บทที่ 59 ทีมลีดเดอร์คืออะไร?

“ฟีเจอร์ที่แบ่งให้ทุกคนก่อนหน้านี้ได้ทำกันหมดแล้ว ยังเหลืองานอีกส่วนหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับระบบ MIOS คือการออกแบบไอคอนทั้งหมด รวมถึงเอฟเฟ็กต์หน้าเพจและแอนิเมชันต่าง ๆ ตรงนี้ฉันขอให้หลี่จิ้งกับฉีเหมิงเหมิงช่วยกันรับผิดชอบนะ!”

“ได้เลย!”

“ไม่มีปัญหาค่ะ!”

“ระบบ MIOS ของเราไม่ได้ทำขึ้นเพื่อใช้เฉพาะในมือถือ Xiaomi ของเราในอนาคตเท่านั้น แต่ยังต้องการให้รันได้อย่างสมบูรณ์ในโทรศัพท์ Android ทุกรุ่น ดังนั้นจำเป็นต้องปรับให้เข้ากับแต่ละรุ่นด้วย ซุนจื่อเหวย, จางเชา งานนี้ฝากพวกเธอสองคนด้วย!”

“รับทราบ!”

“สบายมาก!”

“งานพัฒนาฟังก์ชันค่อนข้างหนัก ฉันจะนำทีมไปพร้อมกับหลิวซินอวี่และจ้าวเต๋อเซิ่ง สำหรับส่วนนี้”

“โอเค!”

“ได้เลย!”

“ยังเหลืออีกส่วนที่สำคัญที่สุด นั่นก็คืออัตราการรีเฟรชของระบบ MIOS นี่คือพื้นฐานของแอนิเมชันและเอฟเฟ็กต์ในการโต้ตอบทั้งหมด ขณะนี้ระบบส่วนใหญ่ในตลาดทำได้ประมาณ 30 เฟรมต่อวินาทีเท่านั้น แต่ความต้องการของฉันคือ 40 เฟรม และเป้าหมายสุดท้ายของเราคือทำให้ถึง 60 เฟรม เหยียนจิ่น, ฟ่านเตี่ยน ส่วนนี้ฝากพวกเธอ ไม่ติดขัดอะไรใช่ไหม?”

ฟ่านเตี่ยนกับเหยียนจิ่นพยักหน้ารับอย่างเข้าใจ

“จางอู่ ช่วยเขียนเทสต์เคสล่วงหน้าตามความต้องการงาน ส่วนต้วนหงเหยียนรับผิดชอบการดูแลฟอรัม MIOS เดี๋ยวฉันจะส่งสคริปต์พูดคุยในฟอรัมที่ฉันทำไว้ก่อนหน้านี้ให้ เตรียมเริ่มดึงคนเข้ามาในฟอรัมได้เลยนะ”

“รับทราบ!”

“อืม ๆ!”

“งานถูกแบ่งหน้าที่เรียบร้อยแล้ว ในกระบวนการทำงานจะต้องเจอปัญหามากมายแน่นอน ทุกคนร่วมแรงร่วมใจกัน ถ้ามีปัญหาอะไรรีบมาหาฉัน เราจะแก้ไขไปด้วยกัน”

“สุดท้าย ฉันขอตั้งกฎเพิ่มขึ้นมาอีกข้อ ทุกวันก่อนเลิกงาน 1 ชั่วโมง คือ 5 โมงถึง 6 โมงเย็น ฉันจะรีวิวโค้ดของพวกเธอทุกคน”

เจตนาของเฉินโม่ที่ต้องการตรวจโค้ด ก็เพื่อควบคุมรายละเอียดทุกจุดของโปรเจกต์ MIOS ให้รอบด้าน และตัดโอกาสการพึ่งพาใครมากเกินไป เพื่อยกระดับความสำคัญและความขาดไม่ได้ของเขาเอง

แต่นั่นก็ก่อให้เกิด “จุดขัดแย้ง” ได้ หากมองจากมุมบริษัทแน่นอนว่าอยากให้พนักงานทุกคนมีคนซัพพอร์ตหรือสำรองตำแหน่ง จนกระทั่งคน ๆ นั้นถูกทดแทนได้ เพื่อให้ลดการสูญเสียจากการเปลี่ยนงานหรือโยกย้ายคน

แต่ถ้าเรามองจากมุมพนักงาน การทำให้ตัวเองเป็นคนขาดไม่ได้ มีความสามารถหลักและแกนสำคัญ ถือเป็นรากฐานชีวิตในองค์กร เพราะถ้าถูกลดบทบาท ก็กลายเป็นแรงงานที่ทำงานซ้ำ ๆ ได้ง่าย เหมือนกับแบกอิฐในไซต์ก่อสร้าง ที่ต่างกันแค่ว่าใช้แรงสมองแทนแรงกาย จึงมีคำว่า “แรงงาน IT” เกิดขึ้น

เฉินโม่คิดอยู่พักหนึ่ง สุดท้ายตัดสินใจจะ “ให้ยาขนานแรง” กับพวกเขา เขามองไปรอบ ๆ และเห็นสายตาทุกคนกำลังจดจ้องมาที่เขา จึงเอ่ยขึ้นช้า ๆ

“ปิดประตูคุยกันเองแบบนี้ ฉันขอพูดตรง ๆ เลยนะ เป้าหมายต่อไปของทุกคนคือบรรจุเป็นพนักงานประจำ ซึ่งเงื่อนไขก่อนหน้านี้ฉันก็บอกแล้วว่า ระบบ MIOS ต้องมีจำนวนผู้ใช้งานทะลุหนึ่งแสนคน ปัจจุบันตลาดรอมมือถือปั่นป่วนไปหมด ระบบแปลก ๆ มีเป็นร้อย การจะแทรกตัวเข้าไปและทำให้ระบบของเรามียอดผู้ใช้เยอะถึงหลักแสนนั้นไม่ใช่เรื่องง่าย ทุกคนก็น่าจะรู้กันดี

ความสำเร็จของแผนกสามในตอนนี้ ส่วนใหญ่เกิดจากผลงานของฉัน ‘เฉินโม่’ คนเดียว แทบไม่เกี่ยวอะไรกับพวกเธอเลย

แต่ฉันหวังว่า สิ่งที่จะเกิดขึ้นหลังจากนี้ จะเป็นผลงานของทุกคนทั้งหมด ส่วนฉันจะเป็นแค่ส่วนประกอบเล็ก ๆ ก็พอ!

ตอนนี้พวกเธอภูมิใจที่ได้เป็นทีมเดียวกับฉัน แต่ในวันที่พวกเธอผ่านโปร ฉันเองก็หวังว่าจะรู้สึกเป็นเกียรติที่ได้เป็น ‘Leader’ ของพวกเธอเหมือนกัน”

ครั้งนี้ไม่มีสโลแกนหรือคำประกาศใด ๆ แต่เฉินโม่สังเกตเห็นว่าแต่ละคนสีหน้าจริงจังมาก ต่างเม้มปากแน่นและจ้องตาเขาโดยไม่หลบสายตาเลย

นั่นทำให้เฉินโม่พึงพอใจมาก เขาพยักหน้าเบา ๆ

หลังการประชุมเลิก ทุกคนเดินออกจากห้องอย่างเงียบงัน

ที่จริงพลังของแต่ละคนก็ตกผลึกใกล้จะทะลุจุดเดือดเต็มที่อยู่แล้ว และการกระตุ้นของเฉินโม่ในวันนี้ยิ่งทำให้พวกเขาอยากระบายพลังไปลงมือทำงานกันยกใหญ่

โชคดีที่แถวนี้ไม่มีทุ่งนาหรือไร่นาให้พวกเขาไปลุย ไม่อย่างนั้นแต่ละคนคงมีแรงพอจะเตะควายให้กระเด็นหรือไปไถนาแทนควายได้แล้ว

แต่พอเดินกลับมาถึงโต๊ะนั่งทำงานกัน เห็นจอคอมพิวเตอร์ปุ๊บ แต่ละคนก็ตาลุกวาว รีบจดจ่ออยู่กับงานตรงหน้า จนจมหายเข้าไปในภวังค์การทำงานอย่างรวดเร็ว

เฉินโม่ยังคงยืนอยู่ในห้องประชุม เขามองดูทิวทัศน์นอกหน้าต่างพร้อมตกอยู่ในความคิด

หากแบ่ง “Leader ของแผนก” ตามรูปแบบโดยรวมแล้วอาจแบ่งได้ประมาณสามประเภท

ลีดเดอร์แบบเผด็จการและกำหนดทุกอย่างด้วยตัวเอง

“ฉัน” คือเพดานสูงสุดทางเทคโนโลยี

ในด้านเทคโนโลยี ตั้งแต่โครงสร้างใหญ่ของเฟรมเวิร์ก ไปจนถึงหลักการโค้ดของฟีเจอร์เล็ก ๆ ล้วนถูกลีดเดอร์ควบคุมทั้งหมด

ด้านธุรกิจ ลีดเดอร์อาจโต้เถียงกับฝ่ายผลิตภัณฑ์ได้สบาย ๆ และยังเข้าใจเทคโนโลยีของผลิตภัณฑ์มากกว่าตัวเจ้าของผลิตภัณฑ์อีก บางทีฝ่ายผลิตภัณฑ์เพิ่งอธิบายความต้องการจบในวินาทีเดียว ลีดเดอร์อาจผุดโครงร่างทางเทคโนโลยีขึ้นมาได้ทันที ซึ่งช่วยประหยัดเวลาและเกิดประสิทธิภาพมาก

ดังนั้นจึงไม่น่าแปลกใจที่คน IT เก่ง ๆ หลายคนจะผันตัวเองมาเป็น Product Manager และเนื่องจากมีรากฐานด้านเทคโนโลยี ยังสามารถดูแลงานผลิตภัณฑ์ได้ดีมาก เพราะมองเห็น “ความเป็นไปได้ที่ไม่สมเหตุสมผล” ได้ก่อนที่จะลงมือทำจริง ทำให้สามารถป้องกันความต้องการที่ผิดพลาดตั้งแต่ต้นน้ำ

แต่ข้อเสียคืออาจติดกรอบด้านเทคโนโลยีมากไป ขาดความคิดแบบ “จินตนาการบรรเจิดไร้ขอบเขต” ของ PM สายตรง

ในทีม หากเกิดปัญหา ลีดเดอร์แบบนี้จะเป็นคนเข้าไปจัดการเองเสมอ ใครทำงานล่าช้า ลีดเดอร์เข้ามาแก้ ใครเจอบั๊กยาก ๆ ลีดเดอร์ก็มาจัดการอีก กลายเป็นยอดขุนศึกทะลวงด่านในทีม ที่มีอำนาจสูงสุดไม่ว่าจะเป็นเรื่องใด

จากที่สังเกตมาสักพัก หวงเจียงจี๋ก็ดูเป็นลีดเดอร์ประเภทนี้

ลีดเดอร์ที่ทำหน้าที่เป็น ‘ตัวเสริมและสนับสนุน’

ลีดเดอร์ประเภทนี้อาจมีความสามารถทางเทคโนโลยีไม่เท่าลูกทีมบางคน หรืออาจเข้าใจธุรกิจสู้ PM ไม่ได้

แต่เขาเก่งเรื่องการค้นหาจุดเด่นของคนในทีม และรู้จักวิธี “สนับสนุน” และ “ขยาย” จุดเด่นเหล่านั้น

ขณะเดียวกัน ลีดเดอร์แบบนี้ต้องมีทักษะในการบริหารจัดการและยอมปล่อยมือให้ทีมได้ทำงาน เหมือนเป็น “ตัวซัพพอร์ต” และ “ผู้วางแผน” ในเกม คอยเติมบัฟ เพิ่มพลังให้ตำแหน่งหลักในทีมได้โชว์ศักยภาพสูงสุด

ลีดเดอร์สองประเภทข้างต้นเป็นลีดเดอร์ที่หาได้ยากในองค์กร ถ้าเจอแล้ว พนักงานจะได้เติบโตหรือเรียนรู้อะไรได้มาก

ลีดเดอร์ประเภท ‘คนขนรายงานประจำสัปดาห์และเซียนทำสไลด์พรีเซนต์’

จุดเด่นของคนแบบนี้คือ “ลื่นไหลไร้รอยต่อ” เก่งการบริหาร “เจ้านาย” หรือ “เบื้องบน” ที่สุด

ทุกสัปดาห์คอยรวมรายงานจากลูกทีม แล้วส่งให้บอร์ด รวมผลงานทุกอย่างเป็นของตัวเอง หากเกิดปัญหา โยนให้ลูกทีมเสมอ แต่หากมีความสำเร็จ ก็คว้ามาเป็นผลงานการบริหารที่ดีของตัวเอง

พอถึงรอบสรุปผลงานประจำไตรมาสหรือปลายปี ก็ถึงเวลาของการโชว์เทพในสไลด์แล้ว

เฉินโม่ครุ่นคิดพักใหญ่ พยายามประเมินตัวเองว่าควรจัดอยู่ในลีดเดอร์ประเภทไหน สุดท้ายพบว่าเขาน่าจะอยู่กึ่งกลางระหว่าง “แบบแรก” และ “แบบที่สอง” และอยากค่อย ๆ พัฒนาไปเป็นแบบที่สองให้ได้ในที่สุด

แบบที่สมบูรณ์ที่สุดอาจเป็นการผสานข้อดีทั้งสามด้าน ทีมของเราทุกคนต้องมีความสามารถรับมือสถานการณ์ต่าง ๆ ได้ด้วยตัวเอง และขณะเดียวกัน ตัวเขาเองก็คอยอุดจุดอ่อนของทีม กำหนดทิศทางและคอยระวังหลังเพื่อเปิดทางให้ทีมทำงานราบรื่น

และต้องต่อยอดขึ้นไปเพื่อ “ต่อกร” หรือ “ต่อรอง” กับข้างบน สามารถเรียกร้องผลประโยชน์หรือทรัพยากรให้ทีมได้เพียงพอ เกิดเป็นระบบหมุนเวียนที่ดีต่อกัน

นี่คือวิสัยทัศน์ที่เฉินโม่อยากเห็นในทีมเทคโนโลยีระดับที่สมบูรณ์ ไม่ว่าจะอยู่ที่ Xiaomi หรือบริษัทอื่น หรือแม้แต่ไปเปิดบริษัทสตาร์ตอัพ ทีมแบบนี้ก็ทรงพลังมาก

แต่ก่อนจะไปถึงจุดนั้น เขาต้องทำให้ทุกคนเห็นประโยชน์และเป้าหมายเสียก่อน ไม่ว่าจะเป็นโอกาสเติบโต เส้นทางอาชีพ เงินทอง หรือความต้องการส่วนตัว สิ่งเหล่านี้ขาดไม่ได้เลย

อย่างไรก็ตาม ตอนนี้หลายคนก็ยังไม่ถึงมาตรฐานในใจเขา แม้แต่คนเก่งที่สุดอย่างเหยียนจิ่นยังมีจุดอ่อนชัดเจน

การจะสร้างทีมเทคโนโลยีที่แข็งแกร่งขนาดนี้ไม่ใช่เรื่องง่าย “ยังอีกยาวไกล” นี่คือสาเหตุที่เฉินโม่ตัดสินใจให้ “ยาขนานแรง” เมื่อครู่ และจากสีหน้าพวกเขา มันได้ผลเกินคาด

เพราะถ้าเป็นความผิดของตัวเองแล้วต้องรับผิดชอบด้วยตัวเอง เชื่อว่าหลายคนรับมือไหว แต่ถ้าตัวเองทำพลาดแล้วให้คนอื่นต้องรับผิดชอบแทน มันจะเกิดความรู้สึกผิดในใจ นี่เป็นธรรมชาติของคน

หลังออกจากห้องประชุม เฉินโม่เห็นพนักงานในแผนกสามทุ่มเทเต็มที่กับงาน ก็อดที่จะพอใจไม่ได้

เขาไปติดต่อขอให้เซี่ยวกว่าน ช่วยประกาศรับสมัครพนักงานใหม่ ตำแหน่งนักพัฒนาและนักทดสอบอย่างละ 2 คน โดยเขาเองก็ร่างข้อกำหนดตำแหน่งงานเตรียมไว้เรียบร้อย

พอกลับจากหน้าเคาน์เตอร์ต้อนรับ เฉินโม่ก็เห็น “หลินปิน” ซึ่งรูปร่างหน้าตาคล้าย “ท่านอาจารย์จากสำนักซินซินหลิง” กำลังนั่งอยู่ตรงที่ทำงานของเขา

ดูท่าอีกฝ่ายคงมีธุระ