ซูเหวยจงส่งซูอันหมินและซูอันฟางไปส่งคู่สามีภรรยาสวี่ซื่อเยี่ยนที่สถานีรถไฟเซียนเหรินเฉียว
ก่อนขึ้นรถไฟ ซูอันฟางโผกอดพี่สาวคนรองด้วยความอาลัยอาวรณ์
จนกระทั่งซูอันอิงรับปากว่าจะกลับมาเยี่ยมบ้านบ่อย ๆ ซูอันฟางจึงยอมปล่อยมือ
หลังจากบอกลาน้องชายและน้องสาวแล้ว ซูอันอิงก็นั่งรถไฟกลับตงเจียงเหยียนพร้อมกับสวี่ซื่อเยี่ยน
หลังจากกลับจากการเยี่ยมบ้าน พวกเขาทั้งคู่ก็กลับเข้าสู่ชีวิตประจำวันตามปกติ
ทุกเช้า สวี่ซื่อเยี่ยนจะตื่นแต่เช้าเพื่อไปเก็บอวนที่วางไว้ในแม่น้ำ
ในแม่น้ำมีปลาเยอะ อีกทั้งเขายังชำนาญในการเลือกจุดวางอวน ทำให้แต่ละครั้งมักจะมีปลาติดอวนเสมอ
ปลาชนิดแพง เช่น ปลาเกล็ดละเอียด เขาจะเก็บไว้เพื่อนำไปขาย
ส่วนปลาคาร์ปหรือปลาหญ้า เขาจะนำกลับมาทำแกง เพื่อเพิ่มความหลากหลายให้กับมื้ออาหารในบ้าน
หากมีงานของหน่วยผลิต ทั้งสองก็จะไปช่วยงานในไร่เพื่อแลกคะแนนแรงงาน
หากไม่มีงาน สวี่ซื่อเยี่ยนก็จะเข้าป่า ไม่ไปเก็บฟืนก็ไปเก็บสมุนไพร หาอะไรทำอยู่ตลอดเวลา
หนึ่งสัปดาห์ต่อมา สวี่ซื่อเยี่ยนลางานจากหน่วยผลิตอีกครั้ง แล้วสะพายตะกร้าหลัง มุ่งหน้าส่งปลาที่ซงเจียงเหอ
คราวนี้เขาไม่ได้เอาแค่ปลาไปขาย แต่ยังเอากั้งตัวโตหลายกิโลกรัมไปฝากคนแซ่กัวด้วย
ปรากฏว่า หัวหน้ากัวดีใจเป็นอย่างมากเมื่อเห็นกั้ง และรับซื้อปลาของเขาอย่างไม่ลังเล
เมื่อคำนวณรายได้เสร็จ ทั้งคู่ก็แบ่งเงินกันเหมือนครั้งที่แล้ว
สวี่ซื่อเยี่ยนได้ส่วนแบ่งห้าสิบกว่าหยวน จากนั้นเขาก็เดินไปที่ร้านค้า ซื้อของที่ไม่ต้องใช้คูปองมาเป็นจำนวนมาก
หลังจากร่วมมือกันสองครั้ง ทุกอย่างก็ดำเนินไปอย่างราบรื่นยิ่งขึ้น
หัวหน้ากัวสั่งกำชับเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย คนครัว และพนักงานการเงินของร้านอาหารว่า ห้ามทำให้สวี่ซื่อเยี่ยนลำบาก
ปลาที่เขาส่งมาต้องชั่งน้ำหนักและจ่ายเงินให้ตรงไปตรงมา ห้ามใครหักค่าหัวคิวเด็ดขาด
แน่นอนว่า สวี่ซื่อเยี่ยนเองก็รู้จักการเข้าสังคม เขาจึงแบ่งกั้งและปลาน้ำจืดเล็ก ๆ ให้กับคนเหล่านั้นเล็กน้อย ทำให้พวกเขาอารมณ์ดี
เมื่อไปมาหาสู่กันบ่อยขึ้น ความคุ้นเคยก็เพิ่มขึ้น พวกเขาเริ่มเรียกกันเป็นพี่เป็นน้องและสนิทสนมกันมากขึ้น
สวี่ซื่อเยี่ยนเพิ่งแต่งงานก็แยกบ้าน คนข้างนอกไม่น้อยที่รอดูเขาถูกหัวเราะเยาะ
ในสายตาคนอื่น สวี่ซื่อเยี่ยนเป็นคนเงียบ ๆ ไม่มีอารมณ์โกรธแรง ทำงานก็ธรรมดา คะแนนแรงงานก็เพียงแค่สูงกว่าผู้หญิงนิดหน่อย
นอกจากมีความรู้เรื่องการแพทย์เล็กน้อยแล้ว เขาก็ไม่มีจุดเด่นอะไรเลย
แต่คนแบบนี้กลับกล้าแยกบ้านออกไปอยู่เองในวันที่สองหลังแต่งงาน ทุกคนจึงพูดกันว่าเขาถูกเมียหลอกจนหน้ามืดตามัว
พวกเด็กหนุ่มที่ไม่รู้ความลำบากของการใช้ชีวิต แค่ใจร้อนก็รีบแยกบ้านออกมา ต่อไปถ้าลำบากขึ้นมาคงได้เสียใจภายหลัง
แต่แล้วทุกคนก็รอแล้วรอเล่า ก็ไม่เห็นว่าสวี่ซื่อเยี่ยนและภรรยาจะโอดครวญหรือร้องไห้เสียใจเลย
มีเพียงแค่ซูอันอิงที่ดูเหมือนจะอวบขึ้นจากตอนแต่งเข้ามาใหม่ ๆ แถมยังดูมีน้ำมีนวลมากขึ้นเรื่อย ๆ
บางครั้งเมื่อไปทำงานไกลบ้าน อาหารที่ทั้งคู่เตรียมมาก็ดูสมบูรณ์ดี และเสื้อผ้าที่ซูอันอิงใส่ในแต่ละวันก็ดูไม่เลวเลย
ดูจากลักษณะนี้แล้ว หลังจากแยกบ้านออกไป ไม่เพียงแต่ไม่ได้ลำบาก กลับดูเหมือนจะสบายขึ้นกว่าเดิมอีก? นี่มันอะไรกันแน่?
พวกที่อยากรู้อยากเห็นมาก ๆ จึงพยายามสืบเสาะหาข้อมูล อยากรู้ว่าทำไมสวี่ซื่อเยี่ยนและภรรยาถึงใช้ชีวิตได้อย่างสุขสบาย
บนโลกนี้ ถ้าทำอะไรไว้ย่อมต้องทิ้งร่องรอยเอาไว้เสมอ หากตั้งใจสังเกตสักหน่อยก็น่าจะจับพิรุธได้
ในทุกๆ 3-4วัน สวี่ซื่อเยี่ยนจะลางานและสะพายตะกร้าใบใหญ่ไปซงเจียงเหอ
บางคนเคยเห็น ตอนออกไปตะกร้าเต็มไปด้วยปลา แต่ตอนกลับมาข้างในกลับเต็มไปด้วยของใช้จิปาถะหลากหลาย
แบบนี้ก็ไม่ต้องเดาให้ยาก สวี่ซื่อเยี่ยนต้องเอาปลาไปขายที่ตลาดซงเจียงเหอแน่นอน
คราวนี้หลายคนเริ่มอิจฉา และก็มีบางคนที่ลองทำตาม จับปลาแล้วนำไปขายที่ตลาดบ้าง
แต่โชคไม่ดี กลับถูกไล่ตะเพิดแทบวิ่งหนีหัวซุกหัวซุน ไม่เพียงขายปลาไม่ได้ ยังเกือบถูกจับเสียอีก
ทุกคนจึงยิ่งสงสัยว่า สวี่ซื่อเยี่ยนทำได้อย่างไร ทำไมทุกครั้งที่ไปถึงขายปลาได้หมด?
เช้าวันหนึ่งในเดือนสิงหาคม ขณะที่สวี่ซื่อเยี่ยนแบกตะกร้าขึ้นเรือ ก็มีอีกคนเดินตามมา
ในเมื่ออยู่หมู่บ้านเดียวกัน สวี่ซื่อเยี่ยนย่อมรู้จักคน ๆ นี้ดี เขาคือเฉินเต๋อหยง ลูกชายคนที่สองของบ้านเก่าตระกูลเฉินแห่งตงเจียงเหยียน
บ้านตระกูลสวี่อยู่ฝั่งตะวันออกของหมู่บ้าน มีบ้านสามห้องและลูกชายห้าคน ส่วนบ้านตระกูลเฉินอยู่ฝั่งตะวันตกของหมู่บ้าน ก็มีบ้านสามห้องและลูกชายห้าคนเช่นกัน
ทั้งสองบ้านอยู่ทีมเดียวกัน จึงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะถูกนำไปเปรียบเทียบกัน
ลูกชายบ้านสวี่สูงใหญ่แข็งแรง ส่วนลูกชายบ้านเฉินกลับเตี้ยและผอมคล้ายลิงแห้ง
ลูกชายบ้านสวี่ล้วนขยันขันแข็ง แม้แต่สวี่ซื่อเยี่ยนเองก็ยังขยันและตั้งใจทำมาหากิน บ้านตระกูลสวี่จึงเป็นหนึ่งในครอบครัวที่มั่งคั่งที่สุดในหมู่บ้าน
ลูกชายบ้านเฉินแต่ละคนชอบอู้งาน และเกียจคร้าน แต่ละวันเอาแต่เที่ยวเตร็ดเตร่ไปทั่ว
สภาพความเป็นอยู่ในบ้านพวกเขาย่ำแย่ ถึงขั้นต้องอดมื้อกินมื้อ
ถึงปากจะไม่พูดออกมา แต่ในใจย่อมอดไม่ได้ที่จะนำมาเปรียบเทียบกัน
ยิ่งเปรียบเทียบก็ยิ่งอิจฉา ถึงภายนอกจะไม่แสดงออก แต่ลับหลังก็พยายามแข่งขันกับบ้านสวี่อยู่เสมอ
ในชีวิตก่อน พี่ชายคนโตและคนรองของสวี่ซื่อเยี่ยน ย้ายไปอยู่ที่ซงเจียงเหอในปี 1979
ส่วนน้องชายคนที่สี่ สวี่ซือเต๋อ ก็ย้ายไปอยู่ที่หมู่บ้านเหอเป่ย และน้องชายคนสุดท้องก็สอบเข้ามหาวิทยาลัยได้
ลูกชายห้าคนของบ้านสวี่จากไปสี่คน เหลือเพียงสวี่ซื่อเยี่ยนเพียงคนเดียวที่ยังอยู่ที่ตงเจียงเหยียน
พอถึงช่วงที่มีการแบ่งที่ดินให้ชาวบ้านทำกินเป็นของตนเอง
เฉินเต๋อเซิ่ง พี่ชายคนโตของบ้านเฉินก็ไม่อยากอยู่หมู่บ้านทำไร่ จึงออกไปทำมาหากินข้างนอก
หลังจากดิ้นรนมาหลายปีจนร่ำรวยขึ้น เขาก็กลับมาหมู่บ้านและเริ่มเบ่งอำนาจ
น้องชายคนอื่น ๆ ของบ้านเฉินก็พากันอาศัยบารมีพี่ชาย กลายเป็นอันธพาล ใช้อำนาจรังแกคนอื่น
ชาวบ้านหลายคนถูกกดขี่จนต้องย้ายออกไป แม้แต่จ้าวไห่ไห่ก็ถูกบีบจนต้องออกจากตำแหน่งและพาครอบครัวอพยพไปที่อื่น
กระทั่งสวี่ซื่อเยี่ยนเองก็ทนอยู่ในบ้านหลังใหญ่ไม่ไหว จนต้องย้ายออกไปเช่นกัน
"เปล่าหรอก แค่ไปเยี่ยมญาติเท่านั้นเอง"
สวี่ซื่อเยี่ยนไม่อยากพูดคุยกับเฉินเต๋อหยงมากนัก
เพราะพวกบ้านเฉินเต็มไปด้วยเล่ห์เหลี่ยม คน ๆ นี้คงมีแผนไม่ดีอยู่ในใจแน่ เขาจึงตอบแบบขอไปที
"พี่สาม ทำไมพูดแบบนี้ล่ะ? พวกเราสนิทกันจะตาย ยังจะมาปิดบังอะไรกันอีก?
ทุกคนรู้หมดแล้วว่านายไปขายปลาที่ซงเจียงเหอ"
"พี่สาม ถ้ามีช่องทางทำเงิน ก็แบ่งให้พี่น้องในหมู่บ้านบ้างสิ ช่วยกันหน่อยเถอะ"
เฉินเต๋อหยงกวาดตามองไปที่ตะกร้าของสวี่ซื่อเยี่ยน
ข้างในมีปลาไม่น้อยเลย แค่ไม่รู้ว่าจะขายได้เท่าไหร่
เงินน่ะ เป็นของดีจริง ๆ ถ้าหากเขาได้มันมาล่ะก็ คงจะเยี่ยมไปเลย
สวี่ซื่อเยี่ยนยังคงรักษาสีหน้าเรียบเฉย ยิ้มบาง ๆ แล้วพูดขึ้นว่า
"ข้าเห็นว่าปีนี้ลุงเฉินปลูกใบยาสูบไม่น้อยเลยนะ เยอะแยะขนาดนั้น ลุงคนเดียวคงสูบไม่หมดหรอกมั้ง?"
หมู่บ้านหลังใหญ่ปลูกใบยาสูบมานานแล้ว
แม้ช่วงก่อนหน้านี้จะมีนโยบายห้ามปลูก แต่ชาวบ้านก็ยังแอบปลูกกันอยู่ดี
พื้นที่รอบบ้านและสวนผักส่วนตัว นอกจากปลูกผักแล้ว ส่วนใหญ่ก็ปลูกใบยาสูบกันทั้งนั้น
มีใบยาสูบมากมายขนาดนี้ คิดว่าจะเก็บไว้สูบเองหมดจริง ๆ หรือ?
ความจริงแล้วพวกเขาตากแห้งแล้วนำไปขายที่ซงเจียงเหอหรือในตัวอำเภอทั้งนั้น
ใบยาสูบจากหมู่บ้านหลังใหญ่คุณภาพดี ราคาก็สูง ทุกคนล้วนหวังพึ่งมันหาเงิน
บ้านเฉินอยู่ทางตะวันตกของหมู่บ้าน เป็นพื้นที่ห่างไกลและมีสวนผักขนาดใหญ่
ทั้งสวนเต็มไปด้วยต้นยาสูบ คิดว่าคนอื่นตาบอดจนมองไม่เห็นหรือไง?
ก็แค่จ้าวไห่ไห่เป็นคนดี ไม่อยากมีเรื่องกับบ้านเฉิน
ถ้าเป็นเจ้าหน้าที่คนอื่นป่านนี้คงตัดต้นยาสูบไปหมดแล้ว
ดังนั้น เมื่อสวี่ซื่อเยี่ยนพูดออกมา สีหน้าของเฉินเต๋อหยงก็เปลี่ยนไปทันที
"แค่ก ๆ พอดีบ้านข้ามีญาติเยอะน่ะ ทุกคนรู้ว่ายาสูบที่นี่คุณภาพดี ก็เลยอยากได้บ้าง
พ่อข้าเองก็ใช่ว่าพี่สามจะไม่รู้ เป็นคนรักหน้าตา พอมีคนขอเขาก็ไม่อยากให้ แต่จะไม่ให้ก็ไม่ได้
ก็เลยปลูกเพิ่มขึ้นมาอีกนิดหน่อยเท่านั้น"
เฉินเต๋อหยงรู้ดีว่าที่บ้านทำอะไรไว้
พอถูกสวี่ซื่อเยี่ยนพูดจี้จุดตรง ๆ เขาก็อดรู้สึกอึดอัดไม่ได้
"ก็ใช่สิ? บ้านข้าก็มีญาติอยู่ที่ซงเจียงเหอและตงกั่งไม่น้อยเลยเหมือนกัน
พวกเขารู้ว่าทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำมีปลาลิ้นหมาน้ำจืดเยอะ ก็เลยอยากได้สักหน่อย ข้าจะปฏิเสธได้ยังไง?"
สวี่ซื่อเยี่ยนย้อนกลับไปโดยใช้คำพูดของอีกฝ่ายเอง
บ้านเฉินอยู่ทางตะวันตกของหมู่บ้าน พื้นที่ห่างไกลและมีสวนผักขนาดใหญ่
ทั้งสวนเต็มไปด้วยต้นยาสูบ คิดว่าคนอื่นตาบอดจนมองไม่เห็นหรือไง?
