“ว้าว!”

ชาชีฮยอนอุทานด้วยความตื่นเต้น

“ได้อันดับ 10 จาก 254 คนแน่ะ”

“บอกแล้วไงว่าเรื่องพวกนี้ไม่สำคัญ”

“แล้วทำไมถึงยิ้มล่ะ?”

“ก็แปลว่า ถึงจะไม่สำคัญ แต่ก็ยังมีคนมากมายมองฉันในแง่ดีไง”

“แค่พูดตรงๆ ว่าดีใจก็พอแล้วมั้ง”

มันก็จริงนั่นแหละ

“ดีใจ”

“อะไรเนี่ย~”

ชาชีฮยอนหัวเราะ

-โกฮุนซึ่งเคยจัดนิทรรศการเดี่ยวในเกาหลี จะไม่ได้เข้าร่วมวันเปิดงาน แต่จะเดินทางไปสมทบในวันที่ 1 พฤษภาคม คาดว่าเขาน่าจะนำผลงานใหม่มาจัดแสดง แต่ก็น่าเป็นห่วงว่าเขาจะทำเสร็จทันหรือไม่ เพราะช่วงหลายเดือนที่ผ่านมานั้นเขายุ่งมากจริงๆ อย่างที่คุณก็รู้

หลังจากเข้าร่วมวิตนีย์เบียนนาเล่แล้ว เขาต้องเดินทางต่อไปยังรัฐแคลิฟอร์เนีย

ที่นั่นเขานัดพบกับคริสติน นอร์แมนไว้ ไม่รู้ว่าเขาจะสามารถถ่ายทอดจินตนาการของเธอออกมาได้ดีแค่ไหน แต่ก็อยากลองดูสักครั้ง

จากนั้นเขายังต้องแวะไปเยอรมนีอีก ชีวิตจึงวุ่นวายมาก

คลิปของช่อง Alex Factory พูดถึงศิลปินหลายคนต่อเนื่อง

แม้จะเป็นวิดีโอที่คัดเฉพาะศิลปินชื่อดัง ก็ยังมีหลายคนที่ไม่คุ้นชื่อเลย

จนกระทั่งมาถึงศิลปินคนที่สองที่ Alex Factory เลือก ถึงจะเจอชื่อที่คุ้นเคย

TOP 2

Henry Marceau

(France, Age 32)

“คนนี้ฉันรู้จัก เคยซื้อภาพของนายใช่ไหม?”

“อืม”

“สนิทกันเหรอ?”

“เปล่า”

“ทำไมล่ะ? รูปปั้นที่อยู่นอกบ้านใช่ของเขาเปล่า?”

“…มีเหตุผลอยู่”

เพราะไม่มีที่เก็บ เลยต้องวางไว้ในสวน แต่พอโดนฝนก็จะผุอีก

สุดท้ายเลยต้องหากระดาษสังเคราะห์มาทำร่มให้ แล้วก็คลุมเสื้อกันฝนให้อีกชั้น

ทั้งผมและคุณปู่ต่างก็ยอมแพ้ตามคำขอร้องของบังแทโฮไปแล้ว

–ความหมกมุ่นในความงามของเขานั้นน่าทึ่งจริงๆ มารอดูกันว่าเขาจะทำให้เราตกตะลึงได้อีกขนาดไหนในครั้งนี้

“แต่ถ้าเขาเป็นคนที่หาเงินได้มากที่สุด ทำไมถึงได้แค่อันดับสองล่ะ?”

“ใครจะไปรู้ล่ะ”

เกณฑ์การจัดอันดับดูไม่ชัดเจน

การที่หาเงินได้มาก ไม่ได้แปลว่าเป็นศิลปินที่โดดเด่นหรือมีชื่อเสียงที่สุด แต่ในวิดีโอที่เหมือนจะจัดอันดับตามความนิยม ก็น่าแปลกใจที่มีคนเหนือกว่า อ็องรี มาร์โซ ได้

ทั้งคุณปู่และจางมีแร ยังไม่ได้เข้าร่วมเลยด้วยซ้ำ

TOP 1

Ferdinando González

(USA, Age 39)

“เฟอร์ดินานโด กอนซาเลส?”

