยอลซึ่งเข้าใจความสัมพันธ์ของเขากับหลุยส์ ก็คงพอจะเล่าได้

เขาเอ่ยออกมาอย่างฝืนใจ ราวกับบีบเอาบาดแผลในใจออกมา

เสียงของเขาเต็มไปด้วยความเจ็บปวด

“เขาป่วยหนักครับ ป่วยหนักมาก… แต่หมอบอกว่าช้าเกินไปแล้ว”

โกซูยอลหรี่ตาเล็กน้อย

เพื่อนรักตรงหน้า ดูเหมือนจะล้มลงได้ทุกเมื่อ

“ฉันอยู่ข้างนายเสมอนะ”

ไม่รู้ว่าเกิดอะไรขึ้น

แค่เห็นว่าเขากำลังลังเลเหมือนเมื่อหกปีก่อน ตอนที่สารภาพว่าเป็นรักร่วมเพศ จึงพูดปลอบใจและยืนอยู่เคียงข้างเขาเช่นเคย

เฟอร์ดินานโดกลืนน้ำลายลงคออย่างยากลำบาก

“เป็นเอดส์ครับ”

เฟอร์ดินานโดเงยหน้าขึ้น

“ผมก็เป็นเหมือนกัน”

สายตาของโกซูยอลสั่นไหว

เฟอร์ดินานโด กอนซาเลซเป็นบุคคลที่ขาดไม่ได้ในวงการศิลปะ

เขาคือผู้บุกเบิกที่แหวกช่องว่างของแวดวงศิลปะกระแสหลักอันเคร่งครัด และเชื่อมโยงศิลปะเข้ากับผู้คน

แม้ผลงานที่ทำมาจนถึงตอนนี้จะเล่าหมดไม่ได้ในคำไม่กี่คำ แต่เขาก็ยังมีสิ่งมากมายที่ต้องทำต่อไป

โกซูยอลรู้สึกเศร้าอย่างลึกซึ้งต่อโศกนาฏกรรมที่เกิดขึ้นกับศิลปินหนุ่มผู้มีอนาคตสดใสและเป็นเพื่อนเก่าแก่

เขาถามขึ้นอย่างระมัดระวัง

“ไม่มีทางรักษาเลยเหรอ?”

“ลองทำมาหลายอย่างแล้วครับ”

หลังจากเงียบไปนาน เฟอร์ดินานโดก็เงยหน้าขึ้นพลางยิ้มบาง ๆ

“ดูเหมือนนิทรรศการครั้งนี้จะเป็นครั้งสุดท้ายแล้วล่ะครับ”

บื๊อบื๊อ— บื๊อบื๊อ—

เสียงโทรศัพท์ของเฟอร์ดินานโดสั่นประสานกับเสียงถอนหายใจของโกซูยอล

เป็นสายจากโรงพยาบาล เขารีบยกโทรศัพท์ขึ้นแนบหู

“ครับ กอนซาเลซพูดครับ”

–กรุณามาที่โรงพยาบาลด้วยครับ

“...ไม่ใช่ใช่ไหมครับ?”

–ผู้ป่วยกำลังรอคุณอยู่ครับ

เฟอร์ดินานโดลุกพรวดขึ้นแล้วคว้าเสื้อนอกมาสวม

...

เนื่องจากเฟอร์ดินานโด กอนซาเลซอยากพบกับคุณปู่เพียงลำพัง ผมจึงมาที่พิพิธภัณฑ์ศิลปะวิตนีย์

แม้คนจะน้อยกว่าสัปดาห์แรก แต่ก็ยังมีผู้คนมากมายที่เพลิดเพลินกับวิตนีย์เบียนนาเล่

เมื่อเข้ามาในพิพิธภัณฑ์ สิ่งแรกที่สะดุดตาคือ <ไม่มีชื่อ–คนรักที่สมบูรณ์แบบ> ของเฟอร์ดินานโด กอนซาเลซ

ต่างจากเมื่อสองเดือนก่อน นาฬิกาบนผนังด้านซ้ายหยุดเดินโดยสมบูรณ์

นาฬิกาบนผนังด้านขวาก็ราวกับจะหยุดในไม่ช้า เข็มวินาทีกำลังเคลื่อนไหวอย่างยากลำบาก

“คุณโก”

จอห์น คาร์เตอร์ ผู้เคยแนะนำงานแสดงวิตนีย์เบียนนาเล่ให้เมื่อครั้งก่อน ทักทายด้วยความดีใจ

“สวัสดีครับ สบายดีใช่ไหมครับ?”

