"ในฐานะรองผู้อำนวยการโรงงานที่ดูแลฝ่ายผลิต ผมรู้สึกละอายใจมากครับ"
หลังจากเผิงไห่หยางพูดจบ ไต้เซิ่งหัวก็ชิงพูดขึ้นมาทันที พอเปิดปากเขาก็เริ่มทบทวนความผิดของตัวเองก่อนเลย ท่าทางเศร้าสลดของเขานั้นราวกับว่าได้ทำความผิดบาปใหญ่หลวงต่อประเทศชาติและประชาชนก็ไม่ปาน
"โครงการวิจัยและพัฒนารถขุดขนาด 12 ลูกบาศก์เมตร เป็นโครงการที่ได้รับแจ้งร่วมกันจากกระทรวงเครื่องจักรกล กระทรวงถ่านหิน และกระทรวงโลหะการ โรงงานเครื่องมือไฮดรอลิกซินหมินของเราในฐานะองค์กรในระบบเครื่องจักรกล มีหน้าที่จัดหาชิ้นส่วนประกอบให้กับหลินจ้งอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ หลังจากได้รับแจ้งจากกระทรวงเครื่องจักรกล ผู้บริหารและพนักงานในโรงงานของเราต่างก็มีจิตใจฮึกเหิมและเต็มเปี่ยมไปด้วยความกระตือรือร้น ทุกคนต่างแสดงความมุ่งมั่นที่จะสร้างวาล์วเพื่อความแข็งแกร่งของชาติ วาล์วแห่งความภาคภูมิใจ เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการผลักดันอุตสาหกรรมให้ทันสมัย..."
ไม่รู้ว่าสุนทรพจน์ของไต้เซิ่งหัวนั้นปัญญาชนคนไหนเป็นคนเขียนให้ ช่างสละสลวยและวกวนไปมา เขาใช้เวลาแสดงความมุ่งมั่นอยู่นานถึงสิบนาทีเต็ม กว่าจะเข้าสู่ประเด็นหลักและเริ่มโอดครวญ
"แต่เนื่องจากเหตุผลทางประวัติศาสตร์ ประกอบกับความสามารถของเราเองที่ยังไม่เพียงพอ การทำภารกิจผลิตวาล์วไฮดรอลิกของรถขุดให้สำเร็จจึงมีความยากลำบากอยู่บ้างสำหรับโรงงานซินหมินของเรา สภาพแวดล้อมการทำงานของรถขุดขนาด 12 ลูกบาศก์เมตรนั้นโหดร้ายมาก ความต้องการด้านประสิทธิภาพของวาล์วไฮดรอลิกก็สูงเกินกว่าข้อกำหนดของผลิตภัณฑ์อื่นๆ ที่เราเคยรับผิดชอบมาในอดีต สิ่งนี้ได้ตั้งโจทย์ใหม่ให้กับพวกเรา
แม้ว่าภายใต้ความห่วงใยอย่างยิ่งจากผู้นำกระทรวงเครื่องจักรกลและกรมมณฑล รวมถึงการสนับสนุนจากเจ้าหน้าที่เทคนิคของหลินจ้ง โดยเฉพาะทีมเทคนิคผู้เชี่ยวชาญที่มีหัวหน้าเผิงเป็นผู้นำ เราจะสามารถทำภารกิจผลิตวาล์วไฮดรอลิกของรถขุดได้เสร็จสิ้นตรงตามเวลา และส่งมอบชิ้นงานที่ตรงตามข้อกำหนดได้สำเร็จ แต่ในกระบวนการทดลองทางอุตสาหกรรม วาล์วไฮดรอลิกที่โรงงานของเราผลิตขึ้นก็ไม่อาจหลีกเลี่ยงที่จะเกิดข้อบกพร่องด้านคุณภาพ ซึ่งสร้างความยุ่งยากให้กับการทดลองทางอุตสาหกรรมของรถขุดในระดับหนึ่ง ต่อเรื่องนี้ ผู้บริหารและพนักงานทั้งโรงงานของเราต่างรู้สึกหนักใจเป็นอย่างยิ่ง