ไม่เคยได้ยินชื่อมาก่อน

ดูจากชื่อแล้วเหมือนจะเป็นชาวสเปน แต่กลับเป็นคนอเมริกัน

–อันดับ 1 ที่ทุกคนรอคอยคือเฟอร์ดินานโด กอนซาเลส มีใครอีกไหมที่จะใช้วัตถุและภาพรอบตัวได้เก่งเท่านี้? เขาคือศิลปินผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดคนหนึ่งของยุคนี้โดยแท้

คำว่า "ใช้วัตถุและภาพรอบตัว" ยังไม่ค่อยเข้าใจเท่าไหร่

ดูเหมือนชาชีฮยอนก็ไม่เข้าใจเหมือนกัน

พอค้นดูจึงรู้ว่าเขาเป็น “ศิลปินแนวคอนเซ็ปชวล”

“คอนเซ็ปชวลอาร์ตคืออะไรเหรอ?”

“ไม่รู้เหมือนกัน”

ถึงจะเคยเดินชมพิพิธภัณฑ์ศิลปะในยุโรปมาหลายแห่ง แต่ยังชมผลงานในอดีตได้ไม่ทั่วถึง ความรู้เรื่องศิลปะร่วมสมัยจึงยังมีน้อย

ศิลปินร่วมสมัยที่สุดที่ผมรู้จักคือ ปาโบล ปิกัสโซ ซึ่งก็เกิดเมื่อปี 1881 และเสียชีวิตในปี 1973 ไปแล้ว

แถมผลงานของเขายังถูกจัดว่าเป็น “ศิลปะยุคใหม่”

ส่วน “ศิลปะร่วมสมัย” ของยุคนี้ ยังเป็นสิ่งที่ผมไม่คุ้นเคย

“…ไม่สิ”

การแบ่งแยกแบบนั้นไม่สำคัญ

ศิลปะที่เกิดจากผู้คนในยุคนี้ นั่นแหละคือ “ศิลปะร่วมสมัย” และน่าจะเป็นความหมายที่แท้จริงของคำว่า “ร่วมสมัย”

มันไม่ใช่ดินแดนที่ผมไม่รู้จักหรอก

ผลงานของคุณปู่ จางมีแร และ อ็องรี มาร์โซ ล้วนเป็นส่วนหนึ่งของศิลปะร่วมสมัย

รวมถึงรูปของผมด้วย

“หืม?”

ชาชีฮยอนเอียงคอ

ผมส่ายหน้า

“ฉันก็เพิ่งเคยได้ยินชื่อนี้เหมือนกัน”

แม้จะเป็นความเห็นส่วนตัวจากคนที่ทำช่อง Alex Factory แต่ถ้าเขาเลือกแนะนำ เฟอร์ดินานโด กอนซาเลส เป็นอันดับ 1 แซงหน้า อ็องรี มาร์โซ ได้ ก็น่าคิดว่าเขาต้องสร้างผลงานที่น่าสนใจขนาดไหนกันนะ

“ทุกคน~ กินข้าวตอนไหนดี?”

ตอนนั้นเองคุณปู่ก็เดินเข้ามาในสตูดิโอ

พอเห็นผมกับชาชีฮยอน แล้วก็มองไปรอบๆ ดวงตาก็เบิกกว้าง

ของกินที่กระจัดกระจายอยู่ถูกจับได้หมดเลย

“โอ้โห อะไรกันเนี่ย? กินขนมเยอะขนาดนี้ได้ไง หา? นี่มันเปิดร้านขายขนมได้เลยนะ แบบนี้จะกินข้าวลงไหมเนี่ย?”