“แน่นอนสิครับ ก็อยู่ท่ามกลางผลงานอันยอดเยี่ยมแบบนี้ จะไม่ดีได้ยังไง”

พอเขาพูดถึง ‘ผลงานอันยอดเยี่ยม’ ผมก็ยิ่งสนใจงานของเฟอร์ดินานโด กอนซาเลซ

พิพิธภัณฑ์ศิลปะวิตนีย์มีความเข้มงวดในเรื่องการดูแลผลงาน ถ้าเขาไม่เปลี่ยนแบตเตอรี่นาฬิกา แสดงว่ากอนซาเลซต้องตั้งใจให้เป็นแบบนั้น

“เห็นเขาไม่เปลี่ยนแบตเตอรี่นาฬิกา ดูเหมือนเขาตั้งใจให้มันเป็นแบบนี้ตั้งแต่แรกสินะครับ”

“ใช่ครับ เงื่อนไขสำหรับแสดงผลงานก็ค่อนข้างเรียบง่ายมาก”

จอห์น คาร์เตอร์ใช่คำว่า Simple ขณะอธิบายผลงานของกอนซาเลซ

“แค่หานาฬิการุ่นเดียวกันจากที่ใดก็ได้ในโลก ใส่แบตเตอรี่ชนิดเดียวกันพร้อมกัน แล้วแขวนไว้ข้างกัน นั่นแหละครับทั้งหมด”

เมื่อได้ยินคำอธิบายของจอห์น คาร์เตอร์ ก็ทำให้ผมมั่นใจว่าสิ่งที่คิดเกี่ยวกับผลงานนี้ไม่ผิด

แม้จะอยู่ในเงื่อนไขที่เหมือนกันอย่างสมบูรณ์ แต่มันก็จะเกิดความแตกต่างในสักวันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

เมื่อพิจารณาคำว่า ‘คนรักที่สมบูรณ์แบบ’ ซึ่งเป็นชื่อรองของงานนี้ แม้จะใช้เวลาร่วมกันกับคนรักที่เหมือนกันกับตน

แต่มันก็สะท้อนถึงความจริงที่ว่า ไม่อาจอยู่ร่วมกันได้จนถึงปลายทางเสมอไป

แม้วันหนึ่งจะต้องลาจาก แต่เขาก็ยังเรียกคนรักนั้นว่า ‘สมบูรณ์แบบ’ จึงมองเห็นได้ว่ากอนซาเลซรักอย่างไร

“น่าทึ่งดีครับ”

เมื่อผมพูดความรู้สึกอย่างตรงไปตรงมา จอห์น คาร์เตอร์ก็เลิกคิ้ว

“ผมให้ความสำคัญกับภาพลักษณ์ครับ อย่างเช่นรูปทรง พื้นผิว ความรู้สึกของสีอะไรแบบนั้น”

จอห์น คาร์เตอร์พยักหน้าอย่างเข้าใจ

“ผมวาดด้วยความตั้งใจให้ความรู้สึกของผมส่งไปถึงตาและหัวใจของผู้ชมครับ ผมชอบงานที่เป็นแบบนั้น แต่…”

ผลงานของเฟอร์ดินานโด กอนซาเลซนั้นเรียบง่ายมาก

ต่างจากผมและคุณปู่ อ็องรี มาร์โซ จางมีแร หรือแม้แต่พ่อกับแม่ของผม

ต่างจากผมที่เติมสีด้วยการคิดอย่างหนักว่าจะถ่ายทอดความรู้สึกอย่างไร และส่งผ่านอย่างสมบูรณ์แบบได้อย่างไร

เขากลับเลือกที่จะตัดทอนสิ่งต่าง ๆ ให้เหลือน้อยที่สุด

“กอนซาเลซมีพรสวรรค์ในการกระตุ้นความอยากรู้อยากเห็นด้วยวิธีที่เรียบง่ายมาก และทำให้คนคิดตามครับ”

ผมเองก็ใช้คำว่า Simple ในการอธิบายเขาเช่นกัน

แม้ไม่แน่ใจว่านั่นจะเป็นคำที่เหมาะสมหรือไม่ เพราะแม้ผลลัพธ์จะเรียบง่าย แต่เขาก็ต้องครุ่นคิดอย่างมากมายและล้มเหลวซ้ำแล้วซ้ำเล่าเพื่อใส่ความหมายลงไป

เมื่อผมถ่ายทอดความคิดนั้นออกมา จอห์น คาร์เตอร์ก็ยิ้มบาง ๆ

“อ็องตวน เดอ แซ็งแตกซูว์เปรี เคยพูดไว้ว่า ความสมบูรณ์แบบไม่ใช่เมื่อไม่มีอะไรจะเพิ่มเติมได้อีกต่อไป แต่คือเมื่อไม่มีอะไรให้ลบออกได้อีกแล้ว”

ผมเห็นด้วยอยู่บางส่วน

ในกรณีของบทกวีก็เช่นกัน

การกลั่นกรองคำและประโยคอย่างเข้มงวด ตัดทอนสิ่งที่ไม่จำเป็นออกไป และทำให้ประโยคกระชับที่สุดเพื่อขยายการคิดและจินตนาการสูงสุด