หลังจากได้รับหนังสือราชการจากหลินจ้งเกี่ยวกับปัญหาคุณภาพของวาล์วไฮดรอลิก พวกเราได้ระดมบุคลากรทางวิศวกรรมและช่างเทคนิคทั้งโรงงาน เพื่อทำการวิเคราะห์อย่างเจาะลึกถึงสาเหตุที่อาจทำให้เกิดปัญหาคุณภาพของวาล์วไฮดรอลิก โดยได้เสนอมาตรการปรับปรุงคุณภาพรวม 17 ประการ และอาศัยพื้นฐานนี้ในการผลิตวาล์วไฮดรอลิกชิ้นใหม่ขึ้นมา แล้วส่งไปยังสถานที่ทดลองทางอุตสาหกรรมแล้วครับ"
เผิงไห่หยางทนไม่ไหวอีกต่อไป เขาขัดจังหวะการพูดเยิ่นเย้อของไต้เซิ่งหัวแล้วกล่าวว่า "แต่วาล์วไฮดรอลิกตัวใหม่ที่พวกคุณส่งไป ท้ายที่สุดก็ยังมีปัญหาแบบเดียวกันอยู่ดี นี่แสดงให้เห็นว่าปัญหาคุณภาพของวาล์วไฮดรอลิกตัวเดิมนั้น พวกคุณยังไม่ได้แก้ไขอย่างเหมาะสม ผอ.ไต้ จุดนี้พวกคุณควรจะยอมรับใช่ไหมครับ?"
"ปัญหานี้ พวกเราได้แก้ไขไปบางส่วนแล้วครับ" เถาอวี่ลุกขึ้นมาช่วยพูดสนับสนุน "เราได้ปรับปรุงส่วนผสมของเหล็กหล่อตัววาล์วให้ดีขึ้น ทำให้ความแข็งของตัววาล์วเพิ่มขึ้นอย่างมีประสิทธิภาพ ลดปรากฏการณ์น้ำมันรั่วไหลที่เกิดจากการสึกหรอ นอกจากนี้เรายังเพิ่มความแม่นยำในการตัดแต่งก้านวาล์ว ทำให้ค่าความคลาดเคลื่อนจากความกลมของก้านวาล์วลดลงจาก 0.3 ซือตามที่รัฐบาลกำหนด เหลือเพียง 0.2 ซือ..."
เขาอธิบายถึงส่วนที่ได้รับการปรับปรุงกระบวนการผลิตเจ็ดถึงแปดจุดอย่างเป็นคุ้งเป็นแคว ความหมายที่แฝงอยู่ก็คือ โรงงานซินหมินได้พยายามอย่างมากในด้านนี้แล้ว การที่ทางหลินจ้งจะมาเรียกร้องมากเกินไปจึงเป็นเรื่องที่ไม่เหมาะสม
หลินเป่ยเครื่องจักรกลหนักเองไม่ได้ผลิตชิ้นส่วนไฮดรอลิก และตัวเผิงไห่หยางก็ไม่ได้ศึกษาวิจัยมาในสายนี้ อย่างน้อยเขาก็ฟังไม่ออกว่าสิ่งที่เถาอวี่พูดนั้นมันคืออะไรกันแน่ ตัวอย่างเช่น ความแตกต่างระหว่าง 0.3 ซือ กับ 0.2 ซือ ว่าตกลงแล้วมันมีความหมายมากน้อยแค่ไหนสำหรับวาล์วไฮดรอลิก คนที่ไม่ได้ทำงานในสายอาชีพนี้ คงบอกได้ยากจริงๆ
"การปรับปรุงในด้านต่างๆ ตามที่หัวหน้าแผนกเถากล่าวมาเมื่อสักครู่ พวกเราต้องขอขอบคุณเป็นอย่างมากครับ แต่สำหรับปัญหาน้ำมันรั่วของวาล์วไฮดรอลิกในครั้งนี้ พวกเราได้เชิญผู้เชี่ยวชาญจากสถาบันวิจัยถ่านหินมาตรวจสอบแล้ว พวกเขาเห็นว่าสาเหตุหลักของการรั่วซึมคือการเกิดรอยขีดข่วนบนก้านวาล์ว ซึ่งจุดนี้ช่างเทคนิคที่พวกคุณส่งไปยังสถานที่ทดลองก็ยืนยันแล้วเช่นกัน และสาเหตุที่ก้านวาล์วเกิดรอยขีดข่วน จากการวิเคราะห์พบว่าเกิดจากการฝังตัวของเม็ดทรายในระหว่างกระบวนการขัดเงารูวาล์ว สำหรับปัญหาทางเทคนิคนี้ พวกคุณมีวิธีแก้ไขอย่างไรครับ?"
เผิงไห่หยางทำได้เพียงพูดข้อสรุปที่ทางสถาบันวิจัยถ่านหินให้มา รอยขีดข่วนบนก้านวาล์วเป็นสิ่งที่เขาเห็นมากับตา ย่อมไม่มีทางผิดพลาดอย่างแน่นอน ส่วนปัญหาเรื่องการฝังตัวของเม็ดทรายในรูวาล์วนั้น เขาทำได้เพียงพูดตามคำบอกเล่าของผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น ตัวเขาเองก็ไม่ได้มั่นใจมากนัก
แน่นอนว่าแนวคิดเรื่องการฝังตัวของเม็ดทรายนั้น เผิงไห่หยางย่อมรู้จักดี บนพื้นผิวของวัสดุเหล็กหล่อจะมีการกระจายตัวของจุดคาร์บอนกราไฟต์ หรือที่เรียกกันทั่วไปว่าจุดอ่อน ที่ได้ชื่อนี้ก็เพราะวัสดุในบริเวณเหล่านี้จะมีความอ่อนกว่าบริเวณอื่น เมื่อใช้ผงกากเพชรขัดผิวชิ้นงานเหล็กหล่อ เม็ดกากเพชรขนาดเล็กบางส่วนจะฝังตัวเข้าไปในจุดอ่อนเหล่านี้ ซึ่งสิ่งนี้เรียกว่าการฝังตัวของเม็ดทราย การมีอยู่ของปรากฏการณ์การฝังตัวของเม็ดทราย จะทำให้พื้นผิวของชิ้นงานหล่อเกิดรอยนูนคล้ายเสี้ยน เมื่อก้านวาล์วเคลื่อนที่บนพื้นผิวเช่นนี้ ก็จะทำให้เกิดรอยขีดข่วน และนำไปสู่การรั่วซึมของน้ำมัน
หลักการนี้พูดน่ะง่าย แต่ในกระบวนการผลิตวาล์วไฮดรอลิกนั้นมันเป็นอย่างไรกันแน่ จำเป็นต้องมีความรู้พื้นฐานทางวิชาชีพเฉพาะทางอยู่บ้าง และเผิงไห่หยางก็ขาดความรู้พื้นฐานในด้านนี้อย่างไม่ต้องสงสัย
เมื่อได้ยินเผิงไห่หยางพูดถึงเรื่องการฝังตัวของเม็ดทราย เถาอวี่ก็ลังเลไปเล็กน้อย จากนั้นจึงพยักหน้าและกล่าวว่า "ปัญหาเรื่องการฝังตัวของเม็ดทรายเนี่ย... แน่นอนว่ามันต้องมีอยู่แล้ว ทำการขัดเหล็กหล่อ ที่ไหนจะไม่มีการฝังตัวของเม็ดทรายเกิดขึ้นบ้างล่ะครับ? วาล์วไฮดรอลิกไม่กี่ชิ้นที่ส่งมอบให้หลินจ้ง พวกเราล้วนทำการกำจัดทรายด้วยมืออย่างระมัดระวัง และทำอย่างเต็มที่ที่สุดเพื่อขจัดทรายที่ฝังตัวออกไปแล้ว ส่วนการที่ท้ายที่สุดยังคงมีการฝังตัวของเม็ดทรายหลงเหลืออยู่บ้าง นั่นเป็นเรื่องที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ เม็ดทรายเล็กขนาดนี้ มองด้วยตาเปล่ายังไม่ชัดเลย การใช้เครื่องมือกำจัดเพียงอย่างเดียว จะไม่มีเล็ดลอดไปได้เลยสักเม็ดได้อย่างไร?"
"ถ้าอย่างนั้น แค่เป็นชิ้นส่วนไฮดรอลิก การฝังตัวของเม็ดทรายก็เป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้งั้นหรือ?" เผิงไห่หยางถามจี้
แน่นอนว่าเถาอวี่ย่อมไม่พูดมัดตัว เขาส่ายหน้าแล้วกล่าวว่า "ก็ไม่แน่เสมอไปครับ บางครั้งถ้าโชคดี กำจัดทรายได้สะอาดหมดจด ก็จะไม่มีการฝังตัวของเม็ดทราย และอีกอย่าง หากใช้กรรมวิธีการขัดฮอนนิ่ง โดยไม่ใช้ผงกากเพชรในการขัด ก็จะไม่เกิดการฝังตัวของเม็ดทรายเช่นกัน"
"แล้วทำไมถึงไม่ใช้วิธีขัดฮอนนิ่งล่ะครับ?" เผิงไห่หยางรู้สึกว่าตัวเองจับช่องโหว่ในคำพูดของอีกฝ่ายได้ จึงรีบถามอย่างร้อนรน
เฝิงเซี่ยวเฉินนั่งนิ่งอยู่ด้านข้างโดยไม่แสดงสีหน้าใดๆ แต่ในใจกลับถอนหายใจอย่างจนปัญญา เขารู้ว่าการที่เถาอวี่เสนอวิธีขัดฮอนนิ่งขึ้นมานั้น แท้จริงแล้วก็คือการขุดหลุมพรางรอให้เผิงไห่หยางกระโดดลงไป และเผิงไห่หยางที่ไม่เข้าใจเทคโนโลยีด้านนี้ ก็ดันกระโจนลงไปจริงๆ
"อันที่จริง ชิ้นส่วนไฮดรอลิกที่โรงงานเราผลิต ก็มีหลายชิ้นที่ใช้กรรมวิธีฮอนนิ่งครับ" เถาอวี่กล่าวอย่างราบเรียบ "ชิ้นส่วนที่ใช้กรรมวิธีฮอนนิ่งเหล่านี้ จะไม่เกิดปรากฏการณ์การฝังตัวของเม็ดทรายเลย แต่ผลิตภัณฑ์วาล์วไฮดรอลิกของรถขุดขนาด 12 ลูกบาศก์เมตรตัวนี้ ไม่สามารถใช้วิธีขัดฮอนนิ่งเพื่อทำการตกแต่งขั้นสุดท้ายได้ เพราะวิธีขัดฮอนนิ่งมีความต้องการความแม่นยำทางเรขาคณิตของรูที่เจาะเตรียมไว้สูงมาก หากความแม่นยำทางเรขาคณิตของรูเตรียมไม่เพียงพอ รูชิ้นงานที่ผ่านการขัดฮอนนิ่งก็ยากที่จะทำให้ออกมาแม่นยำได้ วาล์วไฮดรอลิกของเราตัวนี้มีรูปทรงพิเศษ กระบวนการหล่อก็ซับซ้อน ดังนั้นความแม่นยำทางเรขาคณิตของตัวชิ้นงานเองจึงค่อนข้างแย่อยู่แล้ว หากใช้วิธีขัดฮอนนิ่งอีก เกรงว่าท้ายที่สุดแล้ว แม้แต่คุณภาพในปัจจุบันก็คงทำไม่ได้ด้วยซ้ำ"
"นี่..." เผิงไห่หยางถึงกับพูดไม่ออกในทันที นี่แหละคือจุดอ่อนของคนนอกวงการ เขาไม่รู้ด้วยซ้ำว่าสิ่งที่เถาอวี่พูดมาทั้งหมดนี้เป็นความจริงหรือไม่ แต่อีกฝ่ายก็พูดออกมาฉะฉานชัดเจนขนาดนี้ แล้วจะให้เขาโต้แย้งได้อย่างไร? ถึงตอนนี้เขาเพิ่งตระหนักได้ว่า การที่อีกฝ่ายเป็นฝ่ายยกวิธีขัดฮอนนิ่งขึ้นมาพูดก่อน แท้จริงแล้วก็เพื่อเบี่ยงเบนความคิดของเขาและทำให้เขาทำพลาด เมื่อใดที่เขาพูดผิด อีกฝ่ายก็จะโต้แย้งกลับอย่างมีเหตุมีผล ทำให้เขาไม่สามารถซักไซ้ไล่เลียงต่อไปได้อีก
เมื่อเห็นเผิงไห่หยางเงียบเป็นเป่าสาก กลุ่มคนของโรงงานซินหมินก็รู้สึกโล่งใจขึ้นมาบ้าง ดูเหมือนว่าคนที่หลินเป่ยเครื่องจักรกลหนักส่งมาก็มีน้ำยาแค่นี้เองสินะ
จะว่าไป หลินเป่ยเครื่องจักรกลหนักและโรงงานซินหมินไม่ได้เป็นองค์กรในระบบเดียวกัน และไม่ได้อยู่ในมณฑลเดียวกันด้วย ทั้งสองแห่งอาจกล่าวได้ว่าไม่มีความเกี่ยวข้องกันเลย ดังนั้นบรรดาผู้นำของโรงงานซินหมินจึงไม่จำเป็นต้องสนใจท่าทีของหลินเป่ยเครื่องจักรกลหนัก แต่โครงการวิจัยและพัฒนารถขุดขนาด 12 ลูกบาศก์เมตร เป็นโครงการที่ริเริ่มโดยการออกเอกสารร่วมกันของสามหน่วยงาน ได้แก่ กระทรวงเครื่องจักรกล กระทรวงถ่านหิน และกรมโลหะการ โรงงานซินหมินเป็นองค์กรในระบบเครื่องจักรกล สังกัดกรมเครื่องจักรกลมณฑลหมิงโจว และกรมเครื่องจักรกลมณฑลก็เป็นหน่วยงานใต้บังคับบัญชาของกระทรวงเครื่องจักรกลอีกที ดังนั้นโรงงานซินหมินจึงมีความรับผิดชอบในเรื่องนี้อยู่ส่วนหนึ่งเช่นกัน
สามกระทรวงและคณะกรรมการร่วมกันดำเนินงานวิจัย โรงงานผลิตเครื่องจักรหลักอย่างหลินเป่ยเครื่องจักรกลหนักเป็นองค์กรของกระทรวงถ่านหิน ส่วนอีกสองกระทรวงและคณะกรรมการรับผิดชอบหลักในด้านชิ้นส่วนประกอบ ระหว่างกันก็มีความหมายแฝงของการแย่งชิงความดีความชอบอยู่บ้าง หากโรงงานซินหมินเกิดทำพลาดในเรื่องนี้ ท้ายที่สุดผู้ที่เสียหน้าก็คือกระทรวงเครื่องจักรกล และกระทรวงเครื่องจักรกลจะต้องไม่พอใจอย่างแน่นอน หากต้องการไม่ให้หลินเป่ยเครื่องจักรกลหนักไปฟ้องร้องต่อกระทรวงเครื่องจักรกล ก็ต้องปิดปากอีกฝ่ายให้สนิท เหตุผลที่ไต้เซิ่งหัวและเถาอวี่ยกมาอ้างนี้ ทำให้เผิงไห่หยางถึงกับเถียงไม่ออก นี่ก็ถือเป็นชัยชนะของโรงงานซินหมินแล้ว ในอนาคตหากกระทรวงเครื่องจักรกลต้องการเอาความเรื่องนี้ โรงงานซินหมินก็มีข้อแก้ตัวแล้ว
เผิงไห่หยางรู้ตัวว่าตัวเองหลงกลเข้าแล้ว อยากจะถอนคำพูดเมื่อกี้ แล้วกลับไปพูดเรื่องการฝังตัวของเม็ดทรายจากการขัดต่อ แต่ก็ไม่รู้จะเริ่มพูดจากตรงไหนดี เขาหันไปมองเฝิงเซี่ยวเฉินแวบหนึ่ง แล้วกล่าวว่า "เสี่ยวเฝิง หัวหน้าวิศวกรฉางก็เคยพูดเรื่องการฝังตัวของเม็ดทรายกับคุณไม่ใช่เหรอ คุณมีความเห็นยังไง ก็ลองพูดออกมาดูสิ"
เผิงไห่หยางทำแบบนี้ก็เหมือนกับคนป่วยหนักที่คว้าหมอส่งเดช เขาก็ไม่คิดดูเลยว่า ขนาดตัวเขาเองยังโดนคนของโรงงานซินหมินปั่นหัวจนหลงทาง แล้วเฝิงเซี่ยวเฉินก็เป็นแค่เด็กหนุ่มอายุไม่ถึงยี่สิบปีเท่านั้น แถมยังไม่มีประสบการณ์ในองค์กร จะพูดอะไรที่มีน้ำหนักออกมาได้อย่างไร? หากเฝิงเซี่ยวเฉินดันทำเรื่องขายหน้าขึ้นมาอีก การมาเยือนของพวกเขาในครั้งนี้ก็คงสูญเปล่าจริงๆ
ในใจของเฝิงเซี่ยวเฉินไม่ได้เห็นด้วยกับคำอธิบายของโรงงานซินหมินนัก กรรมวิธีการขัดมีความเสี่ยงซ่อนเร้นที่จะเกิดการฝังตัวของเม็ดทรายอยู่จริง แต่หากเลือกใช้เครื่องมือขัดอย่างเหมาะสม ความละเอียดของผงกากเพชรถูกต้อง และกระบวนการกำจัดทรายรวมถึงการขัดเงาในภายหลังมีความเข้มงวด ก็จะสามารถขจัดข้อบกพร่องนี้ได้อย่างสมบูรณ์ ท้ายที่สุดแล้ว ไม่ว่าจะเป็นเพราะเทคโนโลยีของโรงงานซินหมินยังไม่ถึงขั้น มีความเข้าใจในกรรมวิธีการขัดไม่ลึกซึ้งพอ หรือไม่ก็ทุ่มเทเวลาทำงานไม่เพียงพอ หรือควบคุมคุณภาพไม่เข้มงวด จึงทำให้เกิดปรากฏการณ์การฝังตัวของเม็ดทรายที่ชัดเจนเช่นนี้ ปัญหาเหล่านี้เผิงไห่หยางไม่รู้กระจ่าง แต่เฝิงเซี่ยวเฉินกลับรู้แจ้งอยู่แก่ใจ
ทว่าเฝิงเซี่ยวเฉินไม่ได้ตั้งใจจะโจมตีโรงงานซินหมินในเวลานี้ อย่างไรเสียเขาก็ยังไม่ได้เห็นกระบวนการผลิตของโรงงานซินหมินเลย จึงไม่รู้แน่ชัดว่ามีปัญหาอะไรอยู่บ้าง การฝังตัวของเม็ดทรายเป็นเพียงแง่มุมหนึ่งของข้อบกพร่องของวาล์วไฮดรอลิกเท่านั้น แม้ว่าปัญหาที่เปิดเผยออกมาในตอนนี้จะเป็นเรื่องนี้ แต่ใครจะรู้ว่ายังมีข้อบกพร่องอื่นๆ อีกหรือไม่? การทุ่มเทความสนใจทั้งหมดไปที่ปัญหาการฝังตัวของเม็ดทรายเพียงอย่างเดียวในเวลานี้ ดูจะเข้าข่ายปวดหัวก็กินยาแก้ปวดหัว ปวดเท้าก็กินยาแก้ปวดเท้าเสียมากกว่า
เมื่อคิดได้ดังนั้น เขาก็ยิ้มให้กับทุกคนแล้วกล่าวว่า "ผมไม่ค่อยเข้าใจเรื่องเทคนิคครับ การมาเป็นผู้ช่วยให้หัวหน้าเผิงในครั้งนี้ หลักๆ ก็เพื่อมาเรียนรู้จากพี่ๆ ที่โรงงานซินหมิน เกี่ยวกับเรื่องการฝังตัวของเม็ดทรายอะไรทำนองนั้น ตอนนี้ผมก็ยังบอกไม่ถูกเหมือนกันว่าเป็นยังไง ผมคิดว่า ผอ.เฮ่อ ผอ.ไต้ พอจะให้โอกาสพวกเรา ได้ลงพื้นที่เยี่ยมชมกระบวนการผลิตของโรงงานซินหมินสักหน่อยได้ไหมครับ ผมเชื่อว่าพวกเราจะได้เรียนรู้อะไรมากมายจากที่นั่นอย่างแน่นอน"