“ลองชิมดูสิครับ อร่อยมากเลยนะครับ”

ชาชีฮยอนยื่นขนมปลาให้คุณปู่

เขายื่นให้ด้วยท่าทีสุภาพ ใช้สองมือส่งพร้อมรอยยิ้ม ทำให้คุณปู่โกรธไม่ลง

“เอาล่ะ เดี๋ยวไว้ปู่จะชิมนะ แต่ก่อนอื่น ชีฮยอนต้องกินข้าวก่อนนะ? รู้ไหมว่าขนมมันไม่ดีต่อสุขภาพแค่ไหน”

ลูกชายเจ้าของโรงงานขนมรู้สึกช็อกกับคำพูดนั้น

ผมกระซิบกับคุณปู่

“พ่อของเขาเป็นเจ้าของบริษัทขนมครับ”

คุณปู่ตบมือดัง “อ้อ!” เหมือนเพิ่งนึกได้

“ชีฮยอน ปู่ไม่ได้หมายความว่าไม่ดีนะ แค่ถ้ากินเยอะไปมันจะไม่ดีเท่านั้นเอง เข้าใจไหม? พ่อของชีฮยอนทำขนมอร่อยขนาดนี้ เป็นงานที่มีประโยชน์มากเลย ปู่ชื่นชมมากเลยนะ ชีฮยอนก็คิดอย่างนั้นใช่ไหม?”

“ครับ ฮิฮิ พ่อก็เคยบอกว่าอย่ากินเยอะเหมือนกันครับ ผมจะหยุดแล้วครับ”

“ดีๆ แบบนั้นแหละ”

เมื่อชาชีฮยอนพยักหน้า คุณปู่ก็ถอนหายใจด้วยความโล่งอก

มันน่ารักดีจริงๆ

“อ้อ คุณปู่ รู้จักคนนี้ไหมครับ?”

ผมย้อนวิดีโอที่ดูเมื่อกี้แล้วเปิดหน้าของเฟอร์ดินานโด กอนซาเลส ให้ดู

คุณปู่ดูแล้วทำหน้าดีใจ

“แน่นอน จะไม่รู้จักได้ยังไงล่ะ”

“เขาทำงานแนวไหนเหรอครับ?”

“อืม... ผลงานของเขาอาจต่างจากสิ่งที่ฮุนเคยเห็นมาทั้งหมดเลยนะ อ้อ หมอนี่ก็จะเข้าร่วมงานวิตนีย์เบียนนาเล่ด้วยสินะ”

“ครับ ใช่แล้วครับ”

“งั้นปู่ว่า ไปดูเองน่าจะดีกว่าฟังปู่อธิบายนะ บางทีฟังคำอธิบายก่อนอาจทำให้ความสนุกลดลง”

ผมเห็นด้วยกับคุณปู่

ถึงจะอยากรู้ แต่การได้สัมผัสผลงานโดยตรงน่าจะให้ความรู้สึกที่สมบูรณ์กว่า

อ็องรี มาร์โซ และ เฟอร์ดินานโด กอนซาเลส

ยิ่งทำให้ผมรอคอยวิตนีย์เบียนนาเล่มากยิ่งขึ้น

...

ผมตัดสินใจว่าจะส่งผลงาน "ภาพเหมือนตัวเอง" เข้าร่วมงานวิตนีย์เบียนนาเล่

อยากสลัดภาพลักษณ์ที่ยึดติดมานาน แล้วแสดง “ตัวผมในตอนนี้” ออกมาให้เห็น

ในความหมายแบบนั้น ผมอยากวาดภาพที่แสดงให้เห็นว่า ภายใต้ชั้นสีที่ถูกลอกออก ยังมีภาพอีกภาพหนึ่งซ่อนอยู่

ผมร่างแบบไว้แล้ว

แต่ก็ยังหาวิธีถ่ายทอดออกมาได้อย่างมีประสิทธิภาพไม่ได้เลย

คิดว่าใช้ออยล์พาสเทลจะทำได้ง่าย แต่กลับไม่เป็นอย่างที่คิด

ถึงจะทาให้หนากว่าปกติ แล้วใช้มีดขูดออกอย่างระมัดระวัง แต่มันก็พังพินาศทุกครั้ง

ยิ่งไปกว่านั้น อย่างที่คุณปู่เคยบอก เมื่อทาลงบนผ้าใบ มันไม่ได้แนบเนียนเหมือนกระดาษ เลยต้องใช้สเปรย์เคลือบช่วยอีกแรง

ถ้ายังเป็นแบบนี้ คงต้องรื้อไอเดียใหม่ตั้งแต่ต้น

“น่าปวดหัวจริงๆ”

ผมทำแบบนี้ทุกวันหลังกลับจากโรงเรียนมา 5 วันแล้ว

พยายามไม่หยุดแม้กระทั่งก่อนเข้านอน แต่ก็ไม่มีความคืบหน้า

เป็นครั้งแรกหลังตื่นนอนที่ผมรู้สึก “หมดหนทาง”

ผลงานยังไม่เสร็จ แต่วันที่ต้องเดินทางไปนิวยอร์กก็ใกล้เข้ามาเต็มที

พยายามสงบใจแล้ว แต่ทำไม่ได้เลย

“ลองอีกครั้ง”

คราวนี้ผมหาใบมีดที่กว้างกว่าเดิม เพราะอยากให้ขูดออยล์พาสเทลออกเหมือนกระดาษ แต่ก็ยังล้มเหลวอีกครั้ง

ด้วยฝีมือระดับนี้ ต่อให้วาดเสร็จไปก็มีแนวโน้มจะพังกลางทาง

“ลองเอียงมีดอีกนิด”

ผมลองเปลี่ยนมุมเอียงของใบมีดให้มากขึ้น แล้วกดอย่างระมัดระวัง

ผลงานที่ได้ดูดีขึ้นเล็กน้อย

แต่ก็ยังไม่ถึงขั้นน่าพอใจ

“ฮุนนี่ วันนี้เข้านอนไวหน่อยดีไหม”

คุณปู่เดินเข้ามา

ผมเหยียดแขนออก ยืดตัวแล้วถอนหายใจแรงๆ

“ขอทำอีกนิดแล้วค่อยนอนนะครับ”

คุณปู่ลูบหัวผมด้วยความสงสาร แล้วมองไปรอบๆ

“ฝึกเทคนิคการขูดอยู่เหรอ”

“ครับ”

แม้คนอื่นจะไม่เข้าใจ แต่กับคุณปู่ ผมสามารถพูดได้ทุกอย่าง

ว่ากำลังพยายามวาดอะไร และอยากถ่ายทอดสิ่งนั้นออกมาอย่างไร

“ผมอยากวาดภาพเหมือนตัวเอง แล้วขูดใบหน้าออกเป็นวงกลม ไล่จากจุดศูนย์กลางออกไปด้านนอกครับ”

“อืม…”

“ถ้าลอกออกได้เหมือนเปลือกแอปเปิลก็คงจะดี แต่พอลองทำจริงๆ แล้ว มันยากกว่าที่คิดครับ”

คุณปู่มองออยล์พาสเทลแล้วก็ส่ายหน้าเบาๆ

“มันยากแน่ ถ้าจะทำแบบนั้นต้องทาหนาๆ มากเลยนะ แถมต้องขูดออกก่อนที่จะแห้งสนิทด้วย และถ้าขูดตอนที่มันยังไม่แห้งพอดี มันก็จะเละ”

“ใช่ครับ”

มันยากจนทำให้ผมเริ่มลังเล ว่าควรทบทวนแนวคิดใหม่หมดดีไหม

จริงๆ แล้ว ตอนนี้ผมก็เริ่มไม่แน่ใจแล้วว่า มันเป็นสิ่งที่ทำได้จริงหรือเปล่า

แต่คุณปู่ไม่เคยถามเลยว่า “ทำไมถึงอยากใช้วิธีนี้?” หรือเสนอว่า “ลองวาดอย่างอื่นดูไหม?”

ไม่รู้เวลาผ่านไปนานแค่ไหน

ที่ริมฝีปากของคุณปู่ ปรากฏรอยยิ้มเล็กๆ

“ทำได้น่า แต่อย่าคิดนานเกินไปล่ะ”

เขาวางมือบนบ่าผมอย่างให้กำลังใจ

ดูเหมือนคุณปู่จะหาวิธีได้แล้ว

แต่เหตุผลที่ไม่บอกผม น่าจะเป็นเพราะเขายอมรับผมในฐานะ "ศิลปินคนหนึ่ง"

ถ้าเขาจะบอก ผมก็คงส่ายหน้าอยู่ดี

เพราะนี่คือ “งานของผม”

ผมอยากสลัดคราบของวินเซนต์ แวนโก๊ะที่ยังติดอยู่ในตัวผม

และหลุดพ้นจากสถานะ “หลานชายของโกซูยอล”

เพื่อให้โลกรู้จักผมในชื่อ โกฮุน

เหมือนกับผีเสื้อที่ฉีกเปลือกดักแด้ออก แล้วกางปีกออกสู่โลก

ผมก็อยากเก็บภาพร่างเอาไว้ แล้วค่อยๆ ขูดเปลือกนอกทิ้งไป

ให้ชั้นสีที่ถูกลอกออกยังคงรูปร่างไว้ได้บ้าง

“จะไม่มีวิธีที่ดีกว่านี้เลยเหรอ”

ความคิดยิ่งวนลึก

เวลาล่วงเข้าสู่กลางคืน

แม้แต่เสียงแมลงก็เงียบลง ผมก็ยังขยี้เปลือกตาที่เริ่มหนักอึ้ง

คิดว่าวันนี้คงต้องพอแค่นี้แล้ว

ผมจึงขูดเอาออยล์พาสเทลที่แห้งแข็งบนพาเล็ตออก

แรงไม่มาก แต่พอทำซ้ำๆ สีก็เริ่มเผยให้เห็นเลเยอร์ที่อยู่ด้านล่าง

นี่คือเทคนิคที่เรียกว่า สกราฟฟิโต

เป็นวิธีการขูดผิวสีออก เพื่อเปิดเผยชั้นสีด้านล่าง

ซึ่งก็คือหลักการของภาพนี้นั่นเอง

แต่ผมยังไม่กล้าทำจริงๆ เพราะอยากให้ส่วนที่ถูกขูดยังคงอยู่ในภาพ

ไม่หลุดลอกไปจากผลงาน

“โอ้…”

สีที่ลอกออกในตอนนี้ ดูใกล้เคียงกับสิ่งที่ผมต้องการเลยทีเดียว

สิ่งสำคัญจริงๆ คือ ระยะเวลาที่ออยล์พาสเทลแห้ง “พอดี”

แต่หากต้องขูดทั้งภาพ ก็ต้องใช้เวลาแน่นอน

และนั่นจะทำให้บางส่วนเกิดการแปรเปลี่ยนจากความชื้นที่ต่างกัน

ผมจึงต้องลดจำนวนเส้นที่ขูด แต่เพิ่มพื้นที่ให้กว้างขึ้นแทน

แบบนั้นจะช่วยรักษารูปทรงของสีที่ถูกลอกออกได้ดีขึ้น

เหมือนเปลือกแอปเปิลที่ยังคงรูปทรงแม้จะถูกลอกออกมาแล้ว

“อา…”

ในคืนวันที่ 6 ของการลองผิดลองถูก

ในช่วงเช้ามืด ขณะที่ความคิดยังคงวนเวียนไม่หยุด

จู่ๆ วิธีการหนึ่งก็แวบขึ้นมาในหัว

ไม่รู้ว่าจะได้ผลไหม แต่อย่างน้อยก็ยังดีกว่าไม่ลองอะไรเลย