อยากลองทำแบบนั้นดูสักครั้ง

บื๊อบื๊อ— บื๊อบื๊อ—

สมาร์ตโฟนสั่น

เป็นอ็องรี มาร์โซ

ไม่ได้ติดต่อกันมาหลายวัน ดูเหมือนว่าเขาจะเริ่มอยากขอโทษแล้ว

“ขอรับโทรศัพท์สักครู่นะครับ”

จอห์น คาร์เตอร์ยกฝ่ามือขึ้น

เขารับสาย

“อะไรครับ”

–ทำอะไรอยู่

“อยู่ที่พิพิธภัณฑ์ครับ”

–พิพิธภัณฑ์?

“พิพิธภัณฑ์ศิลปะวิตนีย์ครับ ถ้าจะขอโทษก็รีบพูดมาเถอะครับ อย่าเสียเวลา”

–ขอโทษอะไร?

ทั้งที่รบกวนการไลฟ์แล้วยังไม่พอ ยังจะมาขอให้ส่งงานอาร์ตคอนเซปต์ของ <ปราสาทปริศนา> อีก

ดูเหมือนเขาไม่รู้ตัวเลยว่าเสียมารยาทแค่ไหน

–ยังไงก็เถอะ แล้วทำไมไม่ไลฟ์อีกล่ะ

“……ว่าไงนะครับ?”

–ถามว่าทำไมไม่ไลฟ์

คนคนนี้ช่างน่าแปลกเสียจริง

ถึงจะคิดว่าเขาเป็นคนดีที่แค่สื่อสารไม่เก่ง แต่ก็เข้าใจไม่ได้จริง ๆ

“จะไลฟ์หรือไม่ก็เรื่องของผมนะครับ ถ้าไม่มีธุระก็วางสายเถอะครับ”

พอวางสายไป ไม่นานสายก็เข้ามาอีกทันที

–เตือนไว้เลยนะ อย่าตัดสายฉันก่อนอีกเด็ดขาด

หลังจากวางสาย จอห์น คาร์เตอร์กระพริบตา

“ฟังดูเหมือนเสียงอ็องรี มาร์โซเลยนะ…”

“ใช่ครับ นึกว่ามีธุระ ที่แท้ก็แค่เหงาน่ะครับ ขอผมเดินชมคนเดียวสักพักได้ไหมครับ?”

“แน่นอนครับ”

บื๊อบื๊อ— บื๊อบื๊อ—

ผมปล่อยจอห์น คาร์เตอร์กลับไปเพราะไม่อยากให้เขาต้องรอ แล้วโทรศัพท์ก็สั่นอีกครั้ง

–บอกแล้วใช่ไหมว่าอย่าตัดสาย!

“อย่ามารบกวนผมได้ไหมครับ”

–รบ, รบกวน?

“ไม่คิดบ้างเหรอครับว่าผมอาจจะกำลังทำอะไรอยู่?”

–แล้วทำอะไรอยู่ล่ะ

คุยกับคนคนนี้ทีไร เหนื่อยใจทุกที

“ผมกำลังชมงานวิตนีย์เบียนนาเล่อยู่ครับ”

–เอาไว้ทำทีหลัง

ถ้าเจอหน้าคราวหน้า ต้องต่อยสักที แล้วค่อยคุยกันให้รู้เรื่องว่าอะไรคือปัญหา

“มีอะไรอยากพูดก็พูดมาเดี๋ยวนี้เลยครับ”

–พูดจาอะไรของเธอเนี่ย?

เป็นเสียงของเชรี กาโด

–ขอคุยหน่อยสิ ฮุนใช่ไหม?

“สวัสดีครับ เชรี”

–อ็องรีน่ะ อยากเล่นกับเธอน่ะสิ

–พูดอะไรของเธอ!

“……”

หมายความว่ายังไงกัน

–อยู่นิ่ง ๆ ก่อน เธอพูดไม่ได้ก็เลยฉันช่วยพูดแทนไง

–ฉันพูดตอนไหนกันเล่า!

–แค่มองหน้าก็รู้ว่าเหงาแล้ว ฮุนจ๊ะ เดี๋ยวจะทำของอร่อย ๆ ไว้เยอะเลยนะ มาหาเราบ้างสิ

“ของอร่อยเหรอครับ?”

–ใช่แล้ว อย่ากลับเร็วเหมือนคราวที่แล้วนะ อยู่เล่นให้สบายก่อนแล้วค่อยกลับก็ได้ วาดรูปกับอ็องรีด้วยก็ดีไม่ใช่เหรอ

–อย่ามา! บอกว่าอย่ามาแล้วไง!

“…เดี๋ยวผมลองถามคุณปู่ดูก่อนนะครับ